Week 1 – College 1: Introduction into Cross-Cultural and Global Mental
Health; Concepts and Epidemiology.
1. Doel en scope van het vak (Global overview: p. 2–5)
Het vak richt zich op psychische problemen en interventies binnen cultureel diverse
populaties, zowel in Nederland als wereldwijd, inclusief lage- en middeninkomenslanden
(LMICs). Belangrijke pijlers zijn:
• Begrijpen hoe cultuur psychische ervaring en diagnose beïnvloedt.
• Leren over klinische beoordeling en interventies die cultureel sensitief zijn.
• Training in mixed methods onderzoek, cruciaal voor Global Mental Health (GMH).
• Toepassing in de praktijk via seminars (zoals culturele adaptatie en het oefenen van
NET).
2. Wat is Global Mental Health? (Definitie p. 7)
Global Mental Health (GMH) is een relatief jong vakgebied dat zich richt op:
• Het verminderen van psychisch lijden wereldwijd.
• Preventie, zorg en behandeling van mentale en middelenstoornissen.
• Bevordering en behoud van mentale gezondheid op individueel en
gemeenschapsniveau.
Het veld ontstond rond 2010 als expliciete discipline en integreert inzichten uit psychiatrie,
antropologie, epidemiologie en global health.
3. Epidemiologie van psychische stoornissen wereldwijd
(Infographic p. 8)
Enkele kerncijfers:
• 970 miljoen mensen wereldwijd leven met een psychische stoornis.
• 13% van de wereldbevolking heeft een psychische stoornis op enig moment.
• Meest voorkomend:
o Angststoornissen: 31%
o Depressieve stoornissen: 28.9%
• Voor de meeste stoornissen is de prevalentie vergelijkbaar in high-income en
LMIC-contexten, wat benadrukt dat psychische problemen universeel zijn.
,4. Historische ontwikkeling van geestelijke gezondheidszorg (p. 9–12)
Vroege geschiedenis
• In de islamitische wereld (8e eeuw) bestonden al psychiatrische instellingen met
zowel fysieke als psychosociale behandelingen
• In Europa ontstonden psychiatrische instellingen tussen de 12e–15e eeuw.
Kolonialisme
• Tijdens koloniale expansie werden Europese mental asylums geïmporteerd naar Afrika
en Azië.
• Tot op heden is de zorg in veel LMICs sterk institutioneel, met weinig community-
based alternatieven.
Omslag naar community-based care (1950–60s)
Belangrijke drijfveren:
• Bewijs voor effectiviteit van community care (CBMH).
• Negatieve gevolgen van institutionalisering (abuse, stigma, kosten).
• Ontdekking van antipsychotica.
• Opkomst van mensenrechten van individuen met mentale klachten
Toch is “huidige situatie” zeer ongelijkmatige toegang tot hoogwaardige zorg.
CBMH = Care to Community-Based Mental Health Care
5. Culturele perspectieven: Emic vs. Etic (p. 14)
Emic benadering
• Psychische ervaring is cultureel gevormd.
• Er bestaan geen universele psychiatrische syndromen; betekenis en uiting verschillen
per context.
• Social anthropologists and cultural psychiatrists
Etic benadering
• Psychische stoornissen hebben universele biologische of psychologische
kernprocessen.
• Symptomen kunnen dus cross-cultureel herkend worden.
• Clinicians and epidemologists
,In GMH (Global Mental Health) wordt sinds de jaren 70 geprobeerd deze te integreren
6. Ontwikkeling van Global Mental Health onderzoek
• 1970s: Integratie van antropologische en klinische perspectieven → cross-cultural
psychiatry.
• 2000s: Opkomst van epidemiologisch onderzoek in diverse populaties, waaronder
LMICs.
• Na 2005: Steeds meer grootschalige RCTs, o.a. gepubliceerd in The Lancet en NEJM.
Hiermee werd GMH een evidence-based vakgebied.
7. Mixed Methods Research in GMH (p. 16–18)
GMH gebruikt kwalitatieve én kwantitatieve methoden.
Kwalitatief onderzoek
• Exploratief: veldwerk, etnografie, observaties, diepte-interviews.
• Sampling: snowball of purposive.
• Doel: context, betekenisgeving, culturele interpretaties in kaart brengen.
Kwantitatief onderzoek
• Confirmatief, hypothese-gedreven.
• Grote steekproeven; gestandaardiseerde procedures.
• Doel: generaliseerbare conclusies over interventies en prevalentie.
WHO 5-fasenmodel voor testen van interventies
1. Culturele adaptatie
2. Feasibility RCT
3. Process evaluation
4. Large RCT
5. Evaluatie t.b.v. opschaling
, 8. Interventiehiërarchie (IASC 2010)
Vier niveaus:
1. Basic services & security (voedsel, water, veiligheid)
2. Community & family supports (sociale netwerken, ondersteuning)
3. Focused non-specialised supports (bijv. PM+, PFA; door getrainde niet-specialisten)
4. Specialised services (psychiatrie, psychotherapie)
In LMICs wordt sterk gefocust op schaalbare interventies in de onderste lagen van de
piramide.
9. Specialistische interventies
Cognitieve Gedragstherapie (CGT)
• Werkt o.a. via exposure → fear extinction (p. 21).
• Veel evidence voor angststoornissen, depressie en PTSS.
Narrative Exposure Therapy (NET)
• Ontwikkeld voor personen met meervoudige trauma’s in instabiele contexten.
• Werkt met een levenslijn met “flowers” (positieve gebeurtenissen) en “stones”
(trauma’s).
• Cliënt reconstrueert gebeurtenissen chronologisch met exposure.
