belastingen
Overheden kunnen belastingen gebruiken om inkomsten te genereren (om
overheidsuitgaven te financieren of middelen te herverdelen) of om de
toewijzing van goederen en diensten op andere manieren te beïnvloeden,
bijvoorbeeld omdat de overheid een bepaald product als schadelijk
beschouwt. Het vraag-en-aanbodmodel is een nuttig instrument om de
effecten van belastingen te analyseren.
Belastingen gebruiken om inkomsten te genereren
Het genereren van inkomsten door middel van belastingen kent een lange
geschiedenis (zie Unit 22). Neem bijvoorbeeld de belasting op zout.
Gedurende het grootste deel van de geschiedenis werd zout wereldwijd
gebruikt als conserveermiddel, waardoor voedsel kon worden opgeslagen,
getransporteerd en verhandeld. De oude Chinezen pleitten voor het heffen
van belasting op zout, omdat mensen het nodig hadden, hoe hoog de prijs
ook was. Zoutbelastingen waren een effectief, maar vaak verontwaardigd
instrument, gebruikt door de heersende elite in het oude India en
middeleeuwse koningen. Wrok tegen hoge zoutbelastingen speelde een
belangrijke rol in de Franse Revolutie, en Gandhi leidde protesten tegen de
zoutbelasting die de Britten in India invoerden.
Figuur 8.14 illustreert hoe een zoutbelasting zou kunnen werken.
Aanvankelijk bevindt het marktevenwicht zich op punt A: de prijs is P* en
de hoeveelheid verhandeld zout is Q*. Stel dat er een omzetbelasting van
30% wordt geