ASM 4
Taak 1.1 – Principe van waardecreatie
Financiële Waarde Creatie
Wordt gecreëerd als de onderneming meer rendement weet te behalen dan het rendement dat de
kapitaalverschaffers vereisen.
Aandeelhouders → investeren geld voor het eigen vermogen en verwachten rendement in de vorm
van dividend en koersstijging.
Obligatiehouders → verschaffen vreemd vermogen en verwachten rendement in de vorm van
rentebetalingen en terugbetaling van hun inleg.
Het belang van waardecreatie
- Als rendement op geïnvesteerd kapitaal niet consistent boven de kapitaalkosten ligt, dan
kan een onderneming haar kapitaalverschaffers niet van het benodigde rendement voorzien
(waardecreatie).
- Als ROIC boven CoC ligt, kan een bedrijf groeien.
- Slecht presterende bedrijven (lage ROIC t.o.v. CoC) zijn goeie targets voor overname.
Denk bij ROIC aan de operationele kant van de onderneming, dus winstmarge
en afzet, maar ook betaalde belastingen.
Bij kapitaalkosten denk aan de kapitaalstructuur (VV/EV), de kosten op schulden (bijv. rente) en het
verwacht rendement van aandeelhouders.
Maatschappelijke waarde creatie
ESG stocks (Environmental, Social & Governance). Drie criteria om het voortzettingsvermogen te
evalueren van een bedrijf. Dus niet enkel draait om financiële waarde creatie.
Netto contante waarde (NCW) of Net Present Value (NPV)
Geeft de huidige waarde van een toekomstige kasstroom weer, ofwel de present value (PV). De
constante waarde is het bedrag dat mij onverschillig maakt tussen het ontvangen van de contante
waarde nu of in de toekomstige kasstroom later.
Om de NCW van een project te berekenen kijken we naar kasstromen, niet naar winst.
,→ Kapitaalverschaffers zijn geïnteresseerd in het moment waarop geld wordt ontvangen en dus
moeten we de kasstromen van een project inschatten.
De relatie tussen toekomstige en contante waarden wordt gedreven door de verdisconteringsvoet
( het verwachte rendement)
→ De juiste verdisconteringsvoet van een investering is de cost of capital. Hiervoor gebruiken we
veelal de WACC (weighted average cost of capital) – het gewogen gemiddelde tussen kosten van
vreemd vermogen (na belasting) en de kosten van eigen vermogen.
→ kapitaalkosten worden voor een groot deel beïnvloedt door risico.
Principe van waarde creatie en financiële beslissingen
- Kapitaalinvestering: de aanschaf van machines, ontwikkeling van een nieuwe fabriek. Zijn
directe toepassingen van de NCW methode.
- Uitkeren van kapitaal: bedrijven met een surplus aan kapitaal kunnen kiezen dit te
herinvesteren of te distribueren aan aandeelhouders.
o Als het bedrijf kan investeren in positieve NCW projecten: kapitaal herinvesteren
o Als het bedrijf alleen maar in negatieve NCW projecten kan investeren: distribueren
aan aandeelhouders.
- Kapitaalstructuur: bedrijven maken een besluit over de ratio vreemd en eigen vermogen
binnen de onderneming. Dit noemen we de kapitaalstructuur. De optimale ratio
minimaliseert de kapitaalkosten voor de onderneming en maximaliseert de waarde van de
onderneming.
- Acquisities: bedrijven nemen vaak vanwege verschillende motieven andere bedrijven over.
Zo’n overname is financieel rendabel als de NCW van de overname positief is.
Geld nu is meer waard dan in de toekomst
- Voorkeur voor geld nu: direct consumeren, investeren of schulden aflossen.
- Inflatie: prijzen stijgen in de tijd.
- Risico: in de toekomst kan van alles gebeuren.
Discussiepunten waarde creatie
Het principe van financiële waarde creatie legt de focus op aandeelhouders
Het principe van waarde creatie focust op het investeren in projecten waarvan het rendement op
geïnvesteerd kapitaal (ROIC) boven de kapitaalkosten ligt.
Als belangen divergeren ontstaan er conflicten. Bijvoorbeeld werknemers die
betere arbeidsvoorwaarden willen, wat ten koste gaat van aandeelhouders.
Bedrijven hebben meestal als doelstelling om waarde voor aandeelhouders te
maximaliseren. Stakeholders hebben vaak andere verwachtingen van bedrijven.
Het is lastig om hier een juiste balans in te vinden.
,Taak 1.2 – De rol van financiële markten
Financiële markten dienen twee doelen
- Primaire markt: markt voor bedrijven om kapitaal aan te trekken (vreemd en eigen
vermogen = uitgave voor het eerst op de markt)
- Secundaire markt: biedt investeerders een plaats om hun belangen in het bedrijf te
verhandelen (denk aan DeGiro etc).
