Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Inhoud
Hoofdstuk 1 – Introductie sociale psychologie ........................................................... 2
Hoofdstuk 13 – vooroordelen: oorzaken, gevolgen en oplossingen ............................... 3
Hoofdstuk 8 – Conformiteit en gehoorzaamheid......................................................... 5
Hoofdstuk 3 – sociale cognitie ................................................................................10
Hoofdstuk 4 – sociale perceptie ..............................................................................12
Hoofdstuk 5 – zelfperceptie....................................................................................16
Hoofdstuk 6 – Cognitieve dissonantie ......................................................................18
Hoofdstuk 7 – Attitudes en attitudeveranderingen ....................................................21
Hoofdstuk 9 – Groepsprocessen .............................................................................25
Hoofdstuk 10 – aantrekkingskracht en relaties .........................................................28
Hoofdstuk 11 – Prosociaal gedrag ...........................................................................31
Hoofdstuk 12 – Agressie ........................................................................................33
Sociale psychologie in actie 1 – Sociale psychologie inzetten voor een duurzame en
gelukkige toekomst ...............................................................................................36
Sociale psychologie in actie 2 – Sociale psychologie en gezondheid .............................37
Sociale psychologie in actie 3 – Sociale psychologie en het recht ................................38
1
,Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Hoofdstuk 1 – Introductie sociale psychologie
LO 1.1 – definieer sociale psychologie en onderscheid deze van andere disciplines
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie van de manier waarop de gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of ingebeelde
aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed: het effect dat woorden, acties of de aanwezigheid van andere mensen
heeft op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedragingen.
Sociale psychologen benaderen het begrip sociale invloed op een andere manier dan
filosofen, journalisten of leken. Ze ontwikkelen verklaringen voor sociale invloed via
empirische methoden, zoals experimenten waarin de onderzochte variabelen zorgvuldig
worden gecontroleerd. Het doel van de wetenschap van de sociale psychologie is het
ontdekken van universele wetten van menselijk gedrag, wat cross-cultureel onderzoek
vaak essentieel maakt. Sommige sociaal psychologen proberen sociaal gedrag te verklaren
aan de hand van genetische factoren die zich in de loop van de tijd hebben ontwikkeld
volgens de principes van natuurlijke selectie. Zij hanteren de benadering van de
evolutionaire psychologie (de poging om sociaal gedrag uit te leggen doormiddel van
genetische factoren die over tijd geëvolueerd zijn door natuurlijke selectie). Dergelijke
ideeën zijn moeilijk experimenteel te toetsen, maar kunnen wel nieuwe hypothesen
opleveren over sociaal gedrag die wetenschappelijk getest kunnen worden.
Bij het verklaren van sociaal gedrag, richten persoonlijkheidspsychologen zich op de
individuele karaktereigenschappen van een persoon. Hoewel sociaal psychologen erkennen
dat persoonlijkheden verschillen, verklaren zij sociaal gedrag vooral vanuit de kracht van
de sociale context. Bij het analyseren van mensen staat in de sociale psychologie construal
centraal: dit verwijst naar hoe mensen een situatie waarnemen, begrijpen en
interpreteren. Het is belangrijk omdat gedrag niet alleen bepaald wordt door de situatie
zelf, maar vooral door hoe iemand de situatie construeert.
LO 1.2 – vat samen waarom het belangrijk is hoe mensen gebeurtenissen
verklaren en interpreteren, evenals hun eigen gedrag en dat van anderen
Individueel gedrag wordt sterk beïnvloed door de sociale omgeving, ook al willen veel
mensen dit niet erkennen. Fundamenteel attributiefout: mensen hebben de neiging om
gedrag (van zichzelf en anderen) vooral toe te schrijven aan persoonlijkheidskenmerken,
terwijl sociaal psychologen laten zien dat sociale- en omgevingsfactoren vaak een veel
grotere rol spelen. Het belang van interpretatie: Het gaat niet om alleen om hoe situaties
invloed hebben op mensen, maar ook om hoe mensen de situaties waarnemen en
interpreteren (construal). Deze subjectieve interpretaties zijn vaak belangrijker dan de
objectieve kenmerken van de situatie zelf.
Behaviorisme: Een stroming binnen de psychologie die stelt dat om menselijk gedrag te
begrijpen, men alleen hoeft te kijken naar de versterkende eigenschappen van de
omgeving, gedrag wordt gevormd door beloningen (reinforcement) en straffen
(punishment), niet door interne gedachten of gevoelens. Het behaviorisme is bedacht door
Skinner en Watson.
