Samenvatting - FA-MA102 Farmacotherapie op maat (FA-MA102)

FA-MA102 | Farmacotherapie op maat

Inhoudsopgave
Depressie en antidepressiva.............................................................................................. 3
Antidepressiva....................................................................................................................................... 6
SSRI’s - selective serotonin reuptake inhibitors..................................................................................6
SNRI’s – serotonin-norepinephrine reuptake inhibitors.......................................................................7
TCA’s – tricyclische antidepressiva..................................................................................................... 7
Mirtazapine – a2-antagonist............................................................................................................... 9
Bupropion........................................................................................................................................... 9
Vortioxetine...................................................................................................................................... 10
MAO-remmers.................................................................................................................................. 10
Serotonerge toxiciteit (ST)................................................................................................................... 11
Esketamine neusspray..................................................................................................................... 11
Effectiviteit antidepressiva (evidence)................................................................................................. 13
Afbouwen............................................................................................................................................. 14
Switchen.............................................................................................................................................. 17

Depressie........................................................................................................................ 18

Geneesmiddelen rondom de zwangerschap.......................................................................19
Aangeboren afwijkingen...................................................................................................................... 19
Overwegingen bij zwangerschap......................................................................................................... 20
Overwegingen bij borstvoeding........................................................................................................... 23
Mannen met kinderwens...................................................................................................................... 24

Productzorg.................................................................................................................... 25
Kinetische parameters......................................................................................................................... 26
WC productzorg................................................................................................................................... 28

Farmacogenetica bij psychofarmaca.................................................................................29
Farmacodynamiek............................................................................................................................... 32
Farmacokinetiek.................................................................................................................................. 33
Kosteneffectiviteit................................................................................................................................ 34
Casussen............................................................................................................................................. 35

Interacties van psychofarmaca.........................................................................................36

Slaapstoornissen............................................................................................................. 47
Belang van adequate slaap.............................................................................................................. 49
Farmacologische behandelingen bij slapeloosheid..............................................................................52

Angststoornissen............................................................................................................. 58
Kenmerken en classificatie angststoornissen.......................................................................................58
Pathogenese angststoornissen............................................................................................................ 59
Geneesmiddelen angststoornissen...................................................................................................... 61
Behandeling angststoornissen............................................................................................................. 64

Schizofrenie.................................................................................................................... 69
Kenmerken van schizofrenie................................................................................................................ 69
Pathofysiologie schizofrenie................................................................................................................. 71
Geneesmiddelen schizofrenie.............................................................................................................. 72

, Bewegingsstoornissen als bijwerking van antipsychotica....................................................................82
Behandeling van schizofrenie.............................................................................................................. 84

Bipolaire stoornissen....................................................................................................... 86
Kenmerken.......................................................................................................................................... 86
Symptomen......................................................................................................................................... 87
Geneesmiddelen bipolaire stoornis...................................................................................................... 89
Behandeling......................................................................................................................................... 90
Evidence voor de werkzaamheid......................................................................................................... 94

Therapieresistente depressie........................................................................................... 95
Kenmerken en classificatie.................................................................................................................. 95
Geneesmiddelen TRD.......................................................................................................................... 97
Combinatiebehandeling antidepressiva............................................................................................... 99
Farmacotherapie bij TRD................................................................................................................... 100

Ziekte van Parkinson..................................................................................................... 102
Geneesmiddelen ZvP......................................................................................................................... 105
Overzicht........................................................................................................................................ 111
Behandeling....................................................................................................................................... 113
Motorische symptomen bij nieuwe (novo) patiënten..........................................................................113
Motorische symptomen: responsfluctiaties en dyskinesieën..........................................................114
Niet-motorische symptomen: depressie.........................................................................................116
Niet-motorische symptomen: psychoses........................................................................................117

Dementie...................................................................................................................... 119
Pathofysiologie Ziekte van Alzheimer................................................................................................ 120
Behandeling cognitieve symptomen dementie..................................................................................121
Behandeling neuropsychiatrische symptomen dementie...................................................................123
Beleid dementie................................................................................................................................. 124

,Depressie en antidepressiva
WOOCLAP vragen

Welk hersengebied speelt de belangrijkste rol bij het coördineren van de
angstreactie?
- Amygdala

Wat is het farmacologisch werkingsmechanisme van de SSRI's?
 Stimulatie presynaptische heropname van 5-HT
 Stimulatie presynaptische heropname van 5-HT en NA
 Remming presynaptische heropname van 5-HT
 Remming presynaptische heropname van 5-HT en NA

Via welke postsynaptische serotonerge receptor komt het therapeutisch
effect van antidepressiva met name tot stand?
 Stimulatie 5-HT1A-receptor
 Stimulatie 5-HT2A-receptor
 Stimulatie 5-HT2C-receptor
 Stimulatie 5-HT3-receptor

Tot welke groep behoort het antidepressivum amitriptyline?
 SSRI's
 SNRI's
 TCA's
 MAO-remmers

Welk van de onderstaande antidepressiva is geen SSRI?
 Paroxetine
 Mirtazapine
 Sertraline
 Escitalopram

Bij welk percentage van personen met een depressie zijn de depressieve
verschijnselen na 6 weken behandelen met een eerste AD verdwenen?
 35%
 45%
 55%
 65%

Welk antidepressivum geeft het grootste risico op
onttrekkingsverschijnselen bij stoppen?
 Fluoxetine
 Paroxetine
 Mirtazapine
 Bupropion

, Centraal zenuwstelsel: prikkelgeleiding
- C.a. 100 miljard neuronen
- Neuronen: cellichaam, dendrieten, axon, zenuwuiteinden
- Signaaloverdracht presynaptische zenuwuiteinden naar postsynaptische
dendrieten via chemische neurotransmissie
- Neurotransmitters betrokken bij regulatie
stemming o.a.
o Serotonine (5HT)
o Noradrenaline (NE)
o Dopamine (D)

Serotonerge banen
De rode lijnen in het plaatje.
Relatief klein gedeelte van het totaal aantal neuronen,
maar ongelofelijk belangrijk.
Celkernen in de hersenstam -> raphe kernen

Serotonerge synaps
Presynaptisch zitten vesicles (‘blaasjes’) met serotonine -> elektrische signaal ->
afgifte serotonine in de synaptische spleet -> postsynaptisch zitten de receptoren op -
> aangrijpen van serotonine op de receptoren -> stimulatie
Presynaptisch zit SERT -> te veel aan serotonine wordt hier heropgenomen -> terug in
de vesicles door transporteiwit VMAT -> wat niet wordt opgenomen wordt afgebroken
door MAO-A in het presynaptische neuron.




Receptoren neuron: indeling naar locatie
Postsynaptisch receptoren
- Stimulatie -> activatie second messenger system of ionkanal -> effect (of
bijwerking)
Presynaptische receptoren
- Stimulatie -> remming afgifte neurotransmitter
Somtaodendritische receptoren
- Op cellichaam (soma) en dendrieten neuron
- Stimulatie -> vuurschelheid omhoog of omlaag