Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding....................................................................................... 1
Hoofdstuk 2 Kinderen...................................................................................... 3
Hoofdstuk 3 Zorg............................................................................................. 5
Hoofdstuk 6 Bijstand....................................................................................... 8
Hoofdstuk 7 Ouderdom.................................................................................10
Hoofdstuk 8 Overlijden..................................................................................12
Hoofdstuk 1 Inleiding
Paragraaf 1.1 inleiding
De sociale zekerheid zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een mens loopt zo veel mogelijk
worden verdeeld over alle werknemers en werkgevers of zelfs alle inwoners van Nederland.
Uitganspunt van sociale zekerheid: collectiviteit en solidariteit, het door middel van
wetgeving gezamenlijk dragen van individuele risico’s.
De overheid speelt een belangrijke rol bij het opvangen van de
verschillende sociale risico’s, dit heet een verzorgingsstaat. De
overheid is verplicht om de burger te beschermen tegen een
gebrek aan gezondheid, een gebrek aan inkomen, etc.
De ontwikkeling van de sociale zekerheid ging erg snel na de
Tweede Wereldoorlog, mede door EVRM en ESH.
De basis van de sociale zekerheid is ten eerste inkomenszekerheid bij inkomensderving.
Soms gaat het niet om een uitkering ter vervanging van inkomen maar om een
tegemoetkoming/bijdrage die de overheid verstrekt voor bepaalde kosten.
Inkomenszekerheid/de waarborgfunctie is de belangrijkste pijler van de sociale zekerheid.
Het sociale minimum betekent dat de sociale zekerheid een inkomen op minimumniveau
garandeert in de situatie dat het inkomen lager is dan het geldende sociale minimum.
De grondgedachte van de sociale zekerheid valt en staat bij de maatschappelijke en
politieke bereidheid gezamenlijk financieel bij te dragen aan behoud van het stelsel.
Verzekeringen worden betaald uit premies, de sociale voorzieningen worden gefinancierd uit
belastingopbrengst.
Page 1 of 13
, Paragraaf 1.2 driedeling
In de sociale zekerheid maak je onderscheid tussen werknemersverzekeringen,
volksverzekeringen en sociale voorzieningen. De driedeling heeft te maken met:
- De kring van verzekerden
- De financiering
- De uitvoering
- De voorwaarden
Bij werknemers- en volksverzekeringen gaat het om een verplichte verzekering. Het is
niet mogelijk om je te onttrekken aan deze verzekering. Hierdoor gaat de verzekering van
rechtswege/automatisch in. Iedereen die in Nederland woont/werkt betaalt mee aan het
systeem. Alleen de Zvw is hier een uitzondering op.
Bij de sociale voorzieningen gaat het niet om een verplichte verzekering maar om een
voorziening die wordt betaalt uit algemene middelen.
Werknemersverzekering
WW, WAO, Wet WIA en de ZW. De kenmerken zijn:
- Werknemers, mensen die op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaam zijn. Zij
zijn verplicht verzekerd. Hierbij geldt een territorialiteitsbeginsel, ongeacht waar je
woont als je in Nederland werkt ben je verzekerd voor de Nederlandse
werknemersverzekering.
- Gefinancierd uit premies, betaald door loon van werknemers.
- Uitgevoerd door UWV.
- Hoogte van de uitkering bepaald door dagloon.
- De loongerelateerde uitkering is in duur beperkt en afhankelijk van het
arbeidsverleden (WW, WGA)
Volksverzekeringen
AOW, Wlz, Anw en de Zvw. De kenmerken zijn:
- Alle ingezetenen zijn van rechtswege verzekerd. Voor de AOW geldt een
opbouwsysteem. Voor de Zvw geldt een afwijkende regeling, niet alle ingezetenen
zijn verplicht verzekerd, maar iedereen moet een verzekering afsluiten.
- Wordt gefinancierd uit inkomstenbelasting. Of door loonheffing, of door de
belastingdienst.
- Uitvoering door Sociale Verzekeringsbank (AOW, Anw), zorgkantoren (Wlz) en de
zorgverzekeraars (Zvw).
- Hoogte gerelateerd aan het minimumloon (AOW, Anw).
- De duur is niet afhankelijk van het arbeidsverleden.
Sociale voorzieningen
Bijstand (Participatiewet) en de AKW. Dit zijn algemene regelingen. Er zijn ook regelingen
met een specifieke doelgroep: Wet IOAW, IOW, TW, Wajong, Wmo en de Wet kgb. De
kenmerken zijn:
- Rechthebbende is iedere Nederland en tevens niet-Nederlander die hier rechtmatig
verblijft.
- Uitvoering in hand van gemeente (Pw, IOAW, Wmo), maar ook SVB (AKW) of UWV
(TW, Wajong, IOW).
- Sociale voorziening wordt betaald uit algemene middelen (belastingopbrengst).
Daarom is de AKW een sociale voorziening, het heeft alle kenmerken van een
verzekering maar het wordt betaald uit algemene middelen.
- Hoogte is gerelateerd aan minimumloon en afhankelijk van de gezinssituatie.
