, Inhoudsopgave
1.Voorwoord..........................................................................................................................................3
2. Inleiding..............................................................................................................................................4
3. Wat is feminisme?..............................................................................................................................5
4. Hoe zag het leven van een vrouw eruit voor de Eerste Feministische Golf? (1870-1920)..................8
5. Hoe verliep de strijd van de Eerste Feministische Golf in Nederland?..............................................10
6. Hoe speelde kleding een rol in de Eerste Feministische Golf?..........................................................12
6.1 Kleding vóór de Eerste Feministische Golf...................................................................................12
6.3 Uitgelichte ontwerper: Gabrielle Bonheur Chanel.......................................................................13
7. Hoe zag het leven van een vrouw eruit voor de Tweede Feministische Golf? (1965-1985).............14
8. Hoe verliep de strijd van de Tweede Feministische Golf in Nederland?...........................................15
8.1 Het begin van de Tweede Feministische Golf..............................................................................15
8.2 De strijd voor gender discriminatie van vrouwen........................................................................16
8.3 De strijd voor het werk van de vrouwen......................................................................................17
8.4 Vrouwenmishandeling................................................................................................................17
8.6 Wat is er bereikt met de Eerste Feministische Golf in Nederland?..............................................18
9. Hoe speelde kleding een rol in de Tweede Feministische Golf?.......................................................20
9.1 Wat was mode vóór de tweede feministische golf?....................................................................20
10. Welke Feministische acties zijn er geweest? En wat had mode hier voor invloed op?...................23
10.1 actiegroepen uit de Eerste Feministische Golf..........................................................................23
10.1.2 Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VVK)........................................................................24
10.2.2 Dolle Mina’s.......................................................................................................................25
10.2.3 Paarse September..............................................................................................................26
11 . Interview José Teunissen...............................................................................................................28
12. Conclusie........................................................................................................................................30
13. Nawoord.........................................................................................................................................32
14. Bronnenlijst....................................................................................................................................33
15. Logboek Abigail...............................................................................................................................35
13. Logboek Bodile...............................................................................................................................37
, 1.Voorwoord
Voor u ligt het profielwerkstuk van Abigail Doe en Bodile Vreugdenhil. In dit
profielwerkstuk gaan wij antwoord geven op de vraag: ‘In hoeverre heeft mode een rol
gespeeld in de Eerste en Tweede Feministische Golf?’ Ons vakgebied van het profielwerkstuk
is geschiedenis.
Wij hebben samen lang gespard over een onderwerp. In eerste instantie wilden wij ons
profielwerkstuk schrijven over de ontwikkeling van de mode in de 20e eeuw. Maar omdat wij
beiden ook erg bezig zijn met politiek voelde dit onderwerp voor ons te oppervlakkig. Toen
zagen wij in ons toenmalige onderzoek over de ontwikkeling van de mode, meerdere malen
het woord feminisme. Dit trok onze aandacht en we kregen het idee om van ons
profielwerkstuk een combinatie te maken van mode en feminisme. Wat hebben deze twee nou
met elkaar gemeen? Dit hebben wij de afgelopen maanden uitgezocht.
Dit profielwerkstuk is geschreven in het kader van ons afstuderen aan Melanchthon
Schiebroek op het niveau Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Gedurende ons onderzoek
hebben wij ontzettend veel steun ontvangen van onze profielwerkstuk begeleider, Mevrouw
Sevink, die op al onze vragen antwoord gaf. Graag willen wij haar hiervoor bedanken. Verder
willen wij Mevrouw José Teunissen bedanken, omdat zij tijd voor ons heeft vrijgemaakt om
onze vragen te beantwoorden ondanks haar drukke planning.
, 2. Inleiding
Als u aan mode denkt dan komt het woord feminisme vast niet in u op, en andersom. Dit komt
omdat u mode waarschijnlijk niet beschouwd als een afspiegeling van de samenleving. Maar
het tegendeel is waar. Gedurende het leven van de mens is mode, en daarbij het lichaam, altijd
een afspiegeling geweest van de tijd waar mensen in leefden. Zo waren Adam en Eva naakt,
omdat zij uit puurheid geschapen waren door God en kleedden de jagers en boeren zich met
dierenhuiden. Hiermee werd de nieuwe verhouding van de mens tot de natuur getoond. En zo
is het in elke tijd anders, wat dacht u van de pruiken revolutie?
Een afspiegeling van rijkdom. Maar zelfs vandaag de dag laat
je kleding zien tot welke groepen jij behoort.
Een conclusie die hieruit getrokken kan worden is dat mode als
een cultureel fenomeen gezien kan worden, dat de belangrijkste
sociale en culturele waarden van een maatschappij zichtbaar
maakt.1
De nu nog huidige president van de Verenigde Staten, Donald
Trump, heeft genoeg beledigende opmerkingen gemaakt naar
de vrouw toe. Laatst heeft Trump toegegeven vrouwen
seksueel misbruikt te hebben. Zijn letterlijke woorden
waren ´I grab them by the pussy´. Met deze respectloze Figuur 1: Vrouw die een protestbord in de lucht houdt.
https://www.pinterest.co.uk/pin/56928382782157103/
opmerking heeft hij heel veel onrust opgewekt onder, niet
alleen de Amerikaanse vrouwen, maar vrouwen over de
hele wereld. Deze uitspraak van Trump wordt in deze tijd als heftig gezien, de tijd nadat er
miljoenen vrouwen hebben gestreden voor hun (mens en burger) rechten. Moet je nagaan hoe
zij het vroeger hebben gehad.2
1
Eigen interview met José Teunissen.
