HC3: Plasticiteit van het jonge brein (hoofdstuk 4 Anderson)
Herhalingsvraag vorig college: Wat is waar over Posners ‘dual system model of attention’?
Antwoord: onder het posterieure systeem vallen alerting en orienting attention. Dit systeem
ontwikkelt relatief vroeg. Bij posterieur (vroege aandachtssysteem) daar speelt noradrenaline
een belangrijke rol. Bij anterieure (late aandachtssysteem) speelt juist dopamine een
belangrijke rol.
Plasticiteit
Plasticity reflects the capacity of the CNS to respond in a dynamic manner to the
environment and experiences via modification of neural circuitry
Tijdens de ontwikkeling is het brein met name plastisch. Dit proces speelt vooral bij
jonge kinderen een grote rol. Die hele ontwikkeling is in interactie met de omgeving.
Echter, het brein behoudt ook op volwassen leeftijd een vorm van plasticiteit
o Effecten van hersenschade
o Effecten van training: zorgen voor de aanmaak van nieuwe verbindingen
In de ontwikkeling neemt de hoeveelheid
synapsen af, maar er zijn wel manieren om
dat een beetje tegen te houden.
Voornamelijk op lokaal niveau.
Kritieke periodes
Rond 4 maanden: moment dat die hele
primaire motor en sensorische gebieden zich
ontwikkelen en dat je in die gebieden die
synaptische snoei plaatsvindt
Associatiegebieden: taal en aandacht, 5-6
jaar
16-17e levensjaar: ontwikkelingsfase hogere mentale gebieden: frontaalkwab, hippocampus
en amygdala.
Playing Super Mario induces structural brain
plasticity: gray matter changes resulting from
training with a commercial video game
- Study in young adults (mean age 24)
- Training group: 50 min/day 2 months
- Control group: no instructions
Grijze stof = synapsen
Witte stof = axonen met myeline
Waar de gebieden rood zijn: sprake van
verandering in plasticiteit van het brein
, Witte balkjes: trainingsgroep
Zwarte balkjes: controlegroep
Twee balkjes: pre-test en posttest.
Sterretje* = significant verschil tussen de twee groepen.
Rechter dorsolaterale prefrontaalkwab
Pre-test: geen verschil tussen de groepen
Over de tijd vindt er een verandering plaats wel een verschil tussen de twee groepen. De
maat die is genomen is de dikte van de grijze stof. Dat witte balkje is bij de posttest iets
omhooggegaan. Wat is er in die 2 maanden gebeurd in het brein waardoor er meer grijze stof
is in dat precieze gebiedje? Dan zijn er dus meer verbindingen aangemaakt.
Hippocampus
Pre-test: geen verschil tussen actieve en controlegroep
Posttest: de groepen verschillen, maar vooral een afname bij de controlegroep. Hippocampus
is laat ontwikkeld! Dat gebied is nog in ontwikkeling, dus wat niet gebruikt wordt: daar is
nog een proces gaande van de synaptische snoei. (Niet significant)
Gamen is goed voor je brein. Maar kanttekening: je weet niet hoe het op de lange termijn
is! Dus echt een conclusie dat gamen goed voor je is kan je niet trekken (ook kijken naar
studeren bijvoorbeeld, generaliseren naar andere taken).
Initiële overproductie van synapsen
(1979): “If you’re going to have brain damage, have it early” Omdat het jonge brein zo
plastisch is, dan kan het dus nog herstellen.
Wat gebeurt er tijdens kritieke periodes?
Kristalisatie hypothese: relatieve plasticiteit totdat neurale netwerken voltooid zijn
Op jonge leeftijd heel plastisch en naarmate je ouder wordt neemt die plasticiteit af.
Bewijs:
Grote studies naar jonge immigranten in de VS die vloeiender een nieuwe taal leren
en beter begrip hebben van de syntax van de taal dan hun oudere familieleden
Visuele systeem ontwikkelt niet goed als sprake is van ‘staar’ (afwijking in de
ooglens). Bij ouderen ontwikkelt het zich niet goed, terwijl dat bij baby’s wel goed
ontwikkelt.
Blijkbaar is er een prikkel van buitenaf nodig (lichtstraat wat je oog binnenkomt) wat er
aanzet geeft tot ontwikkeling van die visuele cortex. Maar als je die window of opportunity
gemist hebt, dan heb je een veel langere periode nodig. Dit is een typische aanwijzing dat die
kritieke periode bestaat en dat er maar een kort window is (+- 3 weken). Als je niet afplakt,
zal het zwakke oog niet op hetzelfde niveau ontwikkelen als het sterke oog.