Gestaltpsychologie: Een stroming binnen de psychologie die benadrukt dat we moeten
bestuderen hoe een object subjectief verschijnt in de geest van mensen, in plaats van
objectieve, fysieke kenmerken van dat object (het geheel is meer dan de soms der delen).
Richt zich op waarneming en perceptie.
Kurt Lewin gebruikte de principes van de gestaltpsychologie, en keek hiermee verder dan
de waarneming en perceptie van objecten, maar keek naar hoe we de sociale wereld
opnemen. Hiermee zetten hij de eerste stap tot het ontstaan van de sociale psychologie.
Het is vaak belangrijker om te begrijpen hoe mensen gedrag van andere waarnemen,
verwerken en interpreteren, dan dat het is om de objectieve kenmerken te begrijpen.
2
,Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Fritz Heider observeerde dat een persoon reageert op wat hij denkt dat de andere persoon
waarneemt, voelt of denkt, met daarmee ook rekening te houden met wat een andere
persoon doet. We zijn druk bezig met het raden wat de motieven, gedachten of mindset
van de andere persoon zijn. Interpretatie heeft verschillende nadelen. Een speciale soort
van interpretatie is naïef realisme. Hierbij gaat het over de overtuiging dat wij de wereld
zien ‘zoals die werkelijk is’, terwijl onze interpretatie eigenlijk altijd gekleurd wordt door
sociale en psychologische factoren.
LO 1.3 – Leg uit wat er gebeurt wanneer de behoefte van mensen om zich goed
over zichzelf te voelen in conflict komt met hun behoefte om nauwkeurig te zijn.
Onze interpretatie van situaties wordt gestuurd door twee basisbehoeften: 1) De behoefte
om ons goed te voelen over onszelf (self-esteem motive) => mensen willen zichzelf zien
als goed, competent en fatsoenlijk. Om dit zelfbeeld te beschermen, vervormen ze vaak
hun waarneming van de werkelijkheid. 2)De behoefte om de wereld correct te begrijpen
(social cognition motive) => menden proberen de wereld te begrijpen om goede
beslissingen te nemen. In de praktijk handelen mensen vaak op basis van onvolledige of
verkeerd geïnterpreteerde informatie
Soms trekken deze twee motieven in tegengestelde richtingen. Wanneer een accurate kijk
op ons gedrag zou onthullen dat we egoïstisch of oneerlijk waren, kan dit botsen met onze
behoefte aan een positief zelfbeeld. Mensen kiezen vaak voor een construal die hun
zelfrespect beschermt, zelfs als die minder accuraat is
LO 1.4 – Leg uit waarom de studie van sociale psychologie belangrijk is
Sociale psychologen willen begrijpen hoe sociale invloed werkt, omdat ze gefascineerd zijn
door menselijk sociaal gedrag en dit op het diepste niveau willen doorgronden.
Naast wetenschappelijke nieuwsgierigheid hebben veel sociaal psychologen ook een
praktisch doen: hun inzichten gebruiken om maatschappelijke problemen aan te pakken,
zoals discriminatie, agressie, vooroordelen of groepsconflicten.
Hoofdstuk 13 – vooroordelen: oorzaken, gevolgen en oplossingen
LO 13.1 – vat de drie componenten van vooroordelen samen
Vooroordelen: een vijandige of negatieve houding ten opzichte van mensen die behoren
tot een onderscheidbare groep, enkel vanwege hun lidmaatschap van die groep. Het heeft
cognitieve, emotionele/affectieve en gedragsmatige componenten. Cognitieve component:
stereotypes. De geest ordent automatisch de wereld door dingen en mensen in groepen te
plaatsen. Dit gebeurt op basis van verschillende kenmerken (uiterlijk, gedrag, taal, beroep,
subtiele signalen, geslacht, afkomst). Het is een onbewust proces
Mensen baseren hun reacties op anderen vaak op ervaringen met mensen met
vergelijkbare kenmerken uit het verleden -> daardoor worden stereotype-consistente
informatie sneller opgemerkt en beter onthouden dan uitzonderingen. Categorisatie is
nuttig en noodzakelijk, maar kan ook gevolgen hebben: het is vaak de eerste stap richting
vooroordelen. Binnen een cultuur categoriseren mensen volgens wat als normatief wordt
gezien, en dit beeld wordt versterkt door de media.
