Wat is veiligheid en geweld?
Wat is oorlog? Wat is con ict? Wat is veiligheid? Voor wie of wat is veiligheid?
Beginnen met deze cursus met mensen/individuen en niet met veiligheid van staten! Dus eerst
(on)veiligheid en consequenties voor mensen en vervolgens voor staten (bijvoorbeeld
responsibility to protect (RTP) vs soevereiniteit).
Theorieën als leidraad maar niet leidend.
Huysmans zit op een schaal van realisme tot constructivisme heel erg rechts. Verder rechts komt
post-structuralisme, wat Huysmans typisch is.
De lijn van positivistisch, interpretatief, individuele subjectiviteit volgt de lijn van realisme,
constructivisme en post-structuralisme.
Oorzaken van onveiligheid - brainstormsessie
Het idee/de perceptie van het concept veiligheid is extreem afhankelijk van je context.
“Violence is at the centre of security. It is recognized both as a cause of insecurity and a means to
acquire it.” (Helen Dexter, 2023).
Onderscheid tussen:
Direct geweld: van persoon tot persoon.
Structureel geweld: ongrijpbaar, onzichtbaar en lastig te de niëren of er sprake is van (structureel)
geweld. Met name bekent van structureel racisme als vorm van structureel geweld.
De ‘Great Powers’ (kleinere landen vaak de klos) is een voorbeeld van internationaal
structureel geweld -> Security Council: hoe random is het dat het belangrijkste institutie van de
belangrijkste IO de winnaars van WOII zijn? En het principe van veto power.
Het beste wat we, volgens Huysmans (1998), kunnen doen is security herkennen als
“symbolic order”, “discursive formation” or “thick signi er”. Veiligheid kunnen we niet zomaar
de niëren of labelen. Veiligheid is afhankelijk van wat wij als veiligheid ervaren -> wat we uit
Huysmans kunnen halen.
Ons begrip, de de nitie waarmee we werken is zo belangrijken, omdat het je toestaat jezelf in de
situatie van een ander te verplaatsen.
Veiligheid is intrinsiek politiek: geweldig hangt altijd samen met de creatie van identiteiten,
omdat geweld vaak wordt gepleegd vanuit de naam van een identiteit. Politieke oorlog/geweld
komt voort uit politieke identiteiten! Hier vloeit dan ook een prioriteitsmechanisme uit voort. Als
we iets als onveilig aanduiden gaan we het politiek agenderen. En creëert dus mogelijkheden voor
mensen en staten.
Zie quote Dexter: er wordt meer geld uitgegeven aan terrorismebestrijding dan aan ander
geweld, terwijl er minder slachto ers zijn. Hier zit natuurlijk wel een risico-overweging aan vast.
Dus hier komt dat gevoel van veiligheid op terug. Wie voelen zich onveilig? En vervolgens kunnen
we prioriteiten stellen.
Ander onderscheid dat we kunnen maken is het verschil tussen legitiem geweld en illegitiem
geweld. Legitiem geweld is gesanctioneerd geweld, het bestaat en gaat vaak over (preventieve)
zelfverdediging. Illegitiem zijn vaak dingen die ‘niet mogen’, zoals terrorisme.
Is hier een duidelijke scheiding in te maken? Nee… de lijn is dun. Macht maakt vaak de
rechtvaardiging wat iets legitiem of illegitiem maakt (geweld tegen onderdrukking wordt vaak
sowieso als legitiem beschouwd).
Human predisposition
“… war … is a habit that most human societies have become deeply attached to. (…) The war
habit is only possible because humans biologically predisposed for violence.” (Williams, 2023).
Is het nature of nurture? Deze uitspraak maakt het theoretisch onmogelijk om in vrede te zijn ->
dat maakt het interessant. Grossman (volgende week) maakt het tegenovergestelde argument van
Williams.
Examen:
Voorbeeld I -> oude en nieuwe oorlogen (Williams) niet besproken maar wel een tentamen vraag.
fi fi fl ff fi fi
, Voorbeeld II -> open vraag om te re ecteren op 2 verschillende de nities van geweld. Hopelijk
doe je uit colleges inzichten op, maar betekent wel dat je met name tekstboek hoofdstukken zelf
kunt lezen en begrijpen.
