1
Zorgpreventieprogramma
EvE20
05-01-2026
Versie 1
,2
Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 4
H1. Analyse gezondheidsprobleem..................................................................5
H1.1 Doelgroep definitie: kankerpatiënten die een chemobehandeling ondergaan of net
doorlopen....................................................................................................................... 5
H1.2 Orale mucositis....................................................................................................... 6
H1.3 Mondzorg bij orale mucositis..................................................................................7
H1.4 Invloed van orale mucositis op de kwaliteit van leven............................................7
H1.5 Maatschappelijke opvattingen en visie op gezondheid...........................................8
H1.6 Gezondheidsdeterminanten volgens het La Londe model (1974)...........................9
H1.6.1 Biologische factoren......................................................................................... 9
H1.6.2 Zorgvoorzieningen...........................................................................................9
H1.6.3 Leefstijl............................................................................................................ 9
H1.6.4 Omgeving...................................................................................................... 10
H1.7 Analyse van gedragsverandering volgens het ASE-model....................................10
H1.7.1 Attitude.......................................................................................................... 10
H1.7.2 Sociale invloed............................................................................................... 11
H1.7.3 Eigen-effectiviteit........................................................................................... 11
H1.7.4 Intentie, barrières en vaardigheden...............................................................11
H1.8 Conclusie van de analyse.....................................................................................11
H2. Gedrags- en veranderdoelen...................................................................12
2.1 Einddoel van de interventies..................................................................................12
2.2 Gedragsdoelen van de interventie..........................................................................12
2.3 Matrix van gedrags- en veranderdoelen................................................................13
H3. Methoden.............................................................................................. 15
3.1 Methoden en onderbouwing...................................................................................15
3.1.1 Risicoperceptie................................................................................................. 15
3.1.2 Action planning en zelfmonitoring....................................................................15
3.1.3 Guided practice................................................................................................ 15
3.2 Mogelijke gezondheidskundige interventies...........................................................15
H4. Interventies........................................................................................... 17
4.1 Interventie keuze: psycho-educatie d.m.v. poster en online aftekenlijst.................17
4.1.1 Poster met QR code.......................................................................................... 17
4.1.2 Digitale aftekenlijst........................................................................................... 17
H5. Implementatieplan en evaluatie..............................................................19
5.1 PDCA-cyclus............................................................................................................ 19
5.1.1 Plan.................................................................................................................. 19
5.1.2 Do..................................................................................................................... 19
5.1.3 Check............................................................................................................... 20
5.1.4 Act.................................................................................................................... 20
5.2 Financieel aspect en duurzaamheid........................................................................20
H6. Reflectie volgens STARRT........................................................................21
2
,3
H7. Compilatie presentatie...........................................................................22
Literatuurlijst............................................................................................... 22
Bijlagen....................................................................................................... 28
Bijlage A: Vragen ASE-model........................................................................................28
Bijlage B: Enquête collega’s inclusief respons..............................................................30
Bijlage C: Vragenlijst ingevuld door patiënten..............................................................32
Bijlage D: Informatieve poster met QR-code.................................................................33
Bijlage E: App ‘Reminder’.............................................................................................34
Bijlage F: Mailcontact facilitair implementatie op iPads................................................35
Bijlage G: Reflectieve vragen check-fase......................................................................38
Bijlage H: Verklaring omtrent AI....................................................................................39
Bijlage I: Feedback........................................................................................................ 40
, 4
Inleiding
Van september tot aan januari is er gewerkt aan een zorgpreventieprogramma. De Canmedsrol
‘gezondheidsbevorderaar’ staat hierbij centraal. De leeruitkomst is uitgevoerd op de interne
oncologie van het ziekenhuis Isala te Zwolle. Op de afdeling worden patiënten opgenomen met
verschillende soorten kanker. Denk hierbij aan borstkanker, darmkanker en bloedkanker. Patiënten
vanaf 18 jaar worden bij ons opgenomen. Relatief gezien worden er veel patiënten van 65+ jaar
opgenomen. De afdeling heeft vijf 4-persoonszalen en vier 1-persoonskamers. Daarnaast hebben ze
acht 1-persoonskamers achter de sluis voor hematologische patiënten. Volgens de introductiegids,
die ik heb ontvangen van … (persoonlijke communicatie, 4 juli 2025), richt de visie van de afdeling
zich op het leveren van betekenisvolle ondersteuning aan patiënten tijdens een essentieel moment in
hun leven.
