, Hoofdstuk 1: de plaats van psychodiagnostiek binnen het
hulpverleningsproces
Psychodiagnostiek = al het onderzoek dat wordt verricht naar het bio psychosociaal
functioneren van een kind, om klachten te beschrijven te begrijpen en te verklaren.
Hierin speelt methodische, relationele, juridische, theoretische en
samenwerkingsaspecten een rol.
De relatie tussen hulpverlener en het kind (0-18) en zijn of haar ouders/verzorgers is
van groot belang in het hulpverlenersproces.
Therapeutische alliantie = de mate waarin de hulpverlener weet aan te sluiten bij
de hulpvraag en hier een gezamenlijk proces van weet te maken. Hierin spelen
verwachtingen, overeenstemmingen over doelen en middelen, positieve affectieve
band, waarden, normen, taal en cultuur een grote rol.
Doel van diagnostiek: is om een situatie door en door te leren kennen om op grond
van dat inzicht een verantwoorde beslissing te kunnen nemen over de volgende stap
binnen het hulpverleningsproces.
Diagnostisch proces = hierin wordt de situatie van kind en ouders/verzorgers
betrouwbaar en valide in beeld gebracht en worden mogelijke verklaringen voor het
ontstaan en voortbestaan van de klachten en/of zorgen getoetst. Waarnaar er een
passende keuze wordt gemaakt ten aanzien van de behandelmogelijkheden en
gedurende de behandeling te evalueren of de geboden behandeling de gewenste
effecten oplevert. En om te kijken of de eerdere diagnostische beeldvorming nog
steeds de juiste blijkt.
De instrumenten die gebruikt worden moeten zowel betrouwbaar en valide zijn.
Het diagnostisch proces verloopt volgens de 5 stappen van de empirische
cyclus (ook wel hypothese toetsend model):
1. Observatie: hierin ga je gegevens verzamelen
2. Inductie: op basis van de waarnemingen wordt een hypothese geformuleerd
3. Deductie en openrationalisatie: er worden toetsbare voorspellingen uit de
hypothese afgeleid. Vervolgens wordt de deductie voortgezet door bij iedere
voorspelling adequate onderzoeksmiddelen te kiezen om deze voorspelling te
toetsen
4. Toetsing: het onderzoeksplan wordt uitgevoerd, waardoor nieuwe gegevens
worden verzameld
5. Evaluatie: de uitkomsten van het onderzoek worden teruggekoppeld naar de
hypothese. Welke kunnen geaccepteerd/verworpen worden.
De stappen in het diagnostisch proces worden geleid door logisch redeneren en
theoretische kennis. Het onderzoeksproces loopt expliciet en transparant waardoor
het controleerbaar en herhaalbaar is.
,De nadruk bij de empirische cyclus ligt op het voorspellen en toetsen.
Regulatieve cyclus = de start van een hulpverleningsproces dat als doel heeft bij te
dragen aan een gewenste verandering in het leven van het kind. Hierin heeft iedere
fase eigen diagnostische vragen en eigen type onderzoek om de op dat moment
relevante hypothesen te toetsen, om de beslissing te onderbouwen. De nadruk hierin
ligt op het transparant en verantwoord beslissingen nemen om de gevraagde
verandering te bewerkstellen. Regulatieve cyclus bevat de volgende stappen:
1. Probleemherkenning: breed en verkennend (oriënterend) onderzoek, waarin
wordt gekeken op welke gebieden er vragen/problemen zijn en op welke
gebieden juist beschermende factoren. Oriënterend onderzoek is zelden
genoeg, vaak geven de uitkomsten aanleiding verschillende hypothese te
formuleren die richting geven aan verdiepend vervolg onderzoek. Hiervoor zijn
specifieke instrumenten die vaak een grote onzekerheidsmarge hebben.
2. Probleemdefiniëring: een focus op het toetsen van de hypothesen die in de
vorige fase zijn gesteld. Hiervoor zijn meer specifieke instrumenten te
gebruiken waar vaak meerdere disciplines bij betrokken zijn, de
onzekerheidsmarges worden zo klein mogelijk gemaakt. Zo komt er een
onderbouwde casusconceptualisatie = een verhaal over de klachten/zorgen
van en over het kind. Waarbij je beschermende, onderhoudende en risico
factoren in kaart brengt. En de luxerende factoren = gebeurtenissen die de
problemen aan het licht brengen of uitlokken.
