Hoofdstuk 1 - Theoretische scholen
1.1 Communicatie in de sociale wetenschappen
Communicatie ligt samen met verschillende sociale wetenschappen;
economie, sociologie, bedrijfskunde, psychologie, sociologie,
politicologie, antropologie en sociale geografie.
Hierbij hebben Littlejohn en Foss onderscheidt gemaakt in zeven scholen
van denken in communicatie:
1. Retorica (kunst van welsprekendheid en overtuigen)
2. Semiotiek (betekenis geven aan symbolen)
3. De kritische school (werkelijkheid achter taal vinden)
4. Fenomenologie (verschijnselen interpreteren)
5. Sociocultureel (verklaren als sociaal bindmiddel)
6. Cybernetica (technische benadering)
7. Sociaalpsychologisch (als uiting van gedragskenmerken)
1.2 Communicatiemanagement: het werk van de communicatieprofessional
Communicatie is een proces waarbij informatie wordt overgedragen.
De communicatieprofessional is iemand die werk maakt van aantoonbare
kennis en ervaring. Hij bepaalt hoe, waar en wanneer organisaties
communiceren.
Communicatiemanagement is de specialistische functie binnen of ten
behoeve van een publieke of privé organisatie.
Ruler (2012) onderscheidt in communicatiemanagement de volgende
richtinggevende scholen van denken:
1. De informationele benadering gericht op informeren door
overdracht van kennis en informatie naar een luisterend publiek
via een heldere boodschap.
2. De persuasieve benadering gericht op het overtuigen van
gewillige doelgroepen via een verkoopbare boodschap.
3. De relationele benadering gericht op onderling begrip, met
ruimte voor meningsvorming.
4. De interpretatieve benadering gericht op gedeelde meningen en
belangen.
5. De kritische benadering gericht op maatschappelijke
legitimatie door benutting van bovenstaande vier benaderingen.
Met al deze benaderingen kan een organisatie een doel bereiken. De
communicatieprofessional werkt aan het bereiken van organisatiedoelen
die de grote uitdagingen van de organisaties aanpakken.
Kennis Het weten en evt. begrijpen van een product of dienst en de
bijbehorende boodschap.
Houding Je manier van reageren op iets.
Gedrag Soms vertoont men, vaak onbewust, gedrag ten opzichte van iets
of iemand zonder dat er al kennis van was of wordt er een bepaalde
houding aangenomen.
Theorie over communicatie bestaat al sinds de klassieke oudheid. Er is
geen alomvattende theorie voor communicatie. De communicatiewetenschap
hangt samen met andere sociale wetenschappen als sociologie,
psychologie, bedrijfskunde, antropologie, sociale geografie,
politicologie en economie.
Communicatiewetenschappers Littlejohn en Foss onderscheiden zeven
denkscholen in de communicatie: de retorica (kunst van de
welsprekendheid en het overtuigen), de semiotiek (betekenis geven aan
,symbolen), de kritische school (de werkelijkheid achter taal vinden),
fenomenologie (verschijnselen interpreteren), de socioculturele school
(communicatie verklaren als sociaal bindmiddel), de cybernetica (een
technische benadering van communicatie) en de sociaalpsychologische
school (communicatie als uiting van gedragskenmerken).
Communicatie is een proces waarbij informatie wordt overgedragen. De
communicatieprofessional is iemand die werk maakt van aantoonbare kennis
en ervaring in communicatiemanagement en die bedreven is in het sturen
van hoe, waar en wanneer organisaties communiceren.
Communicatiemanagement is de specialistische functie binnen of ten
behoeve van een publieke of private organisatie, die zich bezighoudt met
het initiëren, sturen en ondersteunen van communicatie- en
informatieprocessen binnen een bepaald beleidskader en vanuit de optiek
van het functioneren van die organisatie. Volgens
communicatiewetenschapper Van Ruler kan communicatiemanagement gericht
zijn op informatieoverdracht, op overreding, op consensus vinden en op
reflectie.
Communicatieprofessionals worden vaak beoordeeld op hun vermogen invloed
uit te oefenen op kennis, houding en gedrag van de doelgroep.
Conceptuele modellen (vereenvoudigde weergaves van de werkelijkheid met
verklarende en/of voorspellende theorie) zijn hierbij van dienst.
, Hoofdstuk 23 – Doelgroepgerichte communicatie
23.1 Medewerkers, consumenten, burgers
Je hebt interne communicatie (met medewerkers), marketingcommunicatie
(met bestaande en potentiële klanten) en publiekscommunicatie (met
belanghebbenden met wie geen contractuele band bestaat).
