1. Opstart en anamnese
1.1 Model belasting-belastbaarheid
Het belasting-belastbaarheidsmodel wordt gebruikt om de gevolgen van belasting van
een individu te kunnen verklaren.
Belastende factoren = alle factoren die van invloed zijn op de belasting (bijv.:
intensiteit, duur, omgeving, type activiteit).
Regelmogelijkheden = het vermogen van de taakuitvoerder om zelf
veranderingen aan de belastende factoren te brengen.
Belastingsverschijnselen = de “tijdelijke” na-effecten van inspanning (bijv.:
verhoogde hartslag en ademhaling, verzuring, spierpijn).
Belastingsgevolgen = de meer “permanente” na-effecten van inspanning. Dit
kunnen zowel positieve als negatieve na-effecten zijn (bijv.: hypertrofie, toename
van kracht en conditie, overbelasting, oververmoeidheid, ziekte).
Verwerkingsvermogen = belastbaarheid = het vermogen van de taakuitvoerder
op een bepaald moment om de belasting te verwerken, dit kan per dag
verschillen. Het verwerkingsvermogen is deels trainbaar en deels niet. Factoren
die hier invloed op hebben zijn bijv.: geslacht, leeftijd (niet trainbaar), motivatie,
conditie, leefstijl (trainbaar).
1.2 Het ICF-model
Het ICF-model (“International Classification for Functioning, Disability and Health”) is een
schema voor de beschrijving van het menselijk functioneren bij een aandoening/ziekte.
Hierbij wordt het functioneren van de mens op 3 gebieden beschreven :
1. Vanuit het mens als organisme, het “lichaam”.
Hier worden de stoornissen beschreven (= afwijking in of verlies van functies of
anatomische eigenschappen).
2. Vanuit het menselijk handelen.
Hier worden de beperkingen beschreven (= moeilijkheden/problemen met het
uitvoeren van activiteiten).
3. Vanuit de deelname aan het maatschappelijk leven.
Hier worden de participatieproblemen beschreven (= problemen met het
deelnemen aan het maatschappelijk leven).
, 1.3 Opstellen van een beweegprogramma
Bij het opstellen van een beweegprogramma, gaan eerst een aantal stappen aan vooraf.
Stap 1 : afnemen van een anamnese/intakegesprek
Een anamnese is een gesprek met de patiënt/cliënt om meer informatie over de
klachten
te achterhalen. In de medisch fitness wordt dit een intakegesprek genoemd. Een
anamnese of intakegesprek bestaat uit :
Algemene anamnese
NAW-gegevens en persoonlijke gegevens (bijv.: naam, leeftijd,
gewicht).
Gegevens m.b.t. (leef)omgeving (bijv.: woon-/werk-/gezinssituatie).
Specifieke anamnese
Klachten (bijv.: aard, locatie, soort pijn, ontstaan, acuut)
Hulpvraag = wat wil de cliënt uiteindelijk behalen met de training.
De hulpvraag is meestal gebaseerd op een participatieprobleem.
Stap 2 : aanvullende testen en/of vragenlijsten
Afhankelijk van de hulpvraag kunnen er nog aanvullende testen of vragenlijsten
worden afgenomen. Enkele voorbeelden hiervan zijn :
PAR-Q = vragenlijst om risico voorafgaand een training vast te stellen.
PSK = vragenlijst Patiënt Specifieke Klachten.
Barthel Index = verschillende testen om de ADL van ouderen vast te
stellen.
Stap 3 : doelstelling formuleren
De hoofddoelstelling is gericht op de hulpvraag (meestal op participatieprobleem
niveau). De subdoelstellingen zijn er als tussenstappen om uiteindelijk de
hoofddoelstelling te behalen (meestal op stoornis en beperking niveau). Gebruik het ICF-
model als hulpmiddel om te bepalen welke stoornissen en/of beperkingen
kenmerkend zijn en aangepakt moeten worden.
