Materieel strafrecht samenvatting Universiteit van Amsterdam, 2020-2021
WEEK 1 OPZET EN SCHULD
Culpa
Culpa = aanmerkelijke of grove onachtzaamheid/schuld, dat vermijdbaar en verwijtbaar is
Stap 1 Verwijtbare Black-out arrest: zorgvuldigheidsnormen of zorgplicht
aanmerkelijke Omstandigheden, aard en concrete ernst overtreding
onvoorzichtigheid Garantenstellung: hogere eisen stellen aan bepaalde mensen
(denk aan: arts, automobilist, specialist op bepaald gebied)
Verpleegsterarrest
Stap 2 Vermijdbaar Zonder dit delict waren deze gevolgen nooit ingetreden gevolgen
kunnen en hadden voorzien moeten worden
- Normatieve zijde (causaliteitsvereiste)
- Objectieve zijde (wederrechtelijkheid)
Stap 3 Verwijtbaar Had je anders kunnen handelen?
Subjectieve zijde: gedraging van verdachte kan worden toegerekend
tenzij er sprake is van een schulduitsluitingsgrond:
- Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr)
- (Psychische) overmacht (art. 40 Sr)
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr)
- Ontoerekeningsvatbaar (art. 39 Sr)
- Afwezigheid van alle schuld (Melk en water)
Voorwaardelijk opzet
Opzet = wil om te doen en te laten die daden bij de wet verboden of geboden zijn
Stap 1 Bewust handelen
Stap 2 Willens en wetens Willen en weten van het teweegbrengen van de strafbaar gestelde
handeling (Bewust aan het stuur getrokken om te voorkomen dat hij
een kind aanreed).
Stap 3 Kennen en willen De feitelijke strekking van de (strafbaar gestelde) gedraging (en de
daarbij behorende omstandigheden) kennen en willen;
Stap 4 Causaal verband Concrete relatie tussen psyche en daad
Porsche arrest Geen voorwaardelijk opzet; kon niet bewezen worden dat hij zelf
dood wilde.
HIV-I arrest Voorwaardelijke opzet op een bepaald gevolg is aanwezig indien de
verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de
aanmerkelijke kans dat dat gevolg zal intreden.
Roekeloosheid
Roekeloosheid = buitengewoon onvoorzichtige gedraging, zeer ernstig gevaar en verdachte was
zich daar van bewust of had dat moeten zijn, arrest snelheidswedstrijd r.o. 4.2.
Bewustheid ernstige gevolgen, wordt op lichtzinnige wijze vanuit gegaan dat deze risico’s zich niet
zullen realiseren. Hogere straf dan bij voorwaardelijk opzet.
Stap 1 buitengewoon onvoorzichtige gedraging van verdachte
Stap 2 zeer ernstig gevaar in het leven hebben geroepen
Stap 3 was zich ervan bewust of had zich hiervan bewust moeten zijn
Stap 4 nadere motivering die recht doet aan het bijzondere karakter van roekeloosheid. De
rechter moet expliciet uitleggen waarom het hier om een bijzonder karakter gaat.
HR Filefuik: Er moet sprake zijn van een samenspel van gedragingen van art. 5a WVW.
WEEK 1 OPZET EN SCHULD
Culpa
Culpa = aanmerkelijke of grove onachtzaamheid/schuld, dat vermijdbaar en verwijtbaar is
Stap 1 Verwijtbare Black-out arrest: zorgvuldigheidsnormen of zorgplicht
aanmerkelijke Omstandigheden, aard en concrete ernst overtreding
onvoorzichtigheid Garantenstellung: hogere eisen stellen aan bepaalde mensen
(denk aan: arts, automobilist, specialist op bepaald gebied)
Verpleegsterarrest
Stap 2 Vermijdbaar Zonder dit delict waren deze gevolgen nooit ingetreden gevolgen
kunnen en hadden voorzien moeten worden
- Normatieve zijde (causaliteitsvereiste)
- Objectieve zijde (wederrechtelijkheid)
Stap 3 Verwijtbaar Had je anders kunnen handelen?
Subjectieve zijde: gedraging van verdachte kan worden toegerekend
tenzij er sprake is van een schulduitsluitingsgrond:
- Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr)
- (Psychische) overmacht (art. 40 Sr)
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr)
- Ontoerekeningsvatbaar (art. 39 Sr)
- Afwezigheid van alle schuld (Melk en water)
Voorwaardelijk opzet
Opzet = wil om te doen en te laten die daden bij de wet verboden of geboden zijn
Stap 1 Bewust handelen
Stap 2 Willens en wetens Willen en weten van het teweegbrengen van de strafbaar gestelde
handeling (Bewust aan het stuur getrokken om te voorkomen dat hij
een kind aanreed).
Stap 3 Kennen en willen De feitelijke strekking van de (strafbaar gestelde) gedraging (en de
daarbij behorende omstandigheden) kennen en willen;
Stap 4 Causaal verband Concrete relatie tussen psyche en daad
Porsche arrest Geen voorwaardelijk opzet; kon niet bewezen worden dat hij zelf
dood wilde.
HIV-I arrest Voorwaardelijke opzet op een bepaald gevolg is aanwezig indien de
verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de
aanmerkelijke kans dat dat gevolg zal intreden.
Roekeloosheid
Roekeloosheid = buitengewoon onvoorzichtige gedraging, zeer ernstig gevaar en verdachte was
zich daar van bewust of had dat moeten zijn, arrest snelheidswedstrijd r.o. 4.2.
Bewustheid ernstige gevolgen, wordt op lichtzinnige wijze vanuit gegaan dat deze risico’s zich niet
zullen realiseren. Hogere straf dan bij voorwaardelijk opzet.
Stap 1 buitengewoon onvoorzichtige gedraging van verdachte
Stap 2 zeer ernstig gevaar in het leven hebben geroepen
Stap 3 was zich ervan bewust of had zich hiervan bewust moeten zijn
Stap 4 nadere motivering die recht doet aan het bijzondere karakter van roekeloosheid. De
rechter moet expliciet uitleggen waarom het hier om een bijzonder karakter gaat.
HR Filefuik: Er moet sprake zijn van een samenspel van gedragingen van art. 5a WVW.