Elk college aan het eind begrippen die je echt moet kennen: Old and New Wars, Violence.
Leven in oorlog en con ict: De soldaat/strijder
Veiligheid als thick signi er - ambigu, context-afhankelijk
- Kan meerdere betwiste betekenissen hebben
- Is inherent politiek
Vandaag
De ‘alledag’ van de soldaat/strijder
- Niet kinetische activiteiten
- Kinetische activiteiten
- Compassie paradox
Niet kinetische activiteiten - trainen, schoonmaken, onderhouden, ‘bezig zijn’.
Kinetische activiteiten - toepassen van fysiek geweld, typisch met wapens, explosieven of
doormiddel van directe strijd.
De afwisseling, en het contrast, is voor soldaten vaak lastig.
Hoe zijn kinetische activiteiten mogelijk?
“… the war habit is only possible because humans are biologically predisposed for violence” ->
ight, posturing, limited ghting. Training!
- Trainen van geweld
- Rationaliseren en rechtvaardigen van geweld
“Whichever side a soldier is on, in America, in China, in Russia or in Israel, he always believes he
is on the right side. And he has to believe this in order to be willing to die” -> and kill!
Grossman:
- Moral distance
- Cultural distance; de ander tot minder maken dan jezelf, minder dan mens. E.g. Nazi-Duitsland:
Joden als ratten en parasieten; vergiftigen het bloed van het volk. E.g. Rwanda: Tutsi’s als
kakkerlakken. “Call them cockroaches often enough and extermination will seem the inevitable
response” -> Dehumanization. “In order for soldiers to e ectively ght wars and engage in the
bloody and brutal violence that combat entails, soldiers, dehumanize the enemy.” E.g. Trump
over migranten: “They’re poisoning the blood of our country. That’s what they’ve done.”
“Savages” en “predators” (culturele afstand/ontmenselijking); “killers” en “terrorists” (morele
afstand).
- Mechanical distance
Compassie paradox
Humanitaire interventies: “(…) ‘doing good’ may involve the dropping of bombs” -> morele
superioriteit.
Waarom zijn burgeroorlogen vaak veel bloediger dan interstatelijke oorlogen?
Leven in oorlog en con ict: De burger
Vorige sessie: de alledag van soldaten/strijders.
Wat de kinetische activiteiten van oorlog mogelijk?
- Training
- Rechtvaardigingen
Compassie paradox
Geweld is de uitzondering: AL het geweld is geoefend en AL het geweld moet gerechtvaardigd
worden.
De alledag
fl fififl fl ff fifi
, Twee continuüms:
1. (1) Human security - menselijke veiligheid
- Individuen
- “Freedom form fear and freedom from want”
- Het idee dat er een streven is ervoor te zorgen dat iedereen een human security kent
(emancipatory)
- Grote kritiek op idee van human security: het is te breed. Waar begin je als human security je
streven is?
(2) Genocide
- Er is een andere groep op uit om jou als onderdeel van een groep uit te moorden (jouw
voortbestaan als groep onmogelijk maken). Meest onveilige situatie.
- Genos = Grieks -> ras/stam
- Cide = Latijn -> doden
- Deze bovenstaande de nitie komt uit de jaren ’40. Raphael Lemkin kwam met eerste de nitie
en hij schreef het volgende: “(…) actions aiming at the destruction of essential foundations of
the life of national groups.” Het was een jurist/‘policy entrepreneur’ die dit formuleerde.
Moorden vormt hier een onderdeel van, maar is zeker niet het eerstgenoemde. Het
systematische uitmoorden is één vorm van genocide, maar niet noodzakelijkerwijs de enige.
- “(…) disintegration of the political and social institutions, of culture, language, national
feelings, religion, and the economic existence of national groups.”
- “Genocide is directed against the national group as an entity.” Het feit dat je daar deel van
uitmaakt is irrelevant/min of meer toevallig. Het gaat om jou als representatief en niet als
individu, en daarom is het geweld tegen jou gericht.