Marketingcommunicatie en publiekscommunicatie vallen beide onder externe
communicatie.
Marketingcommunicatie is gericht op het commercieel verleiden van
(potentiële) consumenten om bepaalde producten/diensten te blijven
kopen.
Publiekscommunicatie is gericht op de kennis, houding en gedrag van
burgers.
Het ZMBO-model (Zender-Boodschap-Medium-Ontvanger) regelt de beste
manier waarop de zender de boodschap goed kan laten overkomen bij de
ontvanger.
De belangrijkste dilemma’s van een organisatie zijn:
- Hoe duurzaam wil de organisatie zijn en hoe is dit geregeld.
- Hoe de organisatie innovatie en ondernemerschap stimuleert.
- Met welke strategie en positionering de organisatie duurzaam succes
nastreeft.
- Welke diversiteit en cultuur de organisatie bevordert.
- De gewenste omgang met klanten.
- Hoe de organisatie talent aantrekt en ontwikkelt.
- De manier waarop de organisatie succes meet en vergelijkt.
- De gewenste stijl van leiderschap en communicatie.
23.2 Betrokkenheid en dialoog
Verschillende doelen die organisaties stellen in communicatiemanagement
zijn:
- Legitimiteit Sociale acceptatie.
- Reputatie Beeld wat buitenstaanders hebben.
- Alignment Belanghebbenden kennen elkaars belangen, respecteren en
ondersteunen elkaar.
- Betrokkenheid Dit is de sterkste basis voor organisaties om
duurzame steun te krijgen van de doelgroep.
De beste manier van betrokkenheid is communiceren via dialoog. De
deelnemers komen hier gelijkwaardig aan bod en krijgen de kans hun
standpunt of gevoelens naar voren te brengen. Populaire vorm is
conversatie (goed gesprek).
De injectienaaldtheorie gaat over het idee dat als je een doelgroep maar
vaak genoeg een bepaalde boodschap meegeeft dat de doelgroep dan wel
overtuigd is. Ondanks dat dit niet altijd eerlijk is wordt dit nog het
meest gebruikt in de communicatiewereld.
23.3 Storytelling – een kort verhaal
Storytelling is een groot ding in de communicatiewereld. Alles blijkt te
verkopen met een goed verhaal.
Storytelling houdt in dat je effectief communiceert door mooie verhalen
te vertellen.
1.1 Communicatie in de sociale wetenschappen
Communicatie ligt samen met verschillende sociale wetenschappen;
economie, sociologie, bedrijfskunde, psychologie, sociologie,
politicologie, antropologie en sociale geografie.
Hierbij hebben Littlejohn en Foss onderscheidt gemaakt in zeven scholen
van denken in communicatie:
1. Retorica (kunst van welsprekendheid en overtuigen)
2. Semiotiek (betekenis geven aan symbolen)
3. De kritische school (werkelijkheid achter taal vinden)
4. Fenomenologie (verschijnselen interpreteren)
5. Sociocultureel (verklaren als sociaal bindmiddel)
6. Cybernetica (technische benadering)
7. Sociaalpsychologisch (als uiting van gedragskenmerken)
1.2 Communicatiemanagement: het werk van de communicatieprofessional
Communicatie is een proces waarbij informatie wordt overgedragen.
De communicatieprofessional is iemand die werk maakt van aantoonbare
kennis en ervaring. Hij bepaalt hoe, waar en wanneer organisaties
communiceren.
Communicatiemanagement is de specialistische functie binnen of ten
behoeve van een publieke of privé organisatie.
Ruler (2012) onderscheidt in communicatiemanagement de volgende
richtinggevende scholen van denken:
1. De informationele benadering gericht op informeren door
overdracht van kennis en informatie naar een luisterend publiek
via een heldere boodschap.
2. De persuasieve benadering gericht op het overtuigen van
gewillige doelgroepen via een verkoopbare boodschap.
3. De relationele benadering gericht op onderling begrip, met
ruimte voor meningsvorming.
4. De interpretatieve benadering gericht op gedeelde meningen en
belangen.
5. De kritische benadering gericht op maatschappelijke
legitimatie door benutting van bovenstaande vier benaderingen.
Met al deze benaderingen kan een organisatie een doel bereiken. De
communicatieprofessional werkt aan het bereiken van organisatiedoelen
die de grote uitdagingen van de organisaties aanpakken.
Kennis Het weten en evt. begrijpen van een product of dienst en de
bijbehorende boodschap.
Houding Je manier van reageren op iets.
Gedrag Soms vertoont men, vaak onbewust, gedrag ten opzichte van iets
of iemand zonder dat er al kennis van was of wordt er een bepaalde
houding aangenomen.
