4. Schoolkind
Inhoudsopgave
CO 4.2 kind en omgeving........................................................................................................................2
CO 4.3 motorische controle....................................................................................................................6
CO 4.4 meetinstrument M-ABC band 2 en 3........................................................................................12
CO 4.5 Cognitieve en psychosociale ontwikkeling schoolkind..............................................................14
CO 4.6 Motorisch zelfbeeld /motorische zelfwaardering.....................................................................19
CO 4.7 vertraagde en afwijkende motoriek..........................................................................................22
,CO 4.2 kind en omgeving
beschrijft hoe constraints in taak en omgeving van invloed zijn op de motorische
ontwikkeling van een schoolkind.
beschrijft hoe de omgeving van invloed is op de sociale ontwikkeling van een schoolkind.
Omgeving heeft steeds grotere rol naarmate het kind ouder wordt.
KIND TAAK OMGEVING (NEWELL, 1986)
Beweging ontstaat door interactie van het kind, de omgeving
waar de beweging zich voordoet en de taak die uitgevoerd
moet worden.
Constraints: een kenmerk van het kind, de taak of de
omgeving die zorgt voor facilitatie/restricties in de beweging
Constraints in de omgeving: de omgeving bepaalt de
activiteit. Bijv. een beweegtuin, hierin kunnen alle kinderen
zich motorisch ontwikkelen en presteren.
- Stimuleren motorische ontwikkeling
- Bewegen leidt tot betere schoolprestaties (ook niet doelgericht bewegen; exploratief spel)
- Bewegingsarmoede leidt tot meer ongelukken dan bewegen aanbieden
- Ontwikkeling van bewegingscompetenties; positief zelfbeeld, realistische inschatting van
eigen kunnen en minder atletische kinderen kunnen op eigen manier ook goed presteren in
beweegtuin
Speelgoed bepaalt de activiteit
Sedentair: zittend
Actief: bewegen
Tussenvorm: loomen, strijkkraaltjes. Is voor
je zithouding sedentair, maar voor je brein
actief.
De kern van de sociale ontwikkeling is:
- Participeren in en initiatief nemen
tot sociale interacties
- Oog hebben voor wat andere
kinderen beweegt
- Zich houden aan regels en afspreken
,Invloed schoolomgeving
- Een manier van lesgeven waarin zowel de cognitieve als sociale kanten aan de orde komen,
heeft een positieve invloed op de sociale ontwikkeling
- Autoritatieve scholen en klassen met een positief klimaat zijn in sterke mate bevordelijk voor
de sociale ontwikkeling
- Positieve relatie met de leerkracht heeft een gunstig effect op de sociale ontwikkeling van de
leerling
Pygmalion effect: de onderwijzer maakt bekend wat ze verwacht. ‘in dit onderzoek blijkt dat
vrouwen minder goed scoren, dit is eigenlijk helemaal niet zo, maar vrouwen gaan dan gelijk wat
minder scoren’. Het is belangrijk om mensen positief te benaderen, zodat dit niet gebeurt.
Bewegen in de klas
- Leren wordt ondersteund door beweging
- Antroposofische stroming uit Duitsland
- Kinderen van 4-12 jaar bewegen graag en spontaan; in de klas wordt deze bewegingszin
geremd
- Werken in een kring; samen leren
- Inrichting klaslokaal ook zeer dynamisch/multifunctioneel: bankjes om aan te zitten maar ook
om mee te bouwen
Het gezin
- Co-regulering
- Werkende ouders
- Eenoudergezinnen
- Samengestelde gezinnen
- Armoede
- Broertjes en zusjes
Vriendschappen: 3 stadia
1) Kleuters: bevriend met iedereen die aardig is
2) 8/10 jaar: wat levert die vriendschap mij op en het gaat meer om vertrouwen
3) 11/15 jaar: intimiteit en loyaliteit is belangrijk. Beste vrienden hebben dan ook niet een
andere beste vriend. Je bent er voor elkaar als dat nodig is
- Populariteit
- Pesten
Effecten van pesten
- Gevoel eenzaamheid/depressie vergroot: bestaande problemen verergeren
- Eigenwaarde daalt, geen vertrouwen in leeftijdsgenoten en angst om naar school te gaan
- Verder isolement/diepere depressie wat meer pestgedrag kan uitlokken
- Gepest aan begin van schooljaar? Zeer grote kans zes maanden later nog steeds gepest
, - Vaker last van psychosomatische klachten: hoofdpijn, slaapproblemen, buikpijn, bedplassen
en vermoeidheid
- Veranderingen in brein
Literatuur
Feldman RS. Ontwikkelingspsychologie. Amsterdam: Pearson education, 2012: Hoofdstuk
11.2 & Hoofdstuk 13.2 en 13.3 (verplicht)
Hoofdstuk 11.2 de motorische ontwikkeling en de veiligheid voor schoolkinderen
Een belangrijke verbetering op het gebied van de grove motoriek is de spiercoördinatie. De
verbetering van de fijne motoriek is gedeeltelijk het gevolg van een grote toename van myeline in de
hersenen op de leeftijd van 6-8 jaar. Omdat een grotere hoeveelheid myeline ervoor zorgt dat
elektrische prikkels zich sneller tussen neuronen voortbewegen, krijgen de spieren sneller
boodschappen door en kunnen kinderen hun spieren beter beheersen.
Er zijn 2 manieren om de kans op verwondingen ten gevolge van ongelukken aanzienlijk te
verkleinen: een consistent gebruik van autogordels en een consistent gebruik van de juiste
beschermingsmiddelen buiten de auto. Een fietshelm wordt aangeraden. En ook bescherming tijdens
het skeeleren en skaten.
Hoofdstuk 13.2 relaties: vriendschappen in de schooltijd
Vriendschappen vormen een goede oefening voor interactie en communicatie met anderen en ze
bevorderen intellectuele groei. In de schoolperiode is wederzijds vertrouwen het belangrijkste
kenmerk van vriendschap.
Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen
In het 1e stadium, dat grofweg loopt van het 4 e-7e jaar, zien kinderen vrienden als anderen die hen
aardig vinden en met wie ze speelgoed en anderen activiteiten delen.
Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen
In dit stadium wat duurt van 8 e-10e jaar, bestrijkt een periode waarin kinderen persoonlijke
eigenschappen en kenmerken laten meewegen, evenals de beloningen die een vriendschap oplevert.
Maar het belangrijkste element in dit stadium is wederzijds vertrouwen.
Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid
Dit duurt van het 11e-15e jaar. In deze periode beginnen kinderen de kijk op vriendschap te
ontwikkelen die ze ook tijdens hun adolescentie zullen hebben. Intimiteit en loyaliteit zijn de
belangrijkste criteria voor vriendschap. Ze kijken minder naar activiteiten die ze kunnen delen en
maar naar psychische voordelen die een vriendschap met zich meebrengt.
Meest gewaardeerde gedragsvormen Minst gewaardeerde gedragsvormen
Gevoel voor humor Verbaal agressief zijn
Aardig of vriendelijkheid Uiten van woede
Inhoudsopgave
CO 4.2 kind en omgeving........................................................................................................................2
CO 4.3 motorische controle....................................................................................................................6
CO 4.4 meetinstrument M-ABC band 2 en 3........................................................................................12
CO 4.5 Cognitieve en psychosociale ontwikkeling schoolkind..............................................................14
CO 4.6 Motorisch zelfbeeld /motorische zelfwaardering.....................................................................19
CO 4.7 vertraagde en afwijkende motoriek..........................................................................................22
,CO 4.2 kind en omgeving
beschrijft hoe constraints in taak en omgeving van invloed zijn op de motorische
ontwikkeling van een schoolkind.
beschrijft hoe de omgeving van invloed is op de sociale ontwikkeling van een schoolkind.
Omgeving heeft steeds grotere rol naarmate het kind ouder wordt.
KIND TAAK OMGEVING (NEWELL, 1986)
Beweging ontstaat door interactie van het kind, de omgeving
waar de beweging zich voordoet en de taak die uitgevoerd
moet worden.
Constraints: een kenmerk van het kind, de taak of de
omgeving die zorgt voor facilitatie/restricties in de beweging
Constraints in de omgeving: de omgeving bepaalt de
activiteit. Bijv. een beweegtuin, hierin kunnen alle kinderen
zich motorisch ontwikkelen en presteren.
- Stimuleren motorische ontwikkeling
- Bewegen leidt tot betere schoolprestaties (ook niet doelgericht bewegen; exploratief spel)
- Bewegingsarmoede leidt tot meer ongelukken dan bewegen aanbieden
- Ontwikkeling van bewegingscompetenties; positief zelfbeeld, realistische inschatting van
eigen kunnen en minder atletische kinderen kunnen op eigen manier ook goed presteren in
beweegtuin
Speelgoed bepaalt de activiteit
Sedentair: zittend
Actief: bewegen
Tussenvorm: loomen, strijkkraaltjes. Is voor
je zithouding sedentair, maar voor je brein
actief.
De kern van de sociale ontwikkeling is:
- Participeren in en initiatief nemen
tot sociale interacties
- Oog hebben voor wat andere
kinderen beweegt
- Zich houden aan regels en afspreken
,Invloed schoolomgeving
- Een manier van lesgeven waarin zowel de cognitieve als sociale kanten aan de orde komen,
heeft een positieve invloed op de sociale ontwikkeling
- Autoritatieve scholen en klassen met een positief klimaat zijn in sterke mate bevordelijk voor
de sociale ontwikkeling
- Positieve relatie met de leerkracht heeft een gunstig effect op de sociale ontwikkeling van de
leerling
Pygmalion effect: de onderwijzer maakt bekend wat ze verwacht. ‘in dit onderzoek blijkt dat
vrouwen minder goed scoren, dit is eigenlijk helemaal niet zo, maar vrouwen gaan dan gelijk wat
minder scoren’. Het is belangrijk om mensen positief te benaderen, zodat dit niet gebeurt.
Bewegen in de klas
- Leren wordt ondersteund door beweging
- Antroposofische stroming uit Duitsland
- Kinderen van 4-12 jaar bewegen graag en spontaan; in de klas wordt deze bewegingszin
geremd
- Werken in een kring; samen leren
- Inrichting klaslokaal ook zeer dynamisch/multifunctioneel: bankjes om aan te zitten maar ook
om mee te bouwen
Het gezin
- Co-regulering
- Werkende ouders
- Eenoudergezinnen
- Samengestelde gezinnen
- Armoede
- Broertjes en zusjes
Vriendschappen: 3 stadia
1) Kleuters: bevriend met iedereen die aardig is
2) 8/10 jaar: wat levert die vriendschap mij op en het gaat meer om vertrouwen
3) 11/15 jaar: intimiteit en loyaliteit is belangrijk. Beste vrienden hebben dan ook niet een
andere beste vriend. Je bent er voor elkaar als dat nodig is
- Populariteit
- Pesten
Effecten van pesten
- Gevoel eenzaamheid/depressie vergroot: bestaande problemen verergeren
- Eigenwaarde daalt, geen vertrouwen in leeftijdsgenoten en angst om naar school te gaan
- Verder isolement/diepere depressie wat meer pestgedrag kan uitlokken
- Gepest aan begin van schooljaar? Zeer grote kans zes maanden later nog steeds gepest
, - Vaker last van psychosomatische klachten: hoofdpijn, slaapproblemen, buikpijn, bedplassen
en vermoeidheid
- Veranderingen in brein
Literatuur
Feldman RS. Ontwikkelingspsychologie. Amsterdam: Pearson education, 2012: Hoofdstuk
11.2 & Hoofdstuk 13.2 en 13.3 (verplicht)
Hoofdstuk 11.2 de motorische ontwikkeling en de veiligheid voor schoolkinderen
Een belangrijke verbetering op het gebied van de grove motoriek is de spiercoördinatie. De
verbetering van de fijne motoriek is gedeeltelijk het gevolg van een grote toename van myeline in de
hersenen op de leeftijd van 6-8 jaar. Omdat een grotere hoeveelheid myeline ervoor zorgt dat
elektrische prikkels zich sneller tussen neuronen voortbewegen, krijgen de spieren sneller
boodschappen door en kunnen kinderen hun spieren beter beheersen.
Er zijn 2 manieren om de kans op verwondingen ten gevolge van ongelukken aanzienlijk te
verkleinen: een consistent gebruik van autogordels en een consistent gebruik van de juiste
beschermingsmiddelen buiten de auto. Een fietshelm wordt aangeraden. En ook bescherming tijdens
het skeeleren en skaten.
Hoofdstuk 13.2 relaties: vriendschappen in de schooltijd
Vriendschappen vormen een goede oefening voor interactie en communicatie met anderen en ze
bevorderen intellectuele groei. In de schoolperiode is wederzijds vertrouwen het belangrijkste
kenmerk van vriendschap.
Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen
In het 1e stadium, dat grofweg loopt van het 4 e-7e jaar, zien kinderen vrienden als anderen die hen
aardig vinden en met wie ze speelgoed en anderen activiteiten delen.
Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen
In dit stadium wat duurt van 8 e-10e jaar, bestrijkt een periode waarin kinderen persoonlijke
eigenschappen en kenmerken laten meewegen, evenals de beloningen die een vriendschap oplevert.
Maar het belangrijkste element in dit stadium is wederzijds vertrouwen.
Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid
Dit duurt van het 11e-15e jaar. In deze periode beginnen kinderen de kijk op vriendschap te
ontwikkelen die ze ook tijdens hun adolescentie zullen hebben. Intimiteit en loyaliteit zijn de
belangrijkste criteria voor vriendschap. Ze kijken minder naar activiteiten die ze kunnen delen en
maar naar psychische voordelen die een vriendschap met zich meebrengt.
Meest gewaardeerde gedragsvormen Minst gewaardeerde gedragsvormen
Gevoel voor humor Verbaal agressief zijn
Aardig of vriendelijkheid Uiten van woede