Financieringsbronnen
- Eigen vermogen: uitgifte van nieuwe aandelen, creëert nieuw eigendom. Het geeft
stemrecht aan aandeelhouders, die dividend ontvangen in ruil voor hun investering.
- Bedrijfsobligaties: langlopende schulden worden aangetrokken op de obligatiemarkt.
Schulden verhogen de verplichtingen van een onderneming. Obligatiehouders ontvangen
rente en kunnen een claim leggen op de onderneming als deze wordt geliquideerd. Banken
kunnen ook lange-termijn financiering verstrekken.
- Kortlopend geld: wordt geleend op de kapitaalmarkt of bij een bank
- Ingehouden winsten: winsten die niet aan aandeelhouders worden uitgekeerd, kunnen
worden gebruikt als financieringsmiddel.
- Recentere ontwikkelingen: crowd-funding, angel investers (particuliere investeerders) of
private equity (professionele investeringsfondsen).
Aandeel- en obligatiehouders zijn twee intrinsiek verschillende soorten
belanghebbenden van de onderneming:
- Aandeelhouders zijn eigenaar. Omdat het succes of falen van een onderneming hun
(financieel) risico is, stemmen aandeelhouders over de koers van de onderneming.
Obligatiehouders hebben middels hun obligatie een contract met de onderneming dat
vastlegt dat rente en inleg terugbetaald moeten worden. Zij hebben geen stemrecht nodig
omdat alles contractueel is vastgelegd.
- Door te stemmen op de leden van de raad van toezicht, een stem te hebben in de aanstelling
van de CEO, etc. Dit doen zij op de aandeelhoudersvergadering.
- Door veel convenanten toe te voegen in het obligatiecontract die vastleggen wat een bedrijf
wel en niet mag doen.
Aandeel- en obligatiehouders verwachten beide een positief rendement op een
investering te behalen:
- Risico. Specifiek: aandeelhouders zijn blootgesteld aan schommelingen op de beurs
(marktrisico). Dat wordt mede bepaald door de activiteiten van de onderneming.
- Risico. Specifiek: kredietrisico. Voor obligatiehouders is het grootste risico dat een bedrijf
failliet gaat en zodoende niet kan voldoen aan de verplichtingen die zij zijn aangegaan.
, Taak 1.3 – Financiële rapportering en waarde creatie
Jaarrekening: bevat twee elementen om een onderneming haar prestatie te meten
- De balans: geeft activa (alle bezittingen) en passiva weer (wie financiert deze bezittingen)
- Resultatenrekening: geeft een overzicht van alle inkomsten en uitgaven weer
In financiële besluitvorming wordt er ook rekening gehouden met een derde element
- Kasstroomoverzicht: aanpassing van de resultatenrekening dat de eigenlijke stroom van
geld weergeeft.
De Balans
- Korte/lange termijn activa en passiva zo veel mogelijk gelijk te houden. Doel hiervan is
rente afdekking risico zo laag mogelijk te houden.
- Eigen vermogen en LT schuld is opgenomen tegen boekwaarde, wat kan afwijken van hun
marktwaarde.
Werkkapitaal
- Vanuit een managementperspectief is het nuttig de netto bedrijfskapitaalbehoefte (NBK) te
berekenen;
- De NBK: handelsvorderingen (wat je verkocht hebt, maar waar je nog geen geld van
ontvangen hebt) + voorraden – handelskredieten (schulden <1 jaar)
Als je de NBK verlaagt kan je het geld gebruiken om de schuld te verlagen, aandeelhouders uit te
betalen of een herinvestering te doen in de onderneming.
Resultatenrekening – inkomsten en uitgaven
- Het totale inkomen is de omzet verdiend door de verkoop van goederen en/of diensten
- Operationele uitgaven zijn gelinkt aan dagelijkse activiteiten van de onderneming (kosten
van grondstoffen, productiekosten etc)
- Rentelasten zijn gelinkt aan de financiering van vreemd vermogen
- Belastinguitgaven zijn gericht aan de fiscale autoriteiten en worden berekend op de
gerealiseerde winst.
Jaarrekening - Kan worden gebruikt om de winstgevendheid te bepalen
- Rentabiliteit van het eigen vermogen: ROE = netto winst / EV
- Rentabiliteit van het geïnvesteerde kapitaal: ROIC = winst na belastingen / geïnvesteerd
kapitaal
ROIC houdt rekening met zowel het rendement aan de aandeelhouders, maar ook aan de
schuldeisers. ROE houdt alleen rekening met de rendementen aan de aandeelhouders.