- Deze tekst ging naar de Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of
Genocide. In December 1948 is dit van kracht geworden. (Jus Cogens = dwingend recht.
Hier vallen genocide, crimes against humanity en war crimes onder. Dit is universeel dus
naast het ICC mag iedereen aanklagen en ook als je de statuten niet hebt ondertekend, kom
je er niet mee weg! (Internationaal recht zijn normen, maar op het moment dat een staat het
hier niet mee eens is, dan is die afspraak niet van toepassing op die staat. Dat is hier NIET
het geval)). De lastigste clausule is dat er intent/voorbedachte rade moet zijn om genocide te
plegen. “With intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious
group, as such: …” Dit aantonen is het meest lastig aan de conventie! Het oproepen tot
genocide, conspiracy to commit genocide, attempt, etc. zijn ook strafbaar!
- Andere begrippen, naast Jus Cogens, die gelieerd zijn:
- Jus ad bellum; oorlogsrecht -> wanneer is oorlog gerechtvaardigd? Zelfverdediging of
toestemming VN (Security Council). Een aanvalsoorlog mag dus NOOIT.
- Jus in bello: recht in/tijdens oorlog
2. Maslow’s behoeften hiërarchie
(1) De top van de piramide ligt bij Human security
(2) De bodem van de piramide ligt bij Genocide
(De grootste doodsoorzaken in oorlog zijn ziekte en honger… en dus niet bommen)
|-> Deze twee continuums legt Hilde over elkaar heen
Vrede, reconciliatie en trauma
De alledag van burgers
Twee continuüms
- Human security - genocide
- Maslow’s behoeften piramide
Mordechai - bearing witness
Bearing witness
Voor het examen: hoe spreekt het concepten aan?
- Moral distance: “Are we with the good, or are we with evil? That’s where humanity should
stand, and the battle that we are carrying out now, as a nation, rising up as a lion, is against
evil. And we will uproot evil, so that there will be good for the entire region and the world”.
fi fi
Wat is oorlog? Wat is con ict? Wat is veiligheid? Voor wie of wat is veiligheid?
Beginnen met deze cursus met mensen/individuen en niet met veiligheid van staten! Dus eerst
(on)veiligheid en consequenties voor mensen en vervolgens voor staten (bijvoorbeeld
responsibility to protect (RTP) vs soevereiniteit).
Theorieën als leidraad maar niet leidend.
Huysmans zit op een schaal van realisme tot constructivisme heel erg rechts. Verder rechts komt
post-structuralisme, wat Huysmans typisch is.
De lijn van positivistisch, interpretatief, individuele subjectiviteit volgt de lijn van realisme,
constructivisme en post-structuralisme.
Oorzaken van onveiligheid - brainstormsessie
Het idee/de perceptie van het concept veiligheid is extreem afhankelijk van je context.
“Violence is at the centre of security. It is recognized both as a cause of insecurity and a means to
acquire it.” (Helen Dexter, 2023).
Onderscheid tussen:
Direct geweld: van persoon tot persoon.
Structureel geweld: ongrijpbaar, onzichtbaar en lastig te de niëren of er sprake is van (structureel)
geweld. Met name bekent van structureel racisme als vorm van structureel geweld.
De ‘Great Powers’ (kleinere landen vaak de klos) is een voorbeeld van internationaal
structureel geweld -> Security Council: hoe random is het dat het belangrijkste institutie van de
belangrijkste IO de winnaars van WOII zijn? En het principe van veto power.
Het beste wat we, volgens Huysmans (1998), kunnen doen is security herkennen als
“symbolic order”, “discursive formation” or “thick signi er”. Veiligheid kunnen we niet zomaar
de niëren of labelen. Veiligheid is afhankelijk van wat wij als veiligheid ervaren -> wat we uit
Huysmans kunnen halen.
Ons begrip, de de nitie waarmee we werken is zo belangrijken, omdat het je toestaat jezelf in de
situatie van een ander te verplaatsen.