3. Kiezen van de interventie: op basis van de casusconceptualisatie wordt in
overleg mogelijke interventies gekozen. Dit is afhankelijk van: leeftijd van het
kind, ontwikkelingsniveau en context factoren. Hieruit komt een
inventarisatieplan met prioritering van doelen, middelen en keuze van setting
en intensiteit
4. Planning: hierin staat de logistiek van het interventieplan centraal. Hierin
kunnen ook de criteria worden vastgesteld waarop de voortgang wordt
beoordeeld.
5. Uitvoering interventie: als er een geprotocolleerde interventie daar
onderdeel van is dan dient de interventie zo veel mogelijk volgens dat protocol
worden uitgevoerd = het bewaken van de treatment integrity of
implementation fidelity. Ook moet er aan de hand van de criteria worden
beoordeeld of de interventie effect/neveneffect heeft gehad = routine
outcome monotoring. Er vindt in de monitoring terugkoppeling plaats naar
alle andere fases. De fase eindigt met een besluit of er voldoende resultaat is
bereikt of dat er gestopt moest worden vanwege onuitvoerbaarheid.
6. Eindevaluatie: er wordt gekeken naar het effect dat is bereikt, de
tevredenheid van het kind/ouders/betrokkenen en over de behandel relatie.
Ook wordt er gereflecteerd op het team over het gehele proces. Er wordt vaak
alleen in wetenschappelijk onderzoek follow-upmeetingen gedaan.
, Diagnostiek is het liefst zo kort als mogelijk zo uitgebreid als nodig. Bij
psychodiagnostisch onderzoek is het belangrijk je handelen te verantwoorden
(accountability). Ook is het van belang te reflecteren over de juistheid van
verklaringen en de gepastheid van interventies.
Algemene werkzame factoren = onafhankelijk wat het probleem is of de setting
waarin het probleem wordt aangepakt
Specifieke werkzame factoren = de bij bepaalde interventies specifieke effecten
sorteren
De therapeutische alliantie vraagt overeenstemming over de doelen, middelen en
vertrouwen in elkaars vermogen te helpen. Belangrijke aandachtspunten:
hulpverleningsproces
Psychodiagnostiek = al het onderzoek dat wordt verricht naar het bio psychosociaal
functioneren van een kind, om klachten te beschrijven te begrijpen en te verklaren.
Hierin speelt methodische, relationele, juridische, theoretische en
samenwerkingsaspecten een rol.
De relatie tussen hulpverlener en het kind (0-18) en zijn of haar ouders/verzorgers is
van groot belang in het hulpverlenersproces.
Therapeutische alliantie = de mate waarin de hulpverlener weet aan te sluiten bij
de hulpvraag en hier een gezamenlijk proces van weet te maken. Hierin spelen
verwachtingen, overeenstemmingen over doelen en middelen, positieve affectieve
band, waarden, normen, taal en cultuur een grote rol.
Doel van diagnostiek: is om een situatie door en door te leren kennen om op grond
van dat inzicht een verantwoorde beslissing te kunnen nemen over de volgende stap
binnen het hulpverleningsproces.
Diagnostisch proces = hierin wordt de situatie van kind en ouders/verzorgers
betrouwbaar en valide in beeld gebracht en worden mogelijke verklaringen voor het
ontstaan en voortbestaan van de klachten en/of zorgen getoetst. Waarnaar er een
passende keuze wordt gemaakt ten aanzien van de behandelmogelijkheden en
gedurende de behandeling te evalueren of de geboden behandeling de gewenste
effecten oplevert. En om te kijken of de eerdere diagnostische beeldvorming nog
steeds de juiste blijkt.
De instrumenten die gebruikt worden moeten zowel betrouwbaar en valide zijn.
Het diagnostisch proces verloopt volgens de 5 stappen van de empirische
cyclus (ook wel hypothese toetsend model):
1. Observatie: hierin ga je gegevens verzamelen
2. Inductie: op basis van de waarnemingen wordt een hypothese geformuleerd
3. Deductie en openrationalisatie: er worden toetsbare voorspellingen uit de
hypothese afgeleid. Vervolgens wordt de deductie voortgezet door bij iedere
voorspelling adequate onderzoeksmiddelen te kiezen om deze voorspelling te
toetsen
4. Toetsing: het onderzoeksplan wordt uitgevoerd, waardoor nieuwe gegevens
worden verzameld
5. Evaluatie: de uitkomsten van het onderzoek worden teruggekoppeld naar de
hypothese. Welke kunnen geaccepteerd/verworpen worden.