Taak 1.1 – Principe van waardecreatie
Financiële Waarde Creatie
Wordt gecreëerd als de onderneming meer rendement weet te behalen dan het rendement dat de
kapitaalverschaffers vereisen.
Aandeelhouders → investeren geld voor het eigen vermogen en verwachten rendement in de vorm
van dividend en koersstijging.
Obligatiehouders → verschaffen vreemd vermogen en verwachten rendement in de vorm van
rentebetalingen en terugbetaling van hun inleg.
Het belang van waardecreatie
- Als rendement op geïnvesteerd kapitaal niet consistent boven de kapitaalkosten ligt, dan
kan een onderneming haar kapitaalverschaffers niet van het benodigde rendement voorzien
(waardecreatie).
- Als ROIC boven CoC ligt, kan een bedrijf groeien.
- Slecht presterende bedrijven (lage ROIC t.o.v. CoC) zijn goeie targets voor overname.
Denk bij ROIC aan de operationele kant van de onderneming, dus winstmarge
en afzet, maar ook betaalde belastingen.
Bij kapitaalkosten denk aan de kapitaalstructuur (VV/EV), de kosten op schulden (bijv. rente) en het
verwacht rendement van aandeelhouders.
Maatschappelijke waarde creatie
ESG stocks (Environmental, Social & Governance). Drie criteria om het voortzettingsvermogen te
evalueren van een bedrijf. Dus niet enkel draait om financiële waarde creatie.
Netto contante waarde (NCW) of Net Present Value (NPV)
Geeft de huidige waarde van een toekomstige kasstroom weer, ofwel de present value (PV). De
constante waarde is het bedrag dat mij onverschillig maakt tussen het ontvangen van de contante
waarde nu of in de toekomstige kasstroom later.
Om de NCW van een project te berekenen kijken we naar kasstromen, niet naar winst.
,→ Kapitaalverschaffers zijn geïnteresseerd in het moment waarop geld wordt ontvangen en dus
moeten we de kasstromen van een project inschatten.
De relatie tussen toekomstige en contante waarden wordt gedreven door de verdisconteringsvoet
( het verwachte rendement)
→ De juiste verdisconteringsvoet van een investering is de cost of capital. Hiervoor gebruiken we
veelal de WACC (weighted average cost of capital) – het gewogen gemiddelde tussen kosten van
vreemd vermogen (na belasting) en de kosten van eigen vermogen.
→ kapitaalkosten worden voor een groot deel beïnvloedt door risico.
Principe van waarde creatie en financiële beslissingen
- Kapitaalinvestering: de aanschaf van machines, ontwikkeling van een nieuwe fabriek. Zijn
directe toepassingen van de NCW methode.
- Uitkeren van kapitaal: bedrijven met een surplus aan kapitaal kunnen kiezen dit te
herinvesteren of te distribueren aan aandeelhouders.
o Als het bedrijf kan investeren in positieve NCW projecten: kapitaal herinvesteren
o Als het bedrijf alleen maar in negatieve NCW projecten kan investeren: distribueren
aan aandeelhouders.
- Kapitaalstructuur: bedrijven maken een besluit over de ratio vreemd en eigen vermogen
binnen de onderneming. Dit noemen we de kapitaalstructuur. De optimale ratio
minimaliseert de kapitaalkosten voor de onderneming en maximaliseert de waarde van de
onderneming.
- Acquisities: bedrijven nemen vaak vanwege verschillende motieven andere bedrijven over.
Zo’n overname is financieel rendabel als de NCW van de overname positief is.
Geld nu is meer waard dan in de toekomst
- Voorkeur voor geld nu: direct consumeren, investeren of schulden aflossen.
- Inflatie: prijzen stijgen in de tijd.
- Risico: in de toekomst kan van alles gebeuren.
Discussiepunten waarde creatie
Het principe van financiële waarde creatie legt de focus op aandeelhouders
Het principe van waarde creatie focust op het investeren in projecten waarvan het rendement op
geïnvesteerd kapitaal (ROIC) boven de kapitaalkosten ligt.
Als belangen divergeren ontstaan er conflicten. Bijvoorbeeld werknemers die
betere arbeidsvoorwaarden willen, wat ten koste gaat van aandeelhouders.
Bedrijven hebben meestal als doelstelling om waarde voor aandeelhouders te
maximaliseren. Stakeholders hebben vaak andere verwachtingen van bedrijven.
Het is lastig om hier een juiste balans in te vinden.
,Taak 1.2 – De rol van financiële markten
Financiële markten dienen twee doelen
- Primaire markt: markt voor bedrijven om kapitaal aan te trekken (vreemd en eigen
vermogen = uitgave voor het eerst op de markt)
- Secundaire markt: biedt investeerders een plaats om hun belangen in het bedrijf te
verhandelen (denk aan DeGiro etc).