Stap 4 : beweegprogramma
Train de grond motorische eigenschappen in deze volgorde :
1. Mobiliteit 2. Coördinatie 3. Kracht 4. Stabiliteit 5.
Uithoudingsvermogen
2. Beperkingen aan de heup
, 2.1 Anatomie van de heup
Art. coxae = heupgewricht, deze wordt gevormd door :
Caput femoris = dijbeenkop
Acetabulum = heupkom
Het heupgewricht is een kogelgewricht en kan daarom over 3 assen bewegen : anteflexie
(been naar voren) en retroflexie (been naar achter) – abductie (been naar buiten) en
adductie (been naar binnen) – endorotatie (been naar binnen draaien) en exorotatie
(been naar buiten draaien).
Rondom het heupgewricht zit een dun laagje kraakbeen, het labrum, die het gewricht
verstevigd en ervoor zorgt dat hij minder gemakkelijk uit de kom kan.
Ligamenten in de heup :
Lig. transversum acetabuli = ligament om het acetabulum heen
Lig. iliofemorale = ligament van het os. ilium (darmbeen) naar het femur
(dijbeen)
Lig. pubofemorale = ligament van het os. pubis (schaambeen) naar het femur
Lig. ischiofemorale = ligament van het os. ischium (zitbeen) naar het femur
Lig. capitis femoris = ligament om de caput femoris.
De werking van de ligamenten is afhankelijk van de stand van het heupgewricht.
Heup in retroflexie : ligamenten draaien vast en duwen caput femoris in acetabulum.
Heup in anteflexie : ligamenten draaien juist losser.
Spieren rondom het heupgewricht :
Laterale spieren (abductoren)
m. gluteus medius Abductie
middelste bilspier endorotatie
m. gluteus minimus abductie
kleine bilspier endorotatie
m. tensor fascia latae abductie
spanner van dijbeen anteflexie
endorotatie
Mediale spieren (adductoren)
1.1 Model belasting-belastbaarheid
Het belasting-belastbaarheidsmodel wordt gebruikt om de gevolgen van belasting van
een individu te kunnen verklaren.
Belastende factoren = alle factoren die van invloed zijn op de belasting (bijv.:
intensiteit, duur, omgeving, type activiteit).
Regelmogelijkheden = het vermogen van de taakuitvoerder om zelf
veranderingen aan de belastende factoren te brengen.
Belastingsverschijnselen = de “tijdelijke” na-effecten van inspanning (bijv.:
verhoogde hartslag en ademhaling, verzuring, spierpijn).
Belastingsgevolgen = de meer “permanente” na-effecten van inspanning. Dit
kunnen zowel positieve als negatieve na-effecten zijn (bijv.: hypertrofie, toename
van kracht en conditie, overbelasting, oververmoeidheid, ziekte).
Verwerkingsvermogen = belastbaarheid = het vermogen van de taakuitvoerder
op een bepaald moment om de belasting te verwerken, dit kan per dag
verschillen. Het verwerkingsvermogen is deels trainbaar en deels niet. Factoren
die hier invloed op hebben zijn bijv.: geslacht, leeftijd (niet trainbaar), motivatie,
conditie, leefstijl (trainbaar).
1.2 Het ICF-model
Het ICF-model (“International Classification for Functioning, Disability and Health”) is een
schema voor de beschrijving van het menselijk functioneren bij een aandoening/ziekte.
Hierbij wordt het functioneren van de mens op 3 gebieden beschreven :
1. Vanuit het mens als organisme, het “lichaam”.
Hier worden de stoornissen beschreven (= afwijking in of verlies van functies of
anatomische eigenschappen).
2. Vanuit het menselijk handelen.
Hier worden de beperkingen beschreven (= moeilijkheden/problemen met het
uitvoeren van activiteiten).