Veelvoorkomende redenen van opname zijn pijn, misselijkheid en/of koorts. Patiënten worden dan
vanaf de spoed naar de acute opname afdeling gestuurd waarna ze door ons worden overgenomen,
of ze worden direct opgenomen via de oncologische zorgunit (OZ). Bij opname wordt bijvoorbeeld
verder onderzoek gedaan naar het verpleegprobleem waarna een beleid wordt afgesproken. In
sommige gevallen kan er gekozen worden om chemotherapie toe te dienen. Chemotherapie is een
behandeling tegen kanker die veel bijwerkingen met zich mee brengt. Verder in dit verslag wordt hier
dieper op ingegaan.
Het onderwerp van het zorgpreventieprogramma is orale mucositis bij kankerpatiënten die
chemotherapie hebben ondergaan of nog moeten ondergaan. Orale mucositis is een belangrijke
bijwerking die chemotherapie met zich mee kan brengen. Het brengt veel nare symptomen met zich
mee wat verder in dit verslag wordt besproken. Dit onderwerp is gekozen, omdat orale mucositis een
aanzienlijke negatieve impact kan hebben op verschillende aspecten van het welzijn van de patiënt,
maar desondanks in de praktijk niet altijd de aandacht krijgt die het verdient.
Dit verslag onderzoekt interventies die zowel effectief als duurzaam inzetbaar zijn om orale mucositis
te verminderen op de interne oncologieafdeling van Isala. Hierbij is speciale aandacht voor het
versterken van de zelfmanagement van de patiënten.
Het verslag kent een aantal beperkingen. Zo is er geen mondhygiënist of tandarts aanwezig binnen
Isala, dus kon deze helaas niet worden betrokken tijdens het ontwerpen van het
zorgpreventieprogramma. Er was te weinig tijd om een mondhygiënist of tandarts van buitenaf te
vragen. Daarnaast zijn de benoemde interventies nog niet geïmplementeerd op de afdeling, mede
wegens een gebrek aan tijd.
4
Zorgpreventieprogramma
EvE20
05-01-2026
Versie 1
,2
Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 4
H1. Analyse gezondheidsprobleem..................................................................5
H1.1 Doelgroep definitie: kankerpatiënten die een chemobehandeling ondergaan of net
doorlopen....................................................................................................................... 5
H1.2 Orale mucositis....................................................................................................... 6
H1.3 Mondzorg bij orale mucositis..................................................................................7
H1.4 Invloed van orale mucositis op de kwaliteit van leven............................................7
H1.5 Maatschappelijke opvattingen en visie op gezondheid...........................................8
H1.6 Gezondheidsdeterminanten volgens het La Londe model (1974)...........................9
H1.6.1 Biologische factoren......................................................................................... 9
H1.6.2 Zorgvoorzieningen...........................................................................................9
H1.6.3 Leefstijl............................................................................................................ 9
H1.6.4 Omgeving...................................................................................................... 10
H1.7 Analyse van gedragsverandering volgens het ASE-model....................................10
H1.7.1 Attitude.......................................................................................................... 10
H1.7.2 Sociale invloed............................................................................................... 11
H1.7.3 Eigen-effectiviteit........................................................................................... 11
H1.7.4 Intentie, barrières en vaardigheden...............................................................11
H1.8 Conclusie van de analyse.....................................................................................11
H2. Gedrags- en veranderdoelen...................................................................12
2.1 Einddoel van de interventies..................................................................................12
2.2 Gedragsdoelen van de interventie..........................................................................12
2.3 Matrix van gedrags- en veranderdoelen................................................................13
H3. Methoden.............................................................................................. 15
3.1 Methoden en onderbouwing...................................................................................15
3.1.1 Risicoperceptie................................................................................................. 15
3.1.2 Action planning en zelfmonitoring....................................................................15
3.1.3 Guided practice................................................................................................ 15
3.2 Mogelijke gezondheidskundige interventies...........................................................15
H4. Interventies........................................................................................... 17
4.1 Interventie keuze: psycho-educatie d.m.v. poster en online aftekenlijst.................17