Veiligheid is intrinsiek politiek: geweldig hangt altijd samen met de creatie van identiteiten,
omdat geweld vaak wordt gepleegd vanuit de naam van een identiteit. Politieke oorlog/geweld
komt voort uit politieke identiteiten! Hier vloeit dan ook een prioriteitsmechanisme uit voort. Als
we iets als onveilig aanduiden gaan we het politiek agenderen. En creëert dus mogelijkheden voor
mensen en staten.
Zie quote Dexter: er wordt meer geld uitgegeven aan terrorismebestrijding dan aan ander
geweld, terwijl er minder slachto ers zijn. Hier zit natuurlijk wel een risico-overweging aan vast.
Dus hier komt dat gevoel van veiligheid op terug. Wie voelen zich onveilig? En vervolgens kunnen
we prioriteiten stellen.
Ander onderscheid dat we kunnen maken is het verschil tussen legitiem geweld en illegitiem
geweld. Legitiem geweld is gesanctioneerd geweld, het bestaat en gaat vaak over (preventieve)
zelfverdediging. Illegitiem zijn vaak dingen die ‘niet mogen’, zoals terrorisme.
Is hier een duidelijke scheiding in te maken? Nee… de lijn is dun. Macht maakt vaak de
rechtvaardiging wat iets legitiem of illegitiem maakt (geweld tegen onderdrukking wordt vaak
sowieso als legitiem beschouwd).
Human predisposition
“… war … is a habit that most human societies have become deeply attached to. (…) The war
habit is only possible because humans biologically predisposed for violence.” (Williams, 2023).
Is het nature of nurture? Deze uitspraak maakt het theoretisch onmogelijk om in vrede te zijn ->
dat maakt het interessant. Grossman (volgende week) maakt het tegenovergestelde argument van
Williams.
Examen:
Voorbeeld I -> oude en nieuwe oorlogen (Williams) niet besproken maar wel een tentamen vraag.
fi fi fl ff fi fi
, Voorbeeld II -> open vraag om te re ecteren op 2 verschillende de nities van geweld. Hopelijk
doe je uit colleges inzichten op, maar betekent wel dat je met name tekstboek hoofdstukken zelf
kunt lezen en begrijpen.
Elk college aan het eind begrippen die je echt moet kennen: Old and New Wars, Violence.
Leven in oorlog en con ict: De soldaat/strijder
Veiligheid als thick signi er - ambigu, context-afhankelijk
- Kan meerdere betwiste betekenissen hebben
- Is inherent politiek
Vandaag
De ‘alledag’ van de soldaat/strijder
- Niet kinetische activiteiten
- Kinetische activiteiten
- Compassie paradox
Niet kinetische activiteiten - trainen, schoonmaken, onderhouden, ‘bezig zijn’.
Kinetische activiteiten - toepassen van fysiek geweld, typisch met wapens, explosieven of
doormiddel van directe strijd.
De afwisseling, en het contrast, is voor soldaten vaak lastig.
Hoe zijn kinetische activiteiten mogelijk?
“… the war habit is only possible because humans are biologically predisposed for violence” ->
ight, posturing, limited ghting. Training!
- Trainen van geweld
- Rationaliseren en rechtvaardigen van geweld
“Whichever side a soldier is on, in America, in China, in Russia or in Israel, he always believes he
is on the right side. And he has to believe this in order to be willing to die” -> and kill!
Grossman:
- Moral distance
- Cultural distance; de ander tot minder maken dan jezelf, minder dan mens. E.g. Nazi-Duitsland:
Joden als ratten en parasieten; vergiftigen het bloed van het volk. E.g. Rwanda: Tutsi’s als
kakkerlakken. “Call them cockroaches often enough and extermination will seem the inevitable
response” -> Dehumanization. “In order for soldiers to e ectively ght wars and engage in the
bloody and brutal violence that combat entails, soldiers, dehumanize the enemy.” E.g. Trump
over migranten: “They’re poisoning the blood of our country. That’s what they’ve done.”
“Savages” en “predators” (culturele afstand/ontmenselijking); “killers” en “terrorists” (morele
afstand).