3. Vanuit de deelname aan het maatschappelijk leven.
Hier worden de participatieproblemen beschreven (= problemen met het
deelnemen aan het maatschappelijk leven).
, 1.3 Opstellen van een beweegprogramma
Bij het opstellen van een beweegprogramma, gaan eerst een aantal stappen aan vooraf.
Stap 1 : afnemen van een anamnese/intakegesprek
Een anamnese is een gesprek met de patiënt/cliënt om meer informatie over de
klachten
te achterhalen. In de medisch fitness wordt dit een intakegesprek genoemd. Een
anamnese of intakegesprek bestaat uit :
Algemene anamnese
NAW-gegevens en persoonlijke gegevens (bijv.: naam, leeftijd,
gewicht).
Gegevens m.b.t. (leef)omgeving (bijv.: woon-/werk-/gezinssituatie).
Specifieke anamnese
Klachten (bijv.: aard, locatie, soort pijn, ontstaan, acuut)
Hulpvraag = wat wil de cliënt uiteindelijk behalen met de training.
De hulpvraag is meestal gebaseerd op een participatieprobleem.
Stap 2 : aanvullende testen en/of vragenlijsten
Afhankelijk van de hulpvraag kunnen er nog aanvullende testen of vragenlijsten
worden afgenomen. Enkele voorbeelden hiervan zijn :
PAR-Q = vragenlijst om risico voorafgaand een training vast te stellen.
PSK = vragenlijst Patiënt Specifieke Klachten.
Barthel Index = verschillende testen om de ADL van ouderen vast te
stellen.
Stap 3 : doelstelling formuleren
De hoofddoelstelling is gericht op de hulpvraag (meestal op participatieprobleem
niveau). De subdoelstellingen zijn er als tussenstappen om uiteindelijk de
hoofddoelstelling te behalen (meestal op stoornis en beperking niveau). Gebruik het ICF-
model als hulpmiddel om te bepalen welke stoornissen en/of beperkingen
kenmerkend zijn en aangepakt moeten worden.
Stap 4 : beweegprogramma
Train de grond motorische eigenschappen in deze volgorde :
1. Mobiliteit 2. Coördinatie 3. Kracht 4. Stabiliteit 5.
Uithoudingsvermogen
2. Beperkingen aan de heup
, 2.1 Anatomie van de heup
Art. coxae = heupgewricht, deze wordt gevormd door :
Caput femoris = dijbeenkop
Acetabulum = heupkom
Het heupgewricht is een kogelgewricht en kan daarom over 3 assen bewegen : anteflexie
(been naar voren) en retroflexie (been naar achter) – abductie (been naar buiten) en
adductie (been naar binnen) – endorotatie (been naar binnen draaien) en exorotatie
(been naar buiten draaien).
Rondom het heupgewricht zit een dun laagje kraakbeen, het labrum, die het gewricht
verstevigd en ervoor zorgt dat hij minder gemakkelijk uit de kom kan.
Ligamenten in de heup :
Lig. transversum acetabuli = ligament om het acetabulum heen
Lig. iliofemorale = ligament van het os. ilium (darmbeen) naar het femur
(dijbeen)
Lig. pubofemorale = ligament van het os. pubis (schaambeen) naar het femur
Lig. ischiofemorale = ligament van het os. ischium (zitbeen) naar het femur
Lig. capitis femoris = ligament om de caput femoris.
De werking van de ligamenten is afhankelijk van de stand van het heupgewricht.
Heup in retroflexie : ligamenten draaien vast en duwen caput femoris in acetabulum.
Heup in anteflexie : ligamenten draaien juist losser.
Spieren rondom het heupgewricht :
Laterale spieren (abductoren)
m. gluteus medius Abductie
middelste bilspier endorotatie
m. gluteus minimus abductie
kleine bilspier endorotatie
m. tensor fascia latae abductie
spanner van dijbeen anteflexie
endorotatie
Mediale spieren (adductoren)
