Vergelijkingstabel Ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingsgebied Baby (0–1 jaar) Dreumes (1–2 Peuter (2–4 Kleuter (4–6 Jong schoolkind Ouder
jaar) jaar) jaar) (4–8 jaar) basisschoolkind
(8–12 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling Reflexen, open Leren lopen, Springen, Motoriek Goede oog- Schaamte voor
fontanel, betere controle dansen, verbetert, snel handcoördinatie, bloot zijn, begin
optrekken, over lichaam tekenen, moe, zindelijk fietsen, schrijven puberteit
zintuigen in zindelijk
ontwikkeling worden,
breedtegroei
Cognitieve ontwikkeling Van reflexen naar Mentale Concreet, Fantasie en Logisch denken, Abstract en
doelgericht gedrag, voorstellingen, magisch en werkelijkheid begin abstract hypothetisch
objectpermanentie denken los van animistisch lopen door denken redeneren,
directe denken, geen elkaar, geen verbeterd
waarneming logisch abstract denken geheugen
oorzaak-gevolg
Taalontwikkeling Huilen → Eerste woordjes Zinnen, Korte zinnen, Vloeiend Complex
brabbelen → en waaromvragen innerlijke spreken, taalgebruik,
klanken met tweewoordzinnen , verzint zelf taalontwikkeling abstracte reflectie
betekenis woorden begrippen
Sociale ontwikkeling Opbouw Parallelspel, Parallelspel, samen spelen, Samen spelen, Echte
hechtingsrelatie, opvoeding begint egocentrisch groepsrollen vriendschappen vriendschappen,
zoekt nabijheid gedrag op basis van wederkerigheid
opvoeder interesses
Emotionele ontwikkeling Van huilen naar Affectieve sharing, Driftbuien, Fantasie Emoties sturen Meerdere
basisemoties begin empathie beginnende beïnvloedt en reguleren emoties tegelijk,
empathie emoties, moeite schuld en trots
met regulatie
Geweten & normen Niet ontwikkeld Niet ontwikkeld Nog niet Begin besef van Innerlijke Sterk
ontwikkeld, goed en fout normen ontstaan ontwikkeld
opvoeder geweten
bepaalt
goed/fout
Persoonlijkheidsontwikkeling Nog geen Ontwikkeling Ik-besef, nee- Zelfbeeld in Zelfbeeld Realistisch
zelfbewustzijn zelfbesef fase opbouw versterken zelfbeeld
Seksuele ontwikkeling Ontdekken eigen Ontdekken Ontdekken Nieuwsgierig Bewustwording Schaamte voor
lichaam, geen lichaam geslachtsdelen, naar lichaam, lichaam bloot zijn
schaamte geen seksuele doktertje spelen
lading
, Ontwikkelingspsychologie
Wat is ontwikkelingspsychologie
Bestudeert normaal menselijk gedrag
Van geboorte tot ouderdom
Helpt gedrag begrijpen, verklaren, voorspellen en beïnvloeden
Ontwikkeling verloopt niet bij iedereen hetzelfde
Ontwikkelingsaspecten (6)
Lichamelijk: groei, achteruitgang, motoriek, zintuigen
Emotioneel: vertrouwen, veiligheid, emotieregulatie
Sociaal: omgang met anderen, sociale regels
Seksueel: lichaam, lustbeleving, seksualiteit
Cognitief: denken, geheugen, taal, concentratie
Persoonlijkheid: identiteit, zelfbeeld, eigen wil
Factoren die ontwikkeling bepalen
Nature: erfelijkheid, DNA, temperament
Nurture: opvoeding, omgeving, cultuur, vrienden
Zelfbepaling: eigen keuzes en richting geven
Prenatale fase
Zygote: bevruchting (XX meisje/ XY jongen)
Embryo: aanleg organen, hartslag vanaf week 6
Foetus: uiterlijke kenmerken week 8, geslacht week 15
Bedreigingen:
o Roken, alcohol, drugs, medicatie
o Stress, infecties
o Slechte voeding
o Leeftijd moeder 35+
0-3 maand Zoek en zuigreflex
3-6 maand Grijpreflex
6-9 maand Zitten
9-12 maand Loopreflex, kruipen, optrekken
2 maand Geluid maken klinkers (uu,aa)
4 maand Medeklinkers (beepaa)
7 maand Betekenis (mama)
8 maand Objectpermanentie – object of mens best maar is niet in zicht
9 maand Sociale gebaren (zwaaien, nee schudden, wijzen naar speelgoed)