4.1.1 Poster met QR code.......................................................................................... 17
4.1.2 Digitale aftekenlijst........................................................................................... 17
H5. Implementatieplan en evaluatie..............................................................19
5.1 PDCA-cyclus............................................................................................................ 19
5.1.1 Plan.................................................................................................................. 19
5.1.2 Do..................................................................................................................... 19
5.1.3 Check............................................................................................................... 20
5.1.4 Act.................................................................................................................... 20
5.2 Financieel aspect en duurzaamheid........................................................................20
H6. Reflectie volgens STARRT........................................................................21
2
,3
H7. Compilatie presentatie...........................................................................22
Literatuurlijst............................................................................................... 22
Bijlagen....................................................................................................... 28
Bijlage A: Vragen ASE-model........................................................................................28
Bijlage B: Enquête collega’s inclusief respons..............................................................30
Bijlage C: Vragenlijst ingevuld door patiënten..............................................................32
Bijlage D: Informatieve poster met QR-code.................................................................33
Bijlage E: App ‘Reminder’.............................................................................................34
Bijlage F: Mailcontact facilitair implementatie op iPads................................................35
Bijlage G: Reflectieve vragen check-fase......................................................................38
Bijlage H: Verklaring omtrent AI....................................................................................39
Bijlage I: Feedback........................................................................................................ 40
, 4
Inleiding
Van september tot aan januari is er gewerkt aan een zorgpreventieprogramma. De Canmedsrol
‘gezondheidsbevorderaar’ staat hierbij centraal. De leeruitkomst is uitgevoerd op de interne
oncologie van het ziekenhuis Isala te Zwolle. Op de afdeling worden patiënten opgenomen met
verschillende soorten kanker. Denk hierbij aan borstkanker, darmkanker en bloedkanker. Patiënten
vanaf 18 jaar worden bij ons opgenomen. Relatief gezien worden er veel patiënten van 65+ jaar
opgenomen. De afdeling heeft vijf 4-persoonszalen en vier 1-persoonskamers. Daarnaast hebben ze
acht 1-persoonskamers achter de sluis voor hematologische patiënten. Volgens de introductiegids,
die ik heb ontvangen van … (persoonlijke communicatie, 4 juli 2025), richt de visie van de afdeling
zich op het leveren van betekenisvolle ondersteuning aan patiënten tijdens een essentieel moment in
hun leven.
Veelvoorkomende redenen van opname zijn pijn, misselijkheid en/of koorts. Patiënten worden dan
vanaf de spoed naar de acute opname afdeling gestuurd waarna ze door ons worden overgenomen,
of ze worden direct opgenomen via de oncologische zorgunit (OZ). Bij opname wordt bijvoorbeeld
verder onderzoek gedaan naar het verpleegprobleem waarna een beleid wordt afgesproken. In
sommige gevallen kan er gekozen worden om chemotherapie toe te dienen. Chemotherapie is een
behandeling tegen kanker die veel bijwerkingen met zich mee brengt. Verder in dit verslag wordt hier
dieper op ingegaan.
Het onderwerp van het zorgpreventieprogramma is orale mucositis bij kankerpatiënten die
chemotherapie hebben ondergaan of nog moeten ondergaan. Orale mucositis is een belangrijke
bijwerking die chemotherapie met zich mee kan brengen. Het brengt veel nare symptomen met zich
mee wat verder in dit verslag wordt besproken. Dit onderwerp is gekozen, omdat orale mucositis een
aanzienlijke negatieve impact kan hebben op verschillende aspecten van het welzijn van de patiënt,
maar desondanks in de praktijk niet altijd de aandacht krijgt die het verdient.
Dit verslag onderzoekt interventies die zowel effectief als duurzaam inzetbaar zijn om orale mucositis
te verminderen op de interne oncologieafdeling van Isala. Hierbij is speciale aandacht voor het
versterken van de zelfmanagement van de patiënten.
Het verslag kent een aantal beperkingen. Zo is er geen mondhygiënist of tandarts aanwezig binnen
Isala, dus kon deze helaas niet worden betrokken tijdens het ontwerpen van het
zorgpreventieprogramma. Er was te weinig tijd om een mondhygiënist of tandarts van buitenaf te
vragen. Daarnaast zijn de benoemde interventies nog niet geïmplementeerd op de afdeling, mede
wegens een gebrek aan tijd.
4