Herhalingsvraag vorig college: Wat is waar over Posners ‘dual system model of attention’?
Antwoord: onder het posterieure systeem vallen alerting en orienting attention. Dit systeem
ontwikkelt relatief vroeg. Bij posterieur (vroege aandachtssysteem) daar speelt noradrenaline
een belangrijke rol. Bij anterieure (late aandachtssysteem) speelt juist dopamine een
belangrijke rol.
Plasticiteit
Plasticity reflects the capacity of the CNS to respond in a dynamic manner to the
environment and experiences via modification of neural circuitry
Tijdens de ontwikkeling is het brein met name plastisch. Dit proces speelt vooral bij
jonge kinderen een grote rol. Die hele ontwikkeling is in interactie met de omgeving.
Echter, het brein behoudt ook op volwassen leeftijd een vorm van plasticiteit
o Effecten van hersenschade
o Effecten van training: zorgen voor de aanmaak van nieuwe verbindingen
In de ontwikkeling neemt de hoeveelheid
synapsen af, maar er zijn wel manieren om
dat een beetje tegen te houden.
Voornamelijk op lokaal niveau.
Kritieke periodes
Rond 4 maanden: moment dat die hele
primaire motor en sensorische gebieden zich
ontwikkelen en dat je in die gebieden die
synaptische snoei plaatsvindt
Associatiegebieden: taal en aandacht, 5-6
jaar
16-17e levensjaar: ontwikkelingsfase hogere mentale gebieden: frontaalkwab, hippocampus
en amygdala.
Playing Super Mario induces structural brain
plasticity: gray matter changes resulting from
training with a commercial video game
- Study in young adults (mean age 24)
- Training group: 50 min/day 2 months
- Control group: no instructions
Grijze stof = synapsen
Witte stof = axonen met myeline
Waar de gebieden rood zijn: sprake van
verandering in plasticiteit van het brein
, Witte balkjes: trainingsgroep
Zwarte balkjes: controlegroep
Twee balkjes: pre-test en posttest.
Sterretje* = significant verschil tussen de twee groepen.
Rechter dorsolaterale prefrontaalkwab
Pre-test: geen verschil tussen de groepen
Over de tijd vindt er een verandering plaats wel een verschil tussen de twee groepen. De
maat die is genomen is de dikte van de grijze stof. Dat witte balkje is bij de posttest iets
omhooggegaan. Wat is er in die 2 maanden gebeurd in het brein waardoor er meer grijze stof
is in dat precieze gebiedje? Dan zijn er dus meer verbindingen aangemaakt.
Hippocampus
Pre-test: geen verschil tussen actieve en controlegroep
Posttest: de groepen verschillen, maar vooral een afname bij de controlegroep. Hippocampus
is laat ontwikkeld! Dat gebied is nog in ontwikkeling, dus wat niet gebruikt wordt: daar is
nog een proces gaande van de synaptische snoei. (Niet significant)
Gamen is goed voor je brein. Maar kanttekening: je weet niet hoe het op de lange termijn
is! Dus echt een conclusie dat gamen goed voor je is kan je niet trekken (ook kijken naar
studeren bijvoorbeeld, generaliseren naar andere taken).
Initiële overproductie van synapsen
(1979): “If you’re going to have brain damage, have it early” Omdat het jonge brein zo
plastisch is, dan kan het dus nog herstellen.
Wat gebeurt er tijdens kritieke periodes?
Kristalisatie hypothese: relatieve plasticiteit totdat neurale netwerken voltooid zijn
Op jonge leeftijd heel plastisch en naarmate je ouder wordt neemt die plasticiteit af.
Bewijs:
Grote studies naar jonge immigranten in de VS die vloeiender een nieuwe taal leren
en beter begrip hebben van de syntax van de taal dan hun oudere familieleden
Visuele systeem ontwikkelt niet goed als sprake is van ‘staar’ (afwijking in de
ooglens). Bij ouderen ontwikkelt het zich niet goed, terwijl dat bij baby’s wel goed
ontwikkelt.
Blijkbaar is er een prikkel van buitenaf nodig (lichtstraat wat je oog binnenkomt) wat er
aanzet geeft tot ontwikkeling van die visuele cortex. Maar als je die window of opportunity
gemist hebt, dan heb je een veel langere periode nodig. Dit is een typische aanwijzing dat die
kritieke periode bestaat en dat er maar een kort window is (+- 3 weken). Als je niet afplakt,
zal het zwakke oog niet op hetzelfde niveau ontwikkelen als het sterke oog.
