Essay
- Doel: studenten motiveren om op tijd met de stof aan de slag te
gaan
- Opzet:
- Kies een onderwerp uit de meest recente Miljoenennota dat ook
behandeld wordt tijdens één van de eerste 5 thema’s/colleges
- De introductie geeft aan wat het economisch probleem is en wat de
rol van de overheid is
- Het tussendeel analyseert vervolgens de maatschappelijke voor- en
nadelen (theoretisch en eventueel kort ook wat hier empirisch over
bekend is) van een wijziging van beleid op dit onderwerp
- Sluit het geheel af met een (beleids)conclusie op basis van de
voorgaande analyse
- Aan het eind neem je de referenties op (APA-stijl, zie de link op
Brightspace)
- Inleiding: welk probleem ga je analyseren en wat is de rol van de
overheid? Is dat een taak van de overheid om dat te doen. Leg uit
waarom er beleid op wordt gevoerd.
- Middenstuk: voor en nadelen van als je de defensieuitgaven
verhoogt.
• Specifieke eisen:
- Zet je naam, studentnummer en het aantal woorden op het
document
- De omvang is 500 woorden (minder dan 400 en meer dan 600
is sowieso onvoldoende)
- De referentielijst telt niet mee bij het aantal woorden
- Neem in de tekst een verwijzing op naar een specifieke alinea
in de verplichte literatuur paginanummer en ‘alineanummer’
(eerste, tweede, etc.)) die het beste past bij het onderwerp
- Neem in de tekst een verwijzing op naar een specifieke
collegeslide (thema x, slide y) die het beste past bij het
onderwerp
De rol van de overheid, met als illustratie het steunbeleid tijdens de
coronacrisis.
De voorgeschreven literatuur bij dit onderwerp is:
De Kam, Bolhuis en Lukkezen (2024), hoofdstukken 2 en 7 (voor de 16e
druk zijn het ook de hoofdstukken 2 en 7).
Overvest en Bettendorf (2024), Economische effecten van het
coronasteunbeleid met lessen voor toekomstige crises, CPB Publicatie, Den
Haag.
Voor aanvang van het college dient de student tevens kennis genomen te
hebben van:
, - Kennisclip 1
- Kennisclip 2
Vragen:
• Wat zijn de belangrijkste marktfalens?
• Collectieve goederen (ook wel publieke goederen genoemd)
• Goederen waarbij je niemand kunt uitsluiten
• Niet rivaliteit
• Probleem: waarom zou je daarom in investeren? Zal niet door
de markt worden aangeboden.
• Bijvoorbeeld defensie
• Marktmacht (prijs>marginale kosten)
• Schaalvoordelen bij de productie (leidt vaak tot marktmacht)
• Eens zoekmachine gemaakt dan zijn de kosten daarna erg
weinig. (bijvoorbeeld produceren van zoekmachine Google)
• Hoge uitvoerings- en transactiekosten (coördinatieprobleem)
• Voordeel als er een school opgericht wordt
Collectieve goederen hebben twee kenmerken: non-exclusiviteit
(je kunt niemand uitsluiten) en non-rivaliteit (het gebruik van de
een gaat niet ten koste van het gebruik door een ander).
Klassieke voorbeeld is een vuurtoren.
Marktmacht: banken en de hypotheekrente/prijsafspraken (AFM
en ACM)
Schaalvoordelen bij productie: trein
Asymmetrische informatie: tweedehands auto’s (moeten gekeurd
worden)
Hoge transactiekosten: rekeningrijden
Externe effecten: vervuiling
Tekortkomingen van de verzekeringsmarkt: komen we nog
uitgebreid over te spreken. Slechte en goede risico’s, AO
verzekering zelfstandigen.
Paternalisme: verplichte pensioenbesparingen.
• Asymmetrische informatie (averechtse selectie en moral hazard,
APK)
• Moral hazard:
• Averechtse selectie: eigenaar tweedehandse auto kent alle
gebreken, een potentiële koper niet.
• Andere tekortkomingen van de verzekeringsmarkt (o.a.
gecorreleerde risico’s, WW)