Ontwikkelingsgebied Baby (0–1 jaar) Dreumes (1–2 Peuter (2–4 Kleuter (4–6 Jong schoolkind Ouder
jaar) jaar) jaar) (4–8 jaar) basisschoolkind
(8–12 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling Reflexen, open Leren lopen, Springen, Motoriek Goede oog- Schaamte voor
fontanel, betere controle dansen, verbetert, snel handcoördinatie, bloot zijn, begin
optrekken, over lichaam tekenen, moe, zindelijk fietsen, schrijven puberteit
zintuigen in zindelijk
ontwikkeling worden,
breedtegroei
Cognitieve ontwikkeling Van reflexen naar Mentale Concreet, Fantasie en Logisch denken, Abstract en
doelgericht gedrag, voorstellingen, magisch en werkelijkheid begin abstract hypothetisch
objectpermanentie denken los van animistisch lopen door denken redeneren,
directe denken, geen elkaar, geen verbeterd
waarneming logisch abstract denken geheugen
oorzaak-gevolg
Taalontwikkeling Huilen → Eerste woordjes Zinnen, Korte zinnen, Vloeiend Complex
brabbelen → en waaromvragen innerlijke spreken, taalgebruik,
klanken met tweewoordzinnen , verzint zelf taalontwikkeling abstracte reflectie
betekenis woorden begrippen
Sociale ontwikkeling Opbouw Parallelspel, Parallelspel, samen spelen, Samen spelen, Echte
hechtingsrelatie, opvoeding begint egocentrisch groepsrollen vriendschappen vriendschappen,
zoekt nabijheid gedrag op basis van wederkerigheid
opvoeder interesses
Emotionele ontwikkeling Van huilen naar Affectieve sharing, Driftbuien, Fantasie Emoties sturen Meerdere
basisemoties begin empathie beginnende beïnvloedt en reguleren emoties tegelijk,
empathie emoties, moeite schuld en trots
met regulatie
Geweten & normen Niet ontwikkeld Niet ontwikkeld Nog niet Begin besef van Innerlijke Sterk
ontwikkeld, goed en fout normen ontstaan ontwikkeld
opvoeder geweten
bepaalt
goed/fout
Persoonlijkheidsontwikkeling Nog geen Ontwikkeling Ik-besef, nee- Zelfbeeld in Zelfbeeld Realistisch
zelfbewustzijn zelfbesef fase opbouw versterken zelfbeeld
Seksuele ontwikkeling Ontdekken eigen Ontdekken Ontdekken Nieuwsgierig Bewustwording Schaamte voor
lichaam, geen lichaam geslachtsdelen, naar lichaam, lichaam bloot zijn
schaamte geen seksuele doktertje spelen
lading
, Ontwikkelingspsychologie
Wat is ontwikkelingspsychologie
Bestudeert normaal menselijk gedrag
Van geboorte tot ouderdom
Helpt gedrag begrijpen, verklaren, voorspellen en beïnvloeden
Ontwikkeling verloopt niet bij iedereen hetzelfde
Ontwikkelingsaspecten (6)
Lichamelijk: groei, achteruitgang, motoriek, zintuigen
Emotioneel: vertrouwen, veiligheid, emotieregulatie
Sociaal: omgang met anderen, sociale regels
Seksueel: lichaam, lustbeleving, seksualiteit
Cognitief: denken, geheugen, taal, concentratie
Persoonlijkheid: identiteit, zelfbeeld, eigen wil
Factoren die ontwikkeling bepalen
Nature: erfelijkheid, DNA, temperament
Nurture: opvoeding, omgeving, cultuur, vrienden
Zelfbepaling: eigen keuzes en richting geven
Prenatale fase
Zygote: bevruchting (XX meisje/ XY jongen)
Embryo: aanleg organen, hartslag vanaf week 6
Foetus: uiterlijke kenmerken week 8, geslacht week 15
Bedreigingen:
o Roken, alcohol, drugs, medicatie
o Stress, infecties
o Slechte voeding
o Leeftijd moeder 35+
0-3 maand Zoek en zuigreflex
3-6 maand Grijpreflex
6-9 maand Zitten
9-12 maand Loopreflex, kruipen, optrekken
2 maand Geluid maken klinkers (uu,aa)
4 maand Medeklinkers (beepaa)
7 maand Betekenis (mama)
8 maand Objectpermanentie – object of mens best maar is niet in zicht
9 maand Sociale gebaren (zwaaien, nee schudden, wijzen naar speelgoed)
