Samenvatting Juridische Kaders, Social Work leerjaar 2

Hieronder zie je wat ter voorbereiding op de werkcolleges moet lezen. Deze lesstof vormt
samen met de sheets de toetsstof.

LE Juridische Kaders: Draaiboek 2024 periode 1 en 2
Les Voor de bijeenkomst Tijdens de bijeenkomst
1 Bunthof & Visscher (2024) Samenlevingsvormen
Hoofdstuk 7
2 Bunthof & Visscher (2024) Minderjarigheid, juridisch ouderschap en
Hoofdstuk 8 ouderlijk gezag
3 Bunthof & Visscher (2024) Jeugdhulp en
Hoofdstuk 9 kinderbeschermingsmaatregelen
4 Bunthof & Visscher (2024) Jeugdstrafrecht
Paragraaf 14.2.8
Paragraaf 14.3.3
Paragraaf 14.5
Paragraaf 14.6.3
Paragraaf 14.6.4
5 Bunthof & Visscher (2024) Slachtofferschap
Paragraaf 9.2.5 (herhaling)
Paragraaf 14.2.7
6 Bunthof & Visscher (2024) Ouderdom en overlijden
Paragraaf 10.1 t/m 10.1.1
Paragraaf 13.4
7 Bunthof & Visscher (2024) Inleiding sociale zekerheid, Ziekte en
Hoofdstuk 12 arbeidsontgeschiktheid, inclusief WMO
8 Bunthof & Visscher (2024) Sociale zekerheid bij werkloosheid, werk
Hoofdstuk 13 en ouderdom
9 Bunthof & Visscher (2024) Schuldhulpverlening
Hoofdstuk 6
10 Bunthof & Visscher (2024) Vertegenwoordiging
Paragraaf 10.3
11 Bunthof & Visscher (2024) WGBO Wet BIG WKGGZ
Pargraaf 10.1.2
Paragraaf 10.1.3
Paragraaf 10.1.4
Paragraaf 10.2
Paragraaf 10.5
12 Bunthof & Visscher (2024) Zorg en Dwang
Paragraaf 10.4
13 Bunthof & Visscher (2024) Vreemdelingenrecht
Hoofdstuk 15 t/m 15.3.1
14 Bunthof & Visscher (2024) Asielrecht
Hoofdstuk 15 vanaf 15.3.2

,
,Les 1 ‘Samenlevingsvormen’
Het ontstaan, de rechtsgevolgen en de beëindiging.
Stof: Buntgof, A., & Visscher, Y.M. (2024). Mens en Recht. Noordhoff Uitgevers bv: Hoofdstuk 7 Samenlevingsvormen en scheiding


Juridisch: In het wetboek voor Strafrecht wordt het begrip niet nader omschreven, maar bij
de Jeugdwet wel:
“Elke vorm van voor minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke,
psychische of seksuele aard die de ouders of andere personen ten opzichte waarvan de
minderjarige in een afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief,
opdringen waardoor ernstige schade wordt of dreigt te worden berokkend aan de
minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische letsel. Hieronder vallen ook
verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg en onderwijs.”

1. Huwelijk:
Voorwaarden:
 Je moet 18 jaar of ouder zijn.
 Partners moeten uit vrij wil handelen.
 Partners moeten ongehuwd zijn en niet geregistreerd als partner.
 Geen te nauwe bloedverwantschap (biologisch en juridisch). Bijvoorbeeld in de
rechte lijn, of broer en zus. Ontstaan door adoptie, dan ontheffing Ministerie van
Justitie en Veiligheid. Ook geen bloedverwantschap 3e of 4e graad zijlijn (neven,
nichten, achterneven, achternichten etc.). Tenzij: beëdigde verklaring van vrije
toestemming tot het huwelijk.
 Bij onder curatele, toestemming nodig curator (les 12).
Enkele rechtsgevolgen van het huwelijk:
 Elkaars achternaam gebruiken naar wens.
 Getrouwheid, hulp en bijstand (geld) verschuldigd: niet meer “tot de dood ons
scheidt” na limitering duur alimentatie.
 Kinderen uit gezin verzorgen en opvoeden.
 Bij M/V automatisch juridisch ouder en gezag over kinderen geboren binnen het
huwelijk. Bij V/V als sprake is van een onbekende zaaddonor.
Ander rechtsgevolg:
 Vanaf 01-01-2018:
Bij niets regelen beperkte gemeenschap van goederen:
De goederen en schulden van voor het huwelijk blijven buiten de gemeenschap, als
ze voor het huwelijk privébezit waren. Goederen en schulden tijdens het huwelijk
vallen in de gemeenschap, behalve bijv. een erfenis.
Huwelijkse voorwaarden bij gemeenschap van goederen of juist verdeling van
vermogen en goederen.
 Tot 1-1-2018:
Bij niets regelen automatisch algehele gemeenschap van goederen =
Schuld en bezit werden gemeenschappelijk.
Alternatief was huwelijkse voorwaarden.

, 2. Geregistreerd partnerschap: (1998)
 Waarom? Bovenal erkenning voor twee mensen van hetzelfde geslacht.
 Voorwaarden en rechtsgevolgen bijna identiek aan huwelijk.
 Vanaf 1 april 2014: ook automatisch juridisch ouderschap (ook bij V/V wanneer
sprake is van een onbekende zaaddonor)
 Verschil: beëindigen kan zonder rechterlijke tussenkomst.

3. Het samenwonen: ‘Het keuzepakket’
 Criterium is gezamenlijke huishouding, niet het hebben van een liefdesrelatie met
elkaar.
 Geen dwingendrechtelijke regels, als gewenst akte notaris of overeenkomst
onderling.
 Wel gevolgen voor sommige wetten, zoals sociale zekerheid en belastingwetgeving.
 Partners erven niet (wel via contract/testament mogelijk).
 Geen onderhoudsplicht, ook niet na relatie (wel via contract mogelijk > persoonlijke
verplichting).

 De echtscheidingsprocedure:
(1 op de 3 huwelijken, 86.000 kinderen per jaar)
 Op verzoek van één of beide partners (convenant):
- Advocaat dient verzoekschrift in bij rechter.
Inhoud: Hoe verzoeker de dingen wenst, inclusief ouderschapsplan.
- De ander kan zelf/met advocaat reageren = verweerschrift.
- Mondelinge behandeling.
- Rechter neemt beslissing en bepaalt de gevolgen.

 Het ouderschapsplan: Afspraken op papier:
 De kosten van verzorging en opvoeding;
 Verdeling van zorg- en opvoedtaken, (hoofd)verblijfplaats van het kind;
 Afspraken omgangsrecht;
 Wijze van informeren en consulteren als het gaat om belangrijke beslissingen over
het (vermogen van het) kind.
 Dus: Geen scheiding zonder ouderschapsplan. Verwijzing bemiddelaar mogelijk.
 Het verzoekschrift moet vermelden op welke wijze de kinderen bij de opstelling van
het ouderschapsplan zijn betrokken.
 Mediation:
- Duurzame oplossing.
- Mogelijk in de toekomst verplicht voordat partijen naar de rechter kunnen.

 Voorlopige voorzieningen:
Bij indienen verzoekschrift kan verzoek voor voorlopige voorzieningen worden
gedaan (tijdelijke ordemaatregelen of noodmaatregelen):
 Toewijzing woning.
 Beschikbaar stellen goederen.
 Vaststelling bedrag voor levensonderhoud.
 Toevertrouwing van de kinderen.