2
Van Linge, D. Feminist Fataal (Nederland, 2019) Bladzijde 22
1.Voorwoord..........................................................................................................................................3
2. Inleiding..............................................................................................................................................4
3. Wat is feminisme?..............................................................................................................................5
4. Hoe zag het leven van een vrouw eruit voor de Eerste Feministische Golf? (1870-1920)..................8
5. Hoe verliep de strijd van de Eerste Feministische Golf in Nederland?..............................................10
6. Hoe speelde kleding een rol in de Eerste Feministische Golf?..........................................................12
6.1 Kleding vóór de Eerste Feministische Golf...................................................................................12
6.3 Uitgelichte ontwerper: Gabrielle Bonheur Chanel.......................................................................13
7. Hoe zag het leven van een vrouw eruit voor de Tweede Feministische Golf? (1965-1985).............14
8. Hoe verliep de strijd van de Tweede Feministische Golf in Nederland?...........................................15
8.1 Het begin van de Tweede Feministische Golf..............................................................................15
8.2 De strijd voor gender discriminatie van vrouwen........................................................................16
8.3 De strijd voor het werk van de vrouwen......................................................................................17
8.4 Vrouwenmishandeling................................................................................................................17
8.6 Wat is er bereikt met de Eerste Feministische Golf in Nederland?..............................................18
9. Hoe speelde kleding een rol in de Tweede Feministische Golf?.......................................................20
9.1 Wat was mode vóór de tweede feministische golf?....................................................................20
10. Welke Feministische acties zijn er geweest? En wat had mode hier voor invloed op?...................23
10.1 actiegroepen uit de Eerste Feministische Golf..........................................................................23
10.1.2 Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VVK)........................................................................24
10.2.2 Dolle Mina’s.......................................................................................................................25
10.2.3 Paarse September..............................................................................................................26
11 . Interview José Teunissen...............................................................................................................28
12. Conclusie........................................................................................................................................30
13. Nawoord.........................................................................................................................................32
14. Bronnenlijst....................................................................................................................................33
15. Logboek Abigail...............................................................................................................................35
13. Logboek Bodile...............................................................................................................................37
, 1.Voorwoord
Voor u ligt het profielwerkstuk van Abigail Doe en Bodile Vreugdenhil. In dit
profielwerkstuk gaan wij antwoord geven op de vraag: ‘In hoeverre heeft mode een rol
gespeeld in de Eerste en Tweede Feministische Golf?’ Ons vakgebied van het profielwerkstuk
is geschiedenis.
Wij hebben samen lang gespard over een onderwerp. In eerste instantie wilden wij ons
profielwerkstuk schrijven over de ontwikkeling van de mode in de 20e eeuw. Maar omdat wij
beiden ook erg bezig zijn met politiek voelde dit onderwerp voor ons te oppervlakkig. Toen
zagen wij in ons toenmalige onderzoek over de ontwikkeling van de mode, meerdere malen
het woord feminisme. Dit trok onze aandacht en we kregen het idee om van ons
profielwerkstuk een combinatie te maken van mode en feminisme. Wat hebben deze twee nou
met elkaar gemeen? Dit hebben wij de afgelopen maanden uitgezocht.
Dit profielwerkstuk is geschreven in het kader van ons afstuderen aan Melanchthon
Schiebroek op het niveau Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Gedurende ons onderzoek
hebben wij ontzettend veel steun ontvangen van onze profielwerkstuk begeleider, Mevrouw
Sevink, die op al onze vragen antwoord gaf. Graag willen wij haar hiervoor bedanken. Verder
willen wij Mevrouw José Teunissen bedanken, omdat zij tijd voor ons heeft vrijgemaakt om
onze vragen te beantwoorden ondanks haar drukke planning.
, 2. Inleiding
Als u aan mode denkt dan komt het woord feminisme vast niet in u op, en andersom. Dit komt
omdat u mode waarschijnlijk niet beschouwd als een afspiegeling van de samenleving. Maar
het tegendeel is waar. Gedurende het leven van de mens is mode, en daarbij het lichaam, altijd
een afspiegeling geweest van de tijd waar mensen in leefden. Zo waren Adam en Eva naakt,
omdat zij uit puurheid geschapen waren door God en kleedden de jagers en boeren zich met
dierenhuiden. Hiermee werd de nieuwe verhouding van de mens tot de natuur getoond. En zo
is het in elke tijd anders, wat dacht u van de pruiken revolutie?
Een afspiegeling van rijkdom. Maar zelfs vandaag de dag laat
je kleding zien tot welke groepen jij behoort.
Een conclusie die hieruit getrokken kan worden is dat mode als
een cultureel fenomeen gezien kan worden, dat de belangrijkste
sociale en culturele waarden van een maatschappij zichtbaar
maakt.1
De nu nog huidige president van de Verenigde Staten, Donald
Trump, heeft genoeg beledigende opmerkingen gemaakt naar
de vrouw toe. Laatst heeft Trump toegegeven vrouwen
seksueel misbruikt te hebben. Zijn letterlijke woorden
waren ´I grab them by the pussy´. Met deze respectloze Figuur 1: Vrouw die een protestbord in de lucht houdt.
https://www.pinterest.co.uk/pin/56928382782157103/
opmerking heeft hij heel veel onrust opgewekt onder, niet
alleen de Amerikaanse vrouwen, maar vrouwen over de
hele wereld. Deze uitspraak van Trump wordt in deze tijd als heftig gezien, de tijd nadat er
miljoenen vrouwen hebben gestreden voor hun (mens en burger) rechten. Moet je nagaan hoe
zij het vroeger hebben gehad.2
1
Eigen interview met José Teunissen.
2
Van Linge, D. Feminist Fataal (Nederland, 2019) Bladzijde 22
