1.1 Inleiding
Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten (prestatie). We
spreken alleen van verbintenissen als het gaat om een verplichting tot prestaties die ‘geld
waard zijn’ (prestatie op geld waardeerbaar). De prestatie is het object van de verbintenis.
De twee partijen zijn rechtssubjecten: dragers van rechten en plichten. De partij die de
prestatie moet verrichten is de schuldenaar (debiteur). De partij die recht heeft op een
prestatie is de schuldeiser (crediteur). Bij een verbintenis zijn altijd minimaal twee partijen
betrokken. Verbintenissen moeten worden nagekomen. Kom je de verbintenis niet na, dan
ben je aansprakelijk voor de gevolgen. Verbintenissen kunnen op twee manieren ontstaan:
uit de wet of uit overeenkomst.
1.2 Verbintenissen uit overeenkomst
Uit overeenkomsten vloeien rechten en verplichtingen voort: verbintenissen. Een
overeenkomst komt tot stand door een aanbod en aanvaarding. Uit het aanbod en de
aanvaarding moet blijken dat de wil van de twee partijen overeenstemt
(wilsovereenstemming). Voor de totstandkoming van een overeenkomst is
wilsovereenstemming vereist. Als een verbintenis wordt nagekomen, houdt het op te
bestaan (tenietgaan van een verbintenis). Wanneer de verbintenis niet (goed) wordt
nagekomen heet dat wanprestatie (tekortkoming in de nakoming van een verbintenis). Het
verbintenissenrecht regelt wie er aansprakelijk is voor de schade die wordt geleden door
een tekortkoming in de nakoming.
1.3 Verbintenissen uit de wet: onrechtmatige daad
De belangrijkste bron van verbintenissen - na overeenkomsten - is de onrechtmatige daad.
In deze gevallen ontstaat er wettelijke aansprakelijkheid (WA-verzekering). Anders dan bij
een overeenkomst ontstaat er bij een onrechtmatige daad, normaliter, slechts een
verbintenis. Een onrechtmatige daad ontstaat door een gebeurtenis, een overeenkomst
moet uit wilsovereenstemming bestaan. Bij een onrechtmatige daad ontstaat de
aansprakelijkheid onafhankelijk van de wil. De verbintenis ontstaat ontstaat rechtstreeks uit
de wet. Het is de feitelijke handeling die, in combinatie met de wettelijke bepaling, de
verbintenis doet ontstaan.
1.4 Andere verbintenissen uit de wet: rechtmatige daad
Onverschuldigde betaling, als iemand per ongeluk een bedrag op jouw rekening stort, ben je
verplicht dit terug te storten, of je dit nu wilt opa niet. Deze persoon heeft jou dit
onverschuldigd betaald (hij had immers geen verbintenis om jou dit bedrag te betalen) en de
wet bepaalt dat er voor jou een verbintenis ontstaat om dit bedrag terug te geven, ook al wil
je dit niet.
Je bent door het ontvangen van de rente over het onverschuldigde betaalde bedrag verrijkt.
Hiervoor bestond echter geen goede reden. De verrijking was ongerechtvaardigd. De wet
bepaalt nu dat je niet alleen het onverschuldigd betaald bedrag moet terugbetalen, maar
ook de rente. Er ontstaat een verbintenis tot terugbetaling op grond van ongerechtvaardigde
verrijking.
Zaakwaarneming is het zonder overeenkomst behartigen van het belang van een ander
terwijl daar een goede reden voor is (afwezigheid).
Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten (prestatie). We
spreken alleen van verbintenissen als het gaat om een verplichting tot prestaties die ‘geld
waard zijn’ (prestatie op geld waardeerbaar). De prestatie is het object van de verbintenis.
De twee partijen zijn rechtssubjecten: dragers van rechten en plichten. De partij die de
prestatie moet verrichten is de schuldenaar (debiteur). De partij die recht heeft op een
prestatie is de schuldeiser (crediteur). Bij een verbintenis zijn altijd minimaal twee partijen
betrokken. Verbintenissen moeten worden nagekomen. Kom je de verbintenis niet na, dan
ben je aansprakelijk voor de gevolgen. Verbintenissen kunnen op twee manieren ontstaan:
uit de wet of uit overeenkomst.
1.2 Verbintenissen uit overeenkomst
Uit overeenkomsten vloeien rechten en verplichtingen voort: verbintenissen. Een
overeenkomst komt tot stand door een aanbod en aanvaarding. Uit het aanbod en de
aanvaarding moet blijken dat de wil van de twee partijen overeenstemt
(wilsovereenstemming). Voor de totstandkoming van een overeenkomst is
wilsovereenstemming vereist. Als een verbintenis wordt nagekomen, houdt het op te
bestaan (tenietgaan van een verbintenis). Wanneer de verbintenis niet (goed) wordt
nagekomen heet dat wanprestatie (tekortkoming in de nakoming van een verbintenis). Het
verbintenissenrecht regelt wie er aansprakelijk is voor de schade die wordt geleden door
een tekortkoming in de nakoming.
1.3 Verbintenissen uit de wet: onrechtmatige daad
De belangrijkste bron van verbintenissen - na overeenkomsten - is de onrechtmatige daad.
In deze gevallen ontstaat er wettelijke aansprakelijkheid (WA-verzekering). Anders dan bij
een overeenkomst ontstaat er bij een onrechtmatige daad, normaliter, slechts een
verbintenis. Een onrechtmatige daad ontstaat door een gebeurtenis, een overeenkomst
moet uit wilsovereenstemming bestaan. Bij een onrechtmatige daad ontstaat de
aansprakelijkheid onafhankelijk van de wil. De verbintenis ontstaat ontstaat rechtstreeks uit
de wet. Het is de feitelijke handeling die, in combinatie met de wettelijke bepaling, de
verbintenis doet ontstaan.
1.4 Andere verbintenissen uit de wet: rechtmatige daad
Onverschuldigde betaling, als iemand per ongeluk een bedrag op jouw rekening stort, ben je
verplicht dit terug te storten, of je dit nu wilt opa niet. Deze persoon heeft jou dit
onverschuldigd betaald (hij had immers geen verbintenis om jou dit bedrag te betalen) en de
wet bepaalt dat er voor jou een verbintenis ontstaat om dit bedrag terug te geven, ook al wil
je dit niet.
Je bent door het ontvangen van de rente over het onverschuldigde betaalde bedrag verrijkt.
Hiervoor bestond echter geen goede reden. De verrijking was ongerechtvaardigd. De wet
bepaalt nu dat je niet alleen het onverschuldigd betaald bedrag moet terugbetalen, maar
ook de rente. Er ontstaat een verbintenis tot terugbetaling op grond van ongerechtvaardigde
verrijking.
Zaakwaarneming is het zonder overeenkomst behartigen van het belang van een ander
terwijl daar een goede reden voor is (afwezigheid).