De stappen in het diagnostisch proces worden geleid door logisch redeneren en
theoretische kennis. Het onderzoeksproces loopt expliciet en transparant waardoor
het controleerbaar en herhaalbaar is.
,De nadruk bij de empirische cyclus ligt op het voorspellen en toetsen.
Regulatieve cyclus = de start van een hulpverleningsproces dat als doel heeft bij te
dragen aan een gewenste verandering in het leven van het kind. Hierin heeft iedere
fase eigen diagnostische vragen en eigen type onderzoek om de op dat moment
relevante hypothesen te toetsen, om de beslissing te onderbouwen. De nadruk hierin
ligt op het transparant en verantwoord beslissingen nemen om de gevraagde
verandering te bewerkstellen. Regulatieve cyclus bevat de volgende stappen:
1. Probleemherkenning: breed en verkennend (oriënterend) onderzoek, waarin
wordt gekeken op welke gebieden er vragen/problemen zijn en op welke
gebieden juist beschermende factoren. Oriënterend onderzoek is zelden
genoeg, vaak geven de uitkomsten aanleiding verschillende hypothese te
formuleren die richting geven aan verdiepend vervolg onderzoek. Hiervoor zijn
specifieke instrumenten die vaak een grote onzekerheidsmarge hebben.
2. Probleemdefiniëring: een focus op het toetsen van de hypothesen die in de
vorige fase zijn gesteld. Hiervoor zijn meer specifieke instrumenten te
gebruiken waar vaak meerdere disciplines bij betrokken zijn, de
onzekerheidsmarges worden zo klein mogelijk gemaakt. Zo komt er een
onderbouwde casusconceptualisatie = een verhaal over de klachten/zorgen
van en over het kind. Waarbij je beschermende, onderhoudende en risico
factoren in kaart brengt. En de luxerende factoren = gebeurtenissen die de
problemen aan het licht brengen of uitlokken.
3. Kiezen van de interventie: op basis van de casusconceptualisatie wordt in
overleg mogelijke interventies gekozen. Dit is afhankelijk van: leeftijd van het
kind, ontwikkelingsniveau en context factoren. Hieruit komt een
inventarisatieplan met prioritering van doelen, middelen en keuze van setting
en intensiteit
4. Planning: hierin staat de logistiek van het interventieplan centraal. Hierin
kunnen ook de criteria worden vastgesteld waarop de voortgang wordt
beoordeeld.
5. Uitvoering interventie: als er een geprotocolleerde interventie daar
onderdeel van is dan dient de interventie zo veel mogelijk volgens dat protocol
worden uitgevoerd = het bewaken van de treatment integrity of
implementation fidelity. Ook moet er aan de hand van de criteria worden
beoordeeld of de interventie effect/neveneffect heeft gehad = routine
outcome monotoring. Er vindt in de monitoring terugkoppeling plaats naar
alle andere fases. De fase eindigt met een besluit of er voldoende resultaat is
bereikt of dat er gestopt moest worden vanwege onuitvoerbaarheid.
6. Eindevaluatie: er wordt gekeken naar het effect dat is bereikt, de
tevredenheid van het kind/ouders/betrokkenen en over de behandel relatie.
Ook wordt er gereflecteerd op het team over het gehele proces. Er wordt vaak
alleen in wetenschappelijk onderzoek follow-upmeetingen gedaan.
, Diagnostiek is het liefst zo kort als mogelijk zo uitgebreid als nodig. Bij
psychodiagnostisch onderzoek is het belangrijk je handelen te verantwoorden
(accountability). Ook is het van belang te reflecteren over de juistheid van
verklaringen en de gepastheid van interventies.
Algemene werkzame factoren = onafhankelijk wat het probleem is of de setting
waarin het probleem wordt aangepakt
Specifieke werkzame factoren = de bij bepaalde interventies specifieke effecten
sorteren
De therapeutische alliantie vraagt overeenstemming over de doelen, middelen en
vertrouwen in elkaars vermogen te helpen. Belangrijke aandachtspunten:
