Blok 3
Inhoud
Probleem 1: de geschiedenis van hiv en aids.........................................................................................3
1. Wat houdt de empirische cyclus in en hoe werkt het?...................................................................3
2. Werk de losse elementen van de empirische cyclus uit..................................................................3
3. Pas de empirische cyclus toe op de taak.........................................................................................5
Probleem 2: Er zijn geen stomme vragen, zeggen ze..............................................................................6
1. Hoe kom je tot een goede wetenschappelijke vraagstelling aan de hand van de theorie?............6
2. Wat is een vraagstelling?................................................................................................................6
3. Wat is een hypothese?...................................................................................................................6
4. Wat is het verschil tussen een vraagstelling en een hypothese?....................................................6
5. Wat houdt deductie in?..................................................................................................................6
6. Aan welke eisen moet een wetenschappelijke vraagstelling aan voldoen?....................................7
7. Wanneer is literatuur betrouwbaar?..............................................................................................7
Probleem 3: meerdere wegen naar Rome..............................................................................................7
1. Welke soorten niet experimentele onderzoeken zijn er? (voor- en nadelen)................................8
2. Welke soorten experimentele onderzoeken zijn er? (voor- en nadelen)......................................10
3. Welke aard hebben verschillende vraagstellingen? .....................................................................11
4. Met welke verschillende onderzoeksdesigns kunnen de vraagstellingen in taak 3 worden
beantwoordt?...................................................................................................................................11
5. Wanneer gebruikt men welke soort onderzoeksdesign (afhankelijk van manier van
vraagstelling)?..................................................................................................................................11
Probleem 4: .........................................................................................................................................12
1. Wat is de aard van kwalitatief en kwantitatief onderzoek?..........................................................12
2. Wat zijn de kenmerken van kwalitatief onderzoek?.....................................................................12
3. Zijn er verschillende vormen van kwalitatief onderzoek?.............................................................13
4. Wanneer gebruik je kwalitatief onderzoek?.................................................................................14
5. Uitvoering -> Hoe voer je het uit (design, selectie, setting, populatie)?.......................................14
6. Hoe verzamel je de gegevens?......................................................................................................15
7. Zijn er overeenkomsten en verschillen tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek?...............16
Probleem 5...........................................................................................................................................17
1. Welke onderzoeksstrategieën zijn er voor het beantwoorden van de vraagstelling?..................17
2. Hoe ziet de uitwerking hiervan eruit?.......................................................................................17
Probleem 6...........................................................................................................................................19
1. Aan welke criteria moet een meetinstrument voldoen?..............................................................22
2. Welke verschillende meetinstrumenten zijn er?..........................................................................24
3. In welke situaties gebruik je welk soort meetinstrument?...........................................................24
1
,1. Welke mogelijkheden staan onderzoeken ter beschikking om de kwaliteit van analyse te
borgen?............................................................................................................................................26
2. Wat is de grounded theory? Onderzoeksliaan (analyseproces vs analytische inducties).............28
2 Welke kwalitatieve onderzoeksmethodes zijn er?.........................................................................29
3 Hoe kan met ander materiaal dan interviews worden omgegaan? Wat is coderen?....................29
4 Welke verschillende stappen moet analyse doormaken?..............................................................31
2
,Probleem 1: de geschiedenis van hiv en aids
Leerdoelen:
1. Wat houdt de empirische cyclus in en hoe werkt het?
De empirische cyclus is een model dat gebruikt kan worden bij verschillende soorten onderzoek. De
empirische cyclus wordt doorlopen bij empirisch onderzoek en zorgt ervoor dat de hoeveelheid
kennis toeneemt. Er vindt steeds een opeenvolging plaats van onderzoeken met vraagstellingen die
voortkomen uit eerdere onderzoeken. Het is een model dat bij verschillende soorten onderzoek
gebruikt kan worden. Onderzoekers kunnen de resultaten van vorige onderzoeken:
- Bevestigen = confirmatie
- Tegenspreken = contradictie
- Weerleggen = falsificatie
- Nader specificeren = elaboratie
- Ondersteunen = verificatie
2. Werk de losse elementen van de empirische cyclus uit.
De verschillende elementen van de empirische cyclus.
1. Een onderzoeker gaat altijd uit van een theorie .
- Een theorie is een uitspraak of een samenhangende reeks van uitspraken met een algemeen
geldend karakter. Het representeert de stand van kennis over een bepaald onderwerp op
een bepaald moment.
- Een samenhangend stelsel van verklaringen (objectief en aannames (subjectief waarmee
empirische onregelmatigheden of verschijnselen verklaard en verspreid kunnen worden. Zo
een theorie is doorgaans gebaseerd op waarnemingen van concrete gebeurtenissen. Deze
waarnemingen hoeven niet per se systematisch te zijn.
3
, o Niet-systematische waarnemingen: toevallige waarnemingen. Dit zijn voorvallen
waar de onderzoeker toevallig mee geconfronteerd wordt.
o Systematische waarnemingen: resultaten van een eerder verricht onderzoek over
hetzelfde onderwerp, uitgevoerd door de onderzoeker zelf of door anderen.
- Continu volgen theorieën elkaar op, worden ze bijgesteld en geprobeerd samen te voegen.
Een theorie is toetsbaar en gebaseerd op voorgaand onderzoek.
2. Uitgaande van de abstracte theorie wordt er een hypothese/vraagstelling geformuleerd
- Hypothesen zijn toetsbare stellingen die op grond van waarnemingen in de praktijk al dan
niet kunnen worden verworpen. Deze worden geformuleerd aan de hand van ‘gaten’ in de
theorie en voorspelt eigenlijk wat voor soort onderzoek ontwerp er gebruikt wordt.
- Een vraagstelling is een nauwkeurige formulering van de vraag waarop de onderzoeker
antwoord wilt geven – wat ga je onderzoeken?
o Doelstelling: waarom ga je je onderzoek doen en wat wil je met de resultaten
bereiken?
3. Dit proces van een abstracte theorie naar een of meer te toetsen hypothesen heet deductie.
- In feite correspondeert het deductieproces met het vertalen van een globaal onderzoek idee
in een of meer onderzoeksvraagstellingen.
4. Inductie is het proces waarbij concrete waarnemingen naar een meer abstract, algemeen
geldend beeld van de werkelijkheid wordt vertaald.
- Simpel gezegd een theorie opstellen op basis van waarnemingen.
o Het inductief redeneren stelt dat een nieuwe theorie niet alleen opgaat voor de
waargenomen gevallen, maar ook opgaat in alle vergelijkbare gevallen. Om erachter
te komen of dat zo is, voert men nieuwe, systematische, waarnemingen uit. Als die
kloppen met de verwachtingen, is dat een bevestiging dat men met de theorie op het
juiste spoor zit.
Generaliseren: wat ik heb gevonden voor 10 mensen, geldt dat ook voor de hele
populatie?
o Een andere manier om een theorie te ontwikkelen is om te krachten de onjuistheid
van een theorie aan te tonen. Confirmatie is onmogelijk om met zekerheid te doen,
maar bij falsificatie kan dit wel. Karl Popper stelde dat iedere wetenschappelijke
theorie falsifieerbaar moet zijn.
Falsifieerbaar wil zeggen dat men probeert de theorie met behulp van onderzoek
onderuit te halen. Hiervoor moeten eerst, uitgaande van de theorie, hypothesen
worden geformuleerd. Dit hoort bij de theorie.
4
Inhoud
Probleem 1: de geschiedenis van hiv en aids.........................................................................................3
1. Wat houdt de empirische cyclus in en hoe werkt het?...................................................................3
2. Werk de losse elementen van de empirische cyclus uit..................................................................3
3. Pas de empirische cyclus toe op de taak.........................................................................................5
Probleem 2: Er zijn geen stomme vragen, zeggen ze..............................................................................6
1. Hoe kom je tot een goede wetenschappelijke vraagstelling aan de hand van de theorie?............6
2. Wat is een vraagstelling?................................................................................................................6
3. Wat is een hypothese?...................................................................................................................6
4. Wat is het verschil tussen een vraagstelling en een hypothese?....................................................6
5. Wat houdt deductie in?..................................................................................................................6
6. Aan welke eisen moet een wetenschappelijke vraagstelling aan voldoen?....................................7
7. Wanneer is literatuur betrouwbaar?..............................................................................................7
Probleem 3: meerdere wegen naar Rome..............................................................................................7
1. Welke soorten niet experimentele onderzoeken zijn er? (voor- en nadelen)................................8
2. Welke soorten experimentele onderzoeken zijn er? (voor- en nadelen)......................................10
3. Welke aard hebben verschillende vraagstellingen? .....................................................................11
4. Met welke verschillende onderzoeksdesigns kunnen de vraagstellingen in taak 3 worden
beantwoordt?...................................................................................................................................11
5. Wanneer gebruikt men welke soort onderzoeksdesign (afhankelijk van manier van
vraagstelling)?..................................................................................................................................11
Probleem 4: .........................................................................................................................................12
1. Wat is de aard van kwalitatief en kwantitatief onderzoek?..........................................................12
2. Wat zijn de kenmerken van kwalitatief onderzoek?.....................................................................12
3. Zijn er verschillende vormen van kwalitatief onderzoek?.............................................................13
4. Wanneer gebruik je kwalitatief onderzoek?.................................................................................14
5. Uitvoering -> Hoe voer je het uit (design, selectie, setting, populatie)?.......................................14
6. Hoe verzamel je de gegevens?......................................................................................................15
7. Zijn er overeenkomsten en verschillen tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek?...............16
Probleem 5...........................................................................................................................................17
1. Welke onderzoeksstrategieën zijn er voor het beantwoorden van de vraagstelling?..................17
2. Hoe ziet de uitwerking hiervan eruit?.......................................................................................17
Probleem 6...........................................................................................................................................19
1. Aan welke criteria moet een meetinstrument voldoen?..............................................................22
2. Welke verschillende meetinstrumenten zijn er?..........................................................................24
3. In welke situaties gebruik je welk soort meetinstrument?...........................................................24
1
,1. Welke mogelijkheden staan onderzoeken ter beschikking om de kwaliteit van analyse te
borgen?............................................................................................................................................26
2. Wat is de grounded theory? Onderzoeksliaan (analyseproces vs analytische inducties).............28
2 Welke kwalitatieve onderzoeksmethodes zijn er?.........................................................................29
3 Hoe kan met ander materiaal dan interviews worden omgegaan? Wat is coderen?....................29
4 Welke verschillende stappen moet analyse doormaken?..............................................................31
2
,Probleem 1: de geschiedenis van hiv en aids
Leerdoelen:
1. Wat houdt de empirische cyclus in en hoe werkt het?
De empirische cyclus is een model dat gebruikt kan worden bij verschillende soorten onderzoek. De
empirische cyclus wordt doorlopen bij empirisch onderzoek en zorgt ervoor dat de hoeveelheid
kennis toeneemt. Er vindt steeds een opeenvolging plaats van onderzoeken met vraagstellingen die
voortkomen uit eerdere onderzoeken. Het is een model dat bij verschillende soorten onderzoek
gebruikt kan worden. Onderzoekers kunnen de resultaten van vorige onderzoeken:
- Bevestigen = confirmatie
- Tegenspreken = contradictie
- Weerleggen = falsificatie
- Nader specificeren = elaboratie
- Ondersteunen = verificatie
2. Werk de losse elementen van de empirische cyclus uit.
De verschillende elementen van de empirische cyclus.
1. Een onderzoeker gaat altijd uit van een theorie .
- Een theorie is een uitspraak of een samenhangende reeks van uitspraken met een algemeen
geldend karakter. Het representeert de stand van kennis over een bepaald onderwerp op
een bepaald moment.
- Een samenhangend stelsel van verklaringen (objectief en aannames (subjectief waarmee
empirische onregelmatigheden of verschijnselen verklaard en verspreid kunnen worden. Zo
een theorie is doorgaans gebaseerd op waarnemingen van concrete gebeurtenissen. Deze
waarnemingen hoeven niet per se systematisch te zijn.
3
, o Niet-systematische waarnemingen: toevallige waarnemingen. Dit zijn voorvallen
waar de onderzoeker toevallig mee geconfronteerd wordt.
o Systematische waarnemingen: resultaten van een eerder verricht onderzoek over
hetzelfde onderwerp, uitgevoerd door de onderzoeker zelf of door anderen.
- Continu volgen theorieën elkaar op, worden ze bijgesteld en geprobeerd samen te voegen.
Een theorie is toetsbaar en gebaseerd op voorgaand onderzoek.
2. Uitgaande van de abstracte theorie wordt er een hypothese/vraagstelling geformuleerd
- Hypothesen zijn toetsbare stellingen die op grond van waarnemingen in de praktijk al dan
niet kunnen worden verworpen. Deze worden geformuleerd aan de hand van ‘gaten’ in de
theorie en voorspelt eigenlijk wat voor soort onderzoek ontwerp er gebruikt wordt.
- Een vraagstelling is een nauwkeurige formulering van de vraag waarop de onderzoeker
antwoord wilt geven – wat ga je onderzoeken?
o Doelstelling: waarom ga je je onderzoek doen en wat wil je met de resultaten
bereiken?
3. Dit proces van een abstracte theorie naar een of meer te toetsen hypothesen heet deductie.
- In feite correspondeert het deductieproces met het vertalen van een globaal onderzoek idee
in een of meer onderzoeksvraagstellingen.
4. Inductie is het proces waarbij concrete waarnemingen naar een meer abstract, algemeen
geldend beeld van de werkelijkheid wordt vertaald.
- Simpel gezegd een theorie opstellen op basis van waarnemingen.
o Het inductief redeneren stelt dat een nieuwe theorie niet alleen opgaat voor de
waargenomen gevallen, maar ook opgaat in alle vergelijkbare gevallen. Om erachter
te komen of dat zo is, voert men nieuwe, systematische, waarnemingen uit. Als die
kloppen met de verwachtingen, is dat een bevestiging dat men met de theorie op het
juiste spoor zit.
Generaliseren: wat ik heb gevonden voor 10 mensen, geldt dat ook voor de hele
populatie?
o Een andere manier om een theorie te ontwikkelen is om te krachten de onjuistheid
van een theorie aan te tonen. Confirmatie is onmogelijk om met zekerheid te doen,
maar bij falsificatie kan dit wel. Karl Popper stelde dat iedere wetenschappelijke
theorie falsifieerbaar moet zijn.
Falsifieerbaar wil zeggen dat men probeert de theorie met behulp van onderzoek
onderuit te halen. Hiervoor moeten eerst, uitgaande van de theorie, hypothesen
worden geformuleerd. Dit hoort bij de theorie.
4