Financieringsbronnen
- Eigen vermogen: uitgifte van nieuwe aandelen, creëert nieuw eigendom. Het geeft
stemrecht aan aandeelhouders, die dividend ontvangen in ruil voor hun investering.
- Bedrijfsobligaties: langlopende schulden worden aangetrokken op de obligatiemarkt.
Schulden verhogen de verplichtingen van een onderneming. Obligatiehouders ontvangen
rente en kunnen een claim leggen op de onderneming als deze wordt geliquideerd. Banken
kunnen ook lange-termijn financiering verstrekken.
- Kortlopend geld: wordt geleend op de kapitaalmarkt of bij een bank
- Ingehouden winsten: winsten die niet aan aandeelhouders worden uitgekeerd, kunnen
worden gebruikt als financieringsmiddel.
- Recentere ontwikkelingen: crowd-funding, angel investers (particuliere investeerders) of
private equity (professionele investeringsfondsen).
Aandeel- en obligatiehouders zijn twee intrinsiek verschillende soorten
belanghebbenden van de onderneming:
- Aandeelhouders zijn eigenaar. Omdat het succes of falen van een onderneming hun
(financieel) risico is, stemmen aandeelhouders over de koers van de onderneming.
Obligatiehouders hebben middels hun obligatie een contract met de onderneming dat
vastlegt dat rente en inleg terugbetaald moeten worden. Zij hebben geen stemrecht nodig
omdat alles contractueel is vastgelegd.
- Door te stemmen op de leden van de raad van toezicht, een stem te hebben in de aanstelling
van de CEO, etc. Dit doen zij op de aandeelhoudersvergadering.
- Door veel convenanten toe te voegen in het obligatiecontract die vastleggen wat een bedrijf
wel en niet mag doen.
Aandeel- en obligatiehouders verwachten beide een positief rendement op een
investering te behalen:
- Risico. Specifiek: aandeelhouders zijn blootgesteld aan schommelingen op de beurs
(marktrisico). Dat wordt mede bepaald door de activiteiten van de onderneming.
- Risico. Specifiek: kredietrisico. Voor obligatiehouders is het grootste risico dat een bedrijf
failliet gaat en zodoende niet kan voldoen aan de verplichtingen die zij zijn aangegaan.
, Taak 1.3 – Financiële rapportering en waarde creatie
Jaarrekening: bevat twee elementen om een onderneming haar prestatie te meten
- De balans: geeft activa (alle bezittingen) en passiva weer (wie financiert deze bezittingen)
- Resultatenrekening: geeft een overzicht van alle inkomsten en uitgaven weer
In financiële besluitvorming wordt er ook rekening gehouden met een derde element
- Kasstroomoverzicht: aanpassing van de resultatenrekening dat de eigenlijke stroom van
geld weergeeft.
De Balans
- Korte/lange termijn activa en passiva zo veel mogelijk gelijk te houden. Doel hiervan is
rente afdekking risico zo laag mogelijk te houden.
- Eigen vermogen en LT schuld is opgenomen tegen boekwaarde, wat kan afwijken van hun
marktwaarde.
Werkkapitaal
- Vanuit een managementperspectief is het nuttig de netto bedrijfskapitaalbehoefte (NBK) te
berekenen;
- De NBK: handelsvorderingen (wat je verkocht hebt, maar waar je nog geen geld van
ontvangen hebt) + voorraden – handelskredieten (schulden <1 jaar)
Als je de NBK verlaagt kan je het geld gebruiken om de schuld te verlagen, aandeelhouders uit te
betalen of een herinvestering te doen in de onderneming.
Resultatenrekening – inkomsten en uitgaven
- Het totale inkomen is de omzet verdiend door de verkoop van goederen en/of diensten
- Operationele uitgaven zijn gelinkt aan dagelijkse activiteiten van de onderneming (kosten
van grondstoffen, productiekosten etc)
- Rentelasten zijn gelinkt aan de financiering van vreemd vermogen
- Belastinguitgaven zijn gericht aan de fiscale autoriteiten en worden berekend op de
gerealiseerde winst.
Jaarrekening - Kan worden gebruikt om de winstgevendheid te bepalen
- Rentabiliteit van het eigen vermogen: ROE = netto winst / EV
- Rentabiliteit van het geïnvesteerde kapitaal: ROIC = winst na belastingen / geïnvesteerd
kapitaal
ROIC houdt rekening met zowel het rendement aan de aandeelhouders, maar ook aan de
schuldeisers. ROE houdt alleen rekening met de rendementen aan de aandeelhouders.