- Mechanical distance
Compassie paradox
Humanitaire interventies: “(…) ‘doing good’ may involve the dropping of bombs” -> morele
superioriteit.
Waarom zijn burgeroorlogen vaak veel bloediger dan interstatelijke oorlogen?
Leven in oorlog en con ict: De burger
Vorige sessie: de alledag van soldaten/strijders.
Wat de kinetische activiteiten van oorlog mogelijk?
- Training
- Rechtvaardigingen
Compassie paradox
Geweld is de uitzondering: AL het geweld is geoefend en AL het geweld moet gerechtvaardigd
worden.
De alledag
fl fififl fl ff fifi
, Twee continuüms:
1. (1) Human security - menselijke veiligheid
- Individuen
- “Freedom form fear and freedom from want”
- Het idee dat er een streven is ervoor te zorgen dat iedereen een human security kent
(emancipatory)
- Grote kritiek op idee van human security: het is te breed. Waar begin je als human security je
streven is?
(2) Genocide
- Er is een andere groep op uit om jou als onderdeel van een groep uit te moorden (jouw
voortbestaan als groep onmogelijk maken). Meest onveilige situatie.
- Genos = Grieks -> ras/stam
- Cide = Latijn -> doden
- Deze bovenstaande de nitie komt uit de jaren ’40. Raphael Lemkin kwam met eerste de nitie
en hij schreef het volgende: “(…) actions aiming at the destruction of essential foundations of
the life of national groups.” Het was een jurist/‘policy entrepreneur’ die dit formuleerde.
Moorden vormt hier een onderdeel van, maar is zeker niet het eerstgenoemde. Het
systematische uitmoorden is één vorm van genocide, maar niet noodzakelijkerwijs de enige.
- “(…) disintegration of the political and social institutions, of culture, language, national
feelings, religion, and the economic existence of national groups.”
- “Genocide is directed against the national group as an entity.” Het feit dat je daar deel van
uitmaakt is irrelevant/min of meer toevallig. Het gaat om jou als representatief en niet als
individu, en daarom is het geweld tegen jou gericht.
- Deze tekst ging naar de Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of
Genocide. In December 1948 is dit van kracht geworden. (Jus Cogens = dwingend recht.
Hier vallen genocide, crimes against humanity en war crimes onder. Dit is universeel dus
naast het ICC mag iedereen aanklagen en ook als je de statuten niet hebt ondertekend, kom
je er niet mee weg! (Internationaal recht zijn normen, maar op het moment dat een staat het
hier niet mee eens is, dan is die afspraak niet van toepassing op die staat. Dat is hier NIET
het geval)). De lastigste clausule is dat er intent/voorbedachte rade moet zijn om genocide te
plegen. “With intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious
group, as such: …” Dit aantonen is het meest lastig aan de conventie! Het oproepen tot
genocide, conspiracy to commit genocide, attempt, etc. zijn ook strafbaar!
- Andere begrippen, naast Jus Cogens, die gelieerd zijn:
- Jus ad bellum; oorlogsrecht -> wanneer is oorlog gerechtvaardigd? Zelfverdediging of
toestemming VN (Security Council). Een aanvalsoorlog mag dus NOOIT.
- Jus in bello: recht in/tijdens oorlog
2. Maslow’s behoeften hiërarchie
(1) De top van de piramide ligt bij Human security
(2) De bodem van de piramide ligt bij Genocide
(De grootste doodsoorzaken in oorlog zijn ziekte en honger… en dus niet bommen)
|-> Deze twee continuums legt Hilde over elkaar heen
Vrede, reconciliatie en trauma
De alledag van burgers
Twee continuüms
- Human security - genocide
- Maslow’s behoeften piramide
Mordechai - bearing witness
Bearing witness
Voor het examen: hoe spreekt het concepten aan?
- Moral distance: “Are we with the good, or are we with evil? That’s where humanity should
stand, and the battle that we are carrying out now, as a nation, rising up as a lion, is against
evil. And we will uproot evil, so that there will be good for the entire region and the world”.
fi fi