EMDR
• Bilaterale stimulatie + traumaverwerking.
Health; Concepts and Epidemiology.
1. Doel en scope van het vak (Global overview: p. 2–5)
Het vak richt zich op psychische problemen en interventies binnen cultureel diverse
populaties, zowel in Nederland als wereldwijd, inclusief lage- en middeninkomenslanden
(LMICs). Belangrijke pijlers zijn:
• Begrijpen hoe cultuur psychische ervaring en diagnose beïnvloedt.
• Leren over klinische beoordeling en interventies die cultureel sensitief zijn.
• Training in mixed methods onderzoek, cruciaal voor Global Mental Health (GMH).
• Toepassing in de praktijk via seminars (zoals culturele adaptatie en het oefenen van
NET).
2. Wat is Global Mental Health? (Definitie p. 7)
Global Mental Health (GMH) is een relatief jong vakgebied dat zich richt op:
• Het verminderen van psychisch lijden wereldwijd.
• Preventie, zorg en behandeling van mentale en middelenstoornissen.
• Bevordering en behoud van mentale gezondheid op individueel en
gemeenschapsniveau.
Het veld ontstond rond 2010 als expliciete discipline en integreert inzichten uit psychiatrie,
antropologie, epidemiologie en global health.
3. Epidemiologie van psychische stoornissen wereldwijd
(Infographic p. 8)
Enkele kerncijfers:
• 970 miljoen mensen wereldwijd leven met een psychische stoornis.
• 13% van de wereldbevolking heeft een psychische stoornis op enig moment.
• Meest voorkomend:
o Angststoornissen: 31%
o Depressieve stoornissen: 28.9%
• Voor de meeste stoornissen is de prevalentie vergelijkbaar in high-income en
LMIC-contexten, wat benadrukt dat psychische problemen universeel zijn.
,4. Historische ontwikkeling van geestelijke gezondheidszorg (p. 9–12)
Vroege geschiedenis
• In de islamitische wereld (8e eeuw) bestonden al psychiatrische instellingen met
zowel fysieke als psychosociale behandelingen
• In Europa ontstonden psychiatrische instellingen tussen de 12e–15e eeuw.
Kolonialisme
• Tijdens koloniale expansie werden Europese mental asylums geïmporteerd naar Afrika
en Azië.
• Tot op heden is de zorg in veel LMICs sterk institutioneel, met weinig community-
based alternatieven.
Omslag naar community-based care (1950–60s)
Belangrijke drijfveren:
• Bewijs voor effectiviteit van community care (CBMH).
• Negatieve gevolgen van institutionalisering (abuse, stigma, kosten).
• Ontdekking van antipsychotica.
• Opkomst van mensenrechten van individuen met mentale klachten
Toch is “huidige situatie” zeer ongelijkmatige toegang tot hoogwaardige zorg.
CBMH = Care to Community-Based Mental Health Care
5. Culturele perspectieven: Emic vs. Etic (p. 14)
Emic benadering
• Psychische ervaring is cultureel gevormd.
• Er bestaan geen universele psychiatrische syndromen; betekenis en uiting verschillen
per context.
• Social anthropologists and cultural psychiatrists
Etic benadering
• Psychische stoornissen hebben universele biologische of psychologische
kernprocessen.
• Symptomen kunnen dus cross-cultureel herkend worden.
• Clinicians and epidemologists
,In GMH (Global Mental Health) wordt sinds de jaren 70 geprobeerd deze te integreren
6. Ontwikkeling van Global Mental Health onderzoek
• 1970s: Integratie van antropologische en klinische perspectieven → cross-cultural
psychiatry.
• 2000s: Opkomst van epidemiologisch onderzoek in diverse populaties, waaronder
LMICs.
• Na 2005: Steeds meer grootschalige RCTs, o.a. gepubliceerd in The Lancet en NEJM.
Hiermee werd GMH een evidence-based vakgebied.
7. Mixed Methods Research in GMH (p. 16–18)
GMH gebruikt kwalitatieve én kwantitatieve methoden.
Kwalitatief onderzoek
• Exploratief: veldwerk, etnografie, observaties, diepte-interviews.
• Sampling: snowball of purposive.
• Doel: context, betekenisgeving, culturele interpretaties in kaart brengen.
Kwantitatief onderzoek
• Confirmatief, hypothese-gedreven.
• Grote steekproeven; gestandaardiseerde procedures.
• Doel: generaliseerbare conclusies over interventies en prevalentie.
WHO 5-fasenmodel voor testen van interventies
1. Culturele adaptatie
2. Feasibility RCT
3. Process evaluation
4. Large RCT
5. Evaluatie t.b.v. opschaling
, 8. Interventiehiërarchie (IASC 2010)
Vier niveaus:
1. Basic services & security (voedsel, water, veiligheid)
2. Community & family supports (sociale netwerken, ondersteuning)
3. Focused non-specialised supports (bijv. PM+, PFA; door getrainde niet-specialisten)
4. Specialised services (psychiatrie, psychotherapie)
In LMICs wordt sterk gefocust op schaalbare interventies in de onderste lagen van de
piramide.
9. Specialistische interventies
Cognitieve Gedragstherapie (CGT)
• Werkt o.a. via exposure → fear extinction (p. 21).
• Veel evidence voor angststoornissen, depressie en PTSS.
Narrative Exposure Therapy (NET)
• Ontwikkeld voor personen met meervoudige trauma’s in instabiele contexten.
• Werkt met een levenslijn met “flowers” (positieve gebeurtenissen) en “stones”
(trauma’s).
• Cliënt reconstrueert gebeurtenissen chronologisch met exposure.
EMDR
• Bilaterale stimulatie + traumaverwerking.
