Samenvatting College 1 Neuropsychologie - De neuropsycholoog

College 1: De neuropsycholoog

Leerdoelen:
 Kennis verwerven over het beroep van een neuropsycholoog
 Dit kunnen plaatsen in de bredere context van de psychologie
 De definities van relevante begrippen leren binnen de context van de neuropsychologie
 Verschillende neuropsychologische stoornissen beschrijven en de redenen waarom deze stoornissen
neuropsychologisch van aard zijn
 Beschrijven waar bepaalde hersengebieden/-structuren liggen ten opzichte van andere gebieden

Wat is een neuropsycholoog en wat doen ze

Wat is een neuropsycholoog?
Een clinicus/wetenschapper:
 Die gebruik maakt van neurologie, neurowetenschappen en psychologie
 Om te begrijpen hoe gedrag correleert met hersenfuncties
 Om “normaal” en “beperkt” cognitief, sociaal, fysiek en emotioneel functioneren te beoordelen

Neuropsycholoog is gewoonlijk klinisch van aard
 Neuropsychologen zijn geen medische artsen
 Klinische taken zijn meestal diagnostisch
 Er kunnen verwijzingen naar specialisten worden gegeven voor behandelingen
 Onderzoekstaken kunnen bestaan uit onderzoeken van:
o De oorzaken van een aandoening
o De bijbehorende hersen-/gedrags-/cognitieve processen
o De diagnostische benaderingen
o De effectiviteit van behandelingen

Donald Hebb
 Vader van de neuropsychologie
 Hebbiaanse theorie: neurale paden ontwikkelen zich op basis van ervaringen (paden meer
gebruiken  worden sneller en sterker)
 Vroege neuropsychologie was nauw verbonden met onderzoek naar en diagnose van hersenletsel
en dementie
o De relatie tussen verlies van hersenfunctie (door hersenletsel) en verandering in
gedachten/gedrag is makkelijker waar te nemen
o De moderne neuropsychologie omvat een verscheidenheid aan stoornissen




Neurologisch onderzoek

, 1. Voorgeschiedenis van de patiënt:
 Hoe lang zijn de symptomen al aanwezig?
 Hoe ziet je leven eruit (achtergrond)?
 Geschiedenis van andere ziekten (ook in de familie)

2. Bewustzijnstoestand
 Alert, slaperig (drowsy), stupor (bijna bewusteloos), verward
 Spraakgebreken, asymmetrie in het gezicht, lichaamshouding (gezichtsasymmetrie kan
bijvoorbeeld wijzen op een beroerte)
 Emoties  geagiteerd, angstig, depressief, apathisch, rusteloos

3. Fysiek onderzoek
 Bloeddruk, beeldvorming van de hersenen (zoeken naar laesies en krimp van de hersenen)
 Reflexen, pijn, spierbewegingen, coördinatie, reuk

Neurologisch onderzoek helpt om te kijken naar meer klassieke neurologische aandoeningen
 Beroertes, letsel en laesies kunnen asymmetrie en functieverlies vertonen
 Parkinson kan gepaard gaan met reukverlies en motorische veranderingen
 Dementie kan geheugenverlies, desoriëntatie of agitatie vertonen

Dit neurologische onderzoek was de klassieke klinische benadering in de klinische psychologie, maar in de
jaren vijftig tot zeventig veranderde dit
 1950: Roy Grinker begon met het toepassen van “bio” op de psychologie
 1977: George L. Engel stelde een medisch perspectief voor en paste “sociaal” toe op de
geneeskunde  werd als radicaal gezien, omdat men dacht dat je met medicijnen het aangetaste
orgaan (hersenen) moest behandelen en niet de sociale problemen

 Leidde tot de ontwikkeling van het bio psychosociale model

Het bio psychosociale model
Neuropsychologische beoordeling:
 Combineert veel tests afhankelijk van de symptomen van de patiënt
 Kan IQ-, cognitieve en psychometrische tests omvatten

Biopsychosociaal model:
 Sociale steunnetwerken (vrienden, familie) beïnvloeden
gezondheidsuitkomsten: idee  wanneer je je gesteund voelt en voelt dat je de juiste behandeling
krijgt, zal de medische uitkomst beter zijn
 Het gevoel van welzijn van de patiënt beïnvloedt uitkomsten
 Soms kan een mismatch tussen de behoeften van de patiënt en hun sociale netwerk (bijvoorbeeld
patiënt wilde thuis blijven, familie denkt dat ze moeten werken) of omgeving (bijvoorbeeld een
rustige plek nodig hebben om te slapen maar ergens lawaaierig wonen) stress toevoegen die de
genezing kan belemmeren

Hoe heeft dit model de neuropsychologie veranderd?
 Uitgangspunt: een persoon is niet gemaakt van geïsoleerde organen, maar functioneert als een
geheel
 Je hebt goede biologische, sociale en psychologische omstandigheden nodig om een goede mentale
gezondheid te hebben


Voorbeeld: dementie