Stereotypering gaat verder dan categorisatie: het is een generalisatie waarbij dezelfde
eigenschappen aan alle leden van een groep worden toegeschreven, ongeacht individuele
verschillen. Mentale beelden die binnen een cultuur vaak sterk overeenkomen (stereotype).
Stereotypen worden ontwikkeld door eigen ervaringen, maar ook door wat we leren via
media en lokale cultuur. Het blindeert ons vermogen om een persoon individueel te zien.
Je hebt ook positieve stereotype. Bijvoorbeeld: een vrouw wordt gevraagd voor de baan
omdat er meer communicatie op de werkvloer moet zijn. Positieve stereotypering heet
welwillende stereotypering. Negatieve stereotypering heet vijandige stereotypering
3
, Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Affectieve component: emotie. diep
emotionele aspect van vooroordelen. Maakt
dat ze moeilijk te bestrijden zijn met logische
argumenten.
Vooroordelen blijven onbewust bestaan, zelfs
als iemand er bewust vanaf wil. Mensen
reageren op groepen met emoties zoals
bewondering, medelijden, minachting of
jaloezie, afhankelijk van hoe die groepen
worden gezien qua warmte en competentie in
de heersende stereotypen
Gedragscomponent: discriminatie.
Vooroordelen leiden vaak tot discriminatie: een ongerechtvaardigde negatieve of
schadelijke handeling tegenover iemand, enkel en alleen omdat hij/zij lid is van een
bepaalde groep. Het gaat dus niet om iemands individuele eigenschappen of gedrag, maar
puur om het groepslidmaatschap
Microagressies: kleine beledigingen of subtiele opmerkingen die minderheidsgroepen vaak
ervaren. Bij stress, woede, een klap voor het zelfbeeld of wanneer mensen minder controle
hebben over bewuste intenties versterken discriminatie, dit leidt tot meer agressie of
vijandigheid tegenover gestereotypeerde doelwitten dan tegenover de eigen groep.
LO 13.2 – Leg uit hoe we vooroordelen meten die mensen niet willen onthullen of
waarvan ze niet weten dat ze die hebben
Veel mensen verbergen hun vooroordelen omdat ze sociaal ongewenst zijn, soms zijn
mensen zich zelfs niet bewust van eigen impliciete vooroordelen. Methoden om verborgen
vooroordelen te meten: 1) Onopvallende metingen (Suppressed prejudices): identieke cv’s
versturen die alleen verschillen in naam of etnische achtergrond -> kijken of werkgevers
anders reageren. Of bogus pipeline: deelnemers geloven dat een machine hun echte
attitudes meet, waardoor ze eerlijker antwoorden. 2) Meten van impliciete vooroordelen
(implicit prejudices): Implicit Association Test (IAT): meet hoe snel mensen een groep
koppelen aan positieve of negatieve woorden -> snellere associaties met negatieve
woorden is een aanwijzing voor impliciete vooroordelen. 3) Controverse: onderzoekers
discussiëren nog steeds over wat de IAT precies meet (Echte vooroordelen vs. Culturele
associaties). Vooroordelen kunnen bewust onderdrukt of onbewust aanwezig zijn.
Doormiddel van deze methoden kunnen onderzoekers de verborgen attitudes zichtbaar
maken.
LO 13.3 – beschrijf enkele manieren waarop vooroordelen hun doelwitten
beïnvloeden
Een slachtoffer van vooroordelen zal zichzelf zien als minder competent, terwijl een ander
slachtoffer de negatieve vooroordelen ziet als een bron van kracht, motivatie en trots. Self-
fulfilling prophecy: een verwachting over het gedrag van jezelf of van een ander die
uitkomt, omdat degene die de verwachting heeft zich op een manier gedraagt die dit
resultaat veroorzaakt. Sociale identiteitsbedreiging (social identity threat): gevoelens
en gedragingen die ontstaan wanneer iemand beseft dat hij/zij wordt beoordeeld als lid
van een bepaalde groep. Dit begrip bouwt voort op het eerdere idee van stereotype threat,
maar gaat breder: het omvat elke situatie waarin iemand bang is gedevalueerd te worden
op basis van zijn of haar identiteit. Gevolgen: vermindert de werkgeheugencapaciteit,
waardoor minder cognitieve middelen beschikbaar zijn, het gevoel dat je je hele groep
moet vertegenwoordigen veroorzaakt extra spanning en onzekerheid, wat prestaties
belemmert.