Theorie over communicatie bestaat al sinds de klassieke oudheid. Er is
geen alomvattende theorie voor communicatie. De communicatiewetenschap
hangt samen met andere sociale wetenschappen als sociologie,
psychologie, bedrijfskunde, antropologie, sociale geografie,
politicologie en economie.
Communicatiewetenschappers Littlejohn en Foss onderscheiden zeven
denkscholen in de communicatie: de retorica (kunst van de
welsprekendheid en het overtuigen), de semiotiek (betekenis geven aan
,symbolen), de kritische school (de werkelijkheid achter taal vinden),
fenomenologie (verschijnselen interpreteren), de socioculturele school
(communicatie verklaren als sociaal bindmiddel), de cybernetica (een
technische benadering van communicatie) en de sociaalpsychologische
school (communicatie als uiting van gedragskenmerken).
Communicatie is een proces waarbij informatie wordt overgedragen. De
communicatieprofessional is iemand die werk maakt van aantoonbare kennis
en ervaring in communicatiemanagement en die bedreven is in het sturen
van hoe, waar en wanneer organisaties communiceren.
Communicatiemanagement is de specialistische functie binnen of ten
behoeve van een publieke of private organisatie, die zich bezighoudt met
het initiëren, sturen en ondersteunen van communicatie- en
informatieprocessen binnen een bepaald beleidskader en vanuit de optiek
van het functioneren van die organisatie. Volgens
communicatiewetenschapper Van Ruler kan communicatiemanagement gericht
zijn op informatieoverdracht, op overreding, op consensus vinden en op
reflectie.
Communicatieprofessionals worden vaak beoordeeld op hun vermogen invloed
uit te oefenen op kennis, houding en gedrag van de doelgroep.
Conceptuele modellen (vereenvoudigde weergaves van de werkelijkheid met
verklarende en/of voorspellende theorie) zijn hierbij van dienst.
, Hoofdstuk 23 – Doelgroepgerichte communicatie
23.1 Medewerkers, consumenten, burgers
Je hebt interne communicatie (met medewerkers), marketingcommunicatie
(met bestaande en potentiële klanten) en publiekscommunicatie (met
belanghebbenden met wie geen contractuele band bestaat).
Marketingcommunicatie en publiekscommunicatie vallen beide onder externe
communicatie.
Marketingcommunicatie is gericht op het commercieel verleiden van
(potentiële) consumenten om bepaalde producten/diensten te blijven
kopen.
Publiekscommunicatie is gericht op de kennis, houding en gedrag van
burgers.
Het ZMBO-model (Zender-Boodschap-Medium-Ontvanger) regelt de beste
manier waarop de zender de boodschap goed kan laten overkomen bij de
ontvanger.
De belangrijkste dilemma’s van een organisatie zijn:
- Hoe duurzaam wil de organisatie zijn en hoe is dit geregeld.
- Hoe de organisatie innovatie en ondernemerschap stimuleert.
- Met welke strategie en positionering de organisatie duurzaam succes
nastreeft.
- Welke diversiteit en cultuur de organisatie bevordert.
- De gewenste omgang met klanten.
- Hoe de organisatie talent aantrekt en ontwikkelt.
- De manier waarop de organisatie succes meet en vergelijkt.
- De gewenste stijl van leiderschap en communicatie.
23.2 Betrokkenheid en dialoog
Verschillende doelen die organisaties stellen in communicatiemanagement
zijn:
- Legitimiteit Sociale acceptatie.
- Reputatie Beeld wat buitenstaanders hebben.
- Alignment Belanghebbenden kennen elkaars belangen, respecteren en
ondersteunen elkaar.
- Betrokkenheid Dit is de sterkste basis voor organisaties om
duurzame steun te krijgen van de doelgroep.
De beste manier van betrokkenheid is communiceren via dialoog. De
deelnemers komen hier gelijkwaardig aan bod en krijgen de kans hun
standpunt of gevoelens naar voren te brengen. Populaire vorm is
conversatie (goed gesprek).
De injectienaaldtheorie gaat over het idee dat als je een doelgroep maar
vaak genoeg een bepaalde boodschap meegeeft dat de doelgroep dan wel
overtuigd is. Ondanks dat dit niet altijd eerlijk is wordt dit nog het
meest gebruikt in de communicatiewereld.
23.3 Storytelling – een kort verhaal
Storytelling is een groot ding in de communicatiewereld. Alles blijkt te
verkopen met een goed verhaal.
Storytelling houdt in dat je effectief communiceert door mooie verhalen
te vertellen.