Page 2 of 13
Hoofdstuk 1 Inleiding....................................................................................... 1
Hoofdstuk 2 Kinderen...................................................................................... 3
Hoofdstuk 3 Zorg............................................................................................. 5
Hoofdstuk 6 Bijstand....................................................................................... 8
Hoofdstuk 7 Ouderdom.................................................................................10
Hoofdstuk 8 Overlijden..................................................................................12
Hoofdstuk 1 Inleiding
Paragraaf 1.1 inleiding
De sociale zekerheid zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een mens loopt zo veel mogelijk
worden verdeeld over alle werknemers en werkgevers of zelfs alle inwoners van Nederland.
Uitganspunt van sociale zekerheid: collectiviteit en solidariteit, het door middel van
wetgeving gezamenlijk dragen van individuele risico’s.
De overheid speelt een belangrijke rol bij het opvangen van de
verschillende sociale risico’s, dit heet een verzorgingsstaat. De
overheid is verplicht om de burger te beschermen tegen een
gebrek aan gezondheid, een gebrek aan inkomen, etc.
De ontwikkeling van de sociale zekerheid ging erg snel na de
Tweede Wereldoorlog, mede door EVRM en ESH.
De basis van de sociale zekerheid is ten eerste inkomenszekerheid bij inkomensderving.
Soms gaat het niet om een uitkering ter vervanging van inkomen maar om een
tegemoetkoming/bijdrage die de overheid verstrekt voor bepaalde kosten.
Inkomenszekerheid/de waarborgfunctie is de belangrijkste pijler van de sociale zekerheid.
Het sociale minimum betekent dat de sociale zekerheid een inkomen op minimumniveau
garandeert in de situatie dat het inkomen lager is dan het geldende sociale minimum.
De grondgedachte van de sociale zekerheid valt en staat bij de maatschappelijke en
politieke bereidheid gezamenlijk financieel bij te dragen aan behoud van het stelsel.
Verzekeringen worden betaald uit premies, de sociale voorzieningen worden gefinancierd uit
belastingopbrengst.
Page 1 of 13
, Paragraaf 1.2 driedeling
In de sociale zekerheid maak je onderscheid tussen werknemersverzekeringen,
volksverzekeringen en sociale voorzieningen. De driedeling heeft te maken met:
- De kring van verzekerden
- De financiering
- De uitvoering
- De voorwaarden
Bij werknemers- en volksverzekeringen gaat het om een verplichte verzekering. Het is
niet mogelijk om je te onttrekken aan deze verzekering. Hierdoor gaat de verzekering van
rechtswege/automatisch in. Iedereen die in Nederland woont/werkt betaalt mee aan het
systeem. Alleen de Zvw is hier een uitzondering op.
Bij de sociale voorzieningen gaat het niet om een verplichte verzekering maar om een
voorziening die wordt betaalt uit algemene middelen.
Werknemersverzekering
WW, WAO, Wet WIA en de ZW. De kenmerken zijn:
- Werknemers, mensen die op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaam zijn. Zij
zijn verplicht verzekerd. Hierbij geldt een territorialiteitsbeginsel, ongeacht waar je
woont als je in Nederland werkt ben je verzekerd voor de Nederlandse
werknemersverzekering.
- Gefinancierd uit premies, betaald door loon van werknemers.
- Uitgevoerd door UWV.
- Hoogte van de uitkering bepaald door dagloon.
- De loongerelateerde uitkering is in duur beperkt en afhankelijk van het
arbeidsverleden (WW, WGA)
Volksverzekeringen
AOW, Wlz, Anw en de Zvw. De kenmerken zijn:
- Alle ingezetenen zijn van rechtswege verzekerd. Voor de AOW geldt een
opbouwsysteem. Voor de Zvw geldt een afwijkende regeling, niet alle ingezetenen
zijn verplicht verzekerd, maar iedereen moet een verzekering afsluiten.
- Wordt gefinancierd uit inkomstenbelasting. Of door loonheffing, of door de
belastingdienst.
- Uitvoering door Sociale Verzekeringsbank (AOW, Anw), zorgkantoren (Wlz) en de
zorgverzekeraars (Zvw).
- Hoogte gerelateerd aan het minimumloon (AOW, Anw).
- De duur is niet afhankelijk van het arbeidsverleden.
Sociale voorzieningen
Bijstand (Participatiewet) en de AKW. Dit zijn algemene regelingen. Er zijn ook regelingen
met een specifieke doelgroep: Wet IOAW, IOW, TW, Wajong, Wmo en de Wet kgb. De
kenmerken zijn:
- Rechthebbende is iedere Nederland en tevens niet-Nederlander die hier rechtmatig
verblijft.
- Uitvoering in hand van gemeente (Pw, IOAW, Wmo), maar ook SVB (AKW) of UWV
(TW, Wajong, IOW).
- Sociale voorziening wordt betaald uit algemene middelen (belastingopbrengst).
Daarom is de AKW een sociale voorziening, het heeft alle kenmerken van een
verzekering maar het wordt betaald uit algemene middelen.
- Hoogte is gerelateerd aan minimumloon en afhankelijk van de gezinssituatie.
Page 2 of 13