LO 13.4 – beschrijf drie aspecten van het sociale leven die vooroordelen kunnen
veroorzaken
4
Inhoud
Hoofdstuk 1 – Introductie sociale psychologie ........................................................... 2
Hoofdstuk 13 – vooroordelen: oorzaken, gevolgen en oplossingen ............................... 3
Hoofdstuk 8 – Conformiteit en gehoorzaamheid......................................................... 5
Hoofdstuk 3 – sociale cognitie ................................................................................10
Hoofdstuk 4 – sociale perceptie ..............................................................................12
Hoofdstuk 5 – zelfperceptie....................................................................................16
Hoofdstuk 6 – Cognitieve dissonantie ......................................................................18
Hoofdstuk 7 – Attitudes en attitudeveranderingen ....................................................21
Hoofdstuk 9 – Groepsprocessen .............................................................................25
Hoofdstuk 10 – aantrekkingskracht en relaties .........................................................28
Hoofdstuk 11 – Prosociaal gedrag ...........................................................................31
Hoofdstuk 12 – Agressie ........................................................................................33
Sociale psychologie in actie 1 – Sociale psychologie inzetten voor een duurzame en
gelukkige toekomst ...............................................................................................36
Sociale psychologie in actie 2 – Sociale psychologie en gezondheid .............................37
Sociale psychologie in actie 3 – Sociale psychologie en het recht ................................38
1
,Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Hoofdstuk 1 – Introductie sociale psychologie
LO 1.1 – definieer sociale psychologie en onderscheid deze van andere disciplines
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie van de manier waarop de gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of ingebeelde
aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed: het effect dat woorden, acties of de aanwezigheid van andere mensen
heeft op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedragingen.
Sociale psychologen benaderen het begrip sociale invloed op een andere manier dan
filosofen, journalisten of leken. Ze ontwikkelen verklaringen voor sociale invloed via
empirische methoden, zoals experimenten waarin de onderzochte variabelen zorgvuldig
worden gecontroleerd. Het doel van de wetenschap van de sociale psychologie is het
ontdekken van universele wetten van menselijk gedrag, wat cross-cultureel onderzoek
vaak essentieel maakt. Sommige sociaal psychologen proberen sociaal gedrag te verklaren
aan de hand van genetische factoren die zich in de loop van de tijd hebben ontwikkeld
volgens de principes van natuurlijke selectie. Zij hanteren de benadering van de
evolutionaire psychologie (de poging om sociaal gedrag uit te leggen doormiddel van
genetische factoren die over tijd geëvolueerd zijn door natuurlijke selectie). Dergelijke
ideeën zijn moeilijk experimenteel te toetsen, maar kunnen wel nieuwe hypothesen
opleveren over sociaal gedrag die wetenschappelijk getest kunnen worden.
Bij het verklaren van sociaal gedrag, richten persoonlijkheidspsychologen zich op de
individuele karaktereigenschappen van een persoon. Hoewel sociaal psychologen erkennen
dat persoonlijkheden verschillen, verklaren zij sociaal gedrag vooral vanuit de kracht van
de sociale context. Bij het analyseren van mensen staat in de sociale psychologie construal
centraal: dit verwijst naar hoe mensen een situatie waarnemen, begrijpen en
interpreteren. Het is belangrijk omdat gedrag niet alleen bepaald wordt door de situatie
zelf, maar vooral door hoe iemand de situatie construeert.
LO 1.2 – vat samen waarom het belangrijk is hoe mensen gebeurtenissen
verklaren en interpreteren, evenals hun eigen gedrag en dat van anderen
Individueel gedrag wordt sterk beïnvloed door de sociale omgeving, ook al willen veel
mensen dit niet erkennen. Fundamenteel attributiefout: mensen hebben de neiging om
gedrag (van zichzelf en anderen) vooral toe te schrijven aan persoonlijkheidskenmerken,
terwijl sociaal psychologen laten zien dat sociale- en omgevingsfactoren vaak een veel
grotere rol spelen. Het belang van interpretatie: Het gaat niet om alleen om hoe situaties
invloed hebben op mensen, maar ook om hoe mensen de situaties waarnemen en
interpreteren (construal). Deze subjectieve interpretaties zijn vaak belangrijker dan de
objectieve kenmerken van de situatie zelf.
Behaviorisme: Een stroming binnen de psychologie die stelt dat om menselijk gedrag te
begrijpen, men alleen hoeft te kijken naar de versterkende eigenschappen van de
omgeving, gedrag wordt gevormd door beloningen (reinforcement) en straffen
(punishment), niet door interne gedachten of gevoelens. Het behaviorisme is bedacht door
Skinner en Watson.
Gestaltpsychologie: Een stroming binnen de psychologie die benadrukt dat we moeten
bestuderen hoe een object subjectief verschijnt in de geest van mensen, in plaats van
objectieve, fysieke kenmerken van dat object (het geheel is meer dan de soms der delen).
Richt zich op waarneming en perceptie.
Kurt Lewin gebruikte de principes van de gestaltpsychologie, en keek hiermee verder dan
de waarneming en perceptie van objecten, maar keek naar hoe we de sociale wereld
opnemen. Hiermee zetten hij de eerste stap tot het ontstaan van de sociale psychologie.
Het is vaak belangrijker om te begrijpen hoe mensen gedrag van andere waarnemen,
verwerken en interpreteren, dan dat het is om de objectieve kenmerken te begrijpen.
2
,Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Fritz Heider observeerde dat een persoon reageert op wat hij denkt dat de andere persoon
waarneemt, voelt of denkt, met daarmee ook rekening te houden met wat een andere
persoon doet. We zijn druk bezig met het raden wat de motieven, gedachten of mindset
van de andere persoon zijn. Interpretatie heeft verschillende nadelen. Een speciale soort
van interpretatie is naïef realisme. Hierbij gaat het over de overtuiging dat wij de wereld
zien ‘zoals die werkelijk is’, terwijl onze interpretatie eigenlijk altijd gekleurd wordt door
sociale en psychologische factoren.
LO 1.3 – Leg uit wat er gebeurt wanneer de behoefte van mensen om zich goed
over zichzelf te voelen in conflict komt met hun behoefte om nauwkeurig te zijn.
Onze interpretatie van situaties wordt gestuurd door twee basisbehoeften: 1) De behoefte
om ons goed te voelen over onszelf (self-esteem motive) => mensen willen zichzelf zien
als goed, competent en fatsoenlijk. Om dit zelfbeeld te beschermen, vervormen ze vaak
hun waarneming van de werkelijkheid. 2)De behoefte om de wereld correct te begrijpen
(social cognition motive) => menden proberen de wereld te begrijpen om goede
beslissingen te nemen. In de praktijk handelen mensen vaak op basis van onvolledige of
verkeerd geïnterpreteerde informatie
Soms trekken deze twee motieven in tegengestelde richtingen. Wanneer een accurate kijk
op ons gedrag zou onthullen dat we egoïstisch of oneerlijk waren, kan dit botsen met onze
behoefte aan een positief zelfbeeld. Mensen kiezen vaak voor een construal die hun
zelfrespect beschermt, zelfs als die minder accuraat is
LO 1.4 – Leg uit waarom de studie van sociale psychologie belangrijk is
Sociale psychologen willen begrijpen hoe sociale invloed werkt, omdat ze gefascineerd zijn
door menselijk sociaal gedrag en dit op het diepste niveau willen doorgronden.
Naast wetenschappelijke nieuwsgierigheid hebben veel sociaal psychologen ook een
praktisch doen: hun inzichten gebruiken om maatschappelijke problemen aan te pakken,
zoals discriminatie, agressie, vooroordelen of groepsconflicten.
Hoofdstuk 13 – vooroordelen: oorzaken, gevolgen en oplossingen
LO 13.1 – vat de drie componenten van vooroordelen samen
Vooroordelen: een vijandige of negatieve houding ten opzichte van mensen die behoren
tot een onderscheidbare groep, enkel vanwege hun lidmaatschap van die groep. Het heeft
cognitieve, emotionele/affectieve en gedragsmatige componenten. Cognitieve component:
stereotypes. De geest ordent automatisch de wereld door dingen en mensen in groepen te
plaatsen. Dit gebeurt op basis van verschillende kenmerken (uiterlijk, gedrag, taal, beroep,
subtiele signalen, geslacht, afkomst). Het is een onbewust proces
Mensen baseren hun reacties op anderen vaak op ervaringen met mensen met
vergelijkbare kenmerken uit het verleden -> daardoor worden stereotype-consistente
informatie sneller opgemerkt en beter onthouden dan uitzonderingen. Categorisatie is
nuttig en noodzakelijk, maar kan ook gevolgen hebben: het is vaak de eerste stap richting
vooroordelen. Binnen een cultuur categoriseren mensen volgens wat als normatief wordt
gezien, en dit beeld wordt versterkt door de media.
Stereotypering gaat verder dan categorisatie: het is een generalisatie waarbij dezelfde
eigenschappen aan alle leden van een groep worden toegeschreven, ongeacht individuele
verschillen. Mentale beelden die binnen een cultuur vaak sterk overeenkomen (stereotype).
Stereotypen worden ontwikkeld door eigen ervaringen, maar ook door wat we leren via
media en lokale cultuur. Het blindeert ons vermogen om een persoon individueel te zien.
Je hebt ook positieve stereotype. Bijvoorbeeld: een vrouw wordt gevraagd voor de baan
omdat er meer communicatie op de werkvloer moet zijn. Positieve stereotypering heet
welwillende stereotypering. Negatieve stereotypering heet vijandige stereotypering
3
, Ashley Mulder – 5380952 – Sociale Psychologie (200300157) – 2025/2026
Affectieve component: emotie. diep
emotionele aspect van vooroordelen. Maakt
dat ze moeilijk te bestrijden zijn met logische
argumenten.
Vooroordelen blijven onbewust bestaan, zelfs
als iemand er bewust vanaf wil. Mensen
reageren op groepen met emoties zoals
bewondering, medelijden, minachting of
jaloezie, afhankelijk van hoe die groepen
worden gezien qua warmte en competentie in
de heersende stereotypen
Gedragscomponent: discriminatie.
Vooroordelen leiden vaak tot discriminatie: een ongerechtvaardigde negatieve of
schadelijke handeling tegenover iemand, enkel en alleen omdat hij/zij lid is van een
bepaalde groep. Het gaat dus niet om iemands individuele eigenschappen of gedrag, maar
puur om het groepslidmaatschap
Microagressies: kleine beledigingen of subtiele opmerkingen die minderheidsgroepen vaak
ervaren. Bij stress, woede, een klap voor het zelfbeeld of wanneer mensen minder controle
hebben over bewuste intenties versterken discriminatie, dit leidt tot meer agressie of
vijandigheid tegenover gestereotypeerde doelwitten dan tegenover de eigen groep.
LO 13.2 – Leg uit hoe we vooroordelen meten die mensen niet willen onthullen of
waarvan ze niet weten dat ze die hebben
Veel mensen verbergen hun vooroordelen omdat ze sociaal ongewenst zijn, soms zijn
mensen zich zelfs niet bewust van eigen impliciete vooroordelen. Methoden om verborgen
vooroordelen te meten: 1) Onopvallende metingen (Suppressed prejudices): identieke cv’s
versturen die alleen verschillen in naam of etnische achtergrond -> kijken of werkgevers
anders reageren. Of bogus pipeline: deelnemers geloven dat een machine hun echte
attitudes meet, waardoor ze eerlijker antwoorden. 2) Meten van impliciete vooroordelen
(implicit prejudices): Implicit Association Test (IAT): meet hoe snel mensen een groep
koppelen aan positieve of negatieve woorden -> snellere associaties met negatieve
woorden is een aanwijzing voor impliciete vooroordelen. 3) Controverse: onderzoekers
discussiëren nog steeds over wat de IAT precies meet (Echte vooroordelen vs. Culturele
associaties). Vooroordelen kunnen bewust onderdrukt of onbewust aanwezig zijn.
Doormiddel van deze methoden kunnen onderzoekers de verborgen attitudes zichtbaar
maken.
LO 13.3 – beschrijf enkele manieren waarop vooroordelen hun doelwitten
beïnvloeden
Een slachtoffer van vooroordelen zal zichzelf zien als minder competent, terwijl een ander
slachtoffer de negatieve vooroordelen ziet als een bron van kracht, motivatie en trots. Self-
fulfilling prophecy: een verwachting over het gedrag van jezelf of van een ander die
uitkomt, omdat degene die de verwachting heeft zich op een manier gedraagt die dit
resultaat veroorzaakt. Sociale identiteitsbedreiging (social identity threat): gevoelens
en gedragingen die ontstaan wanneer iemand beseft dat hij/zij wordt beoordeeld als lid
van een bepaalde groep. Dit begrip bouwt voort op het eerdere idee van stereotype threat,
maar gaat breder: het omvat elke situatie waarin iemand bang is gedevalueerd te worden
op basis van zijn of haar identiteit. Gevolgen: vermindert de werkgeheugencapaciteit,
waardoor minder cognitieve middelen beschikbaar zijn, het gevoel dat je je hele groep
moet vertegenwoordigen veroorzaakt extra spanning en onzekerheid, wat prestaties
belemmert.
LO 13.4 – beschrijf drie aspecten van het sociale leven die vooroordelen kunnen
veroorzaken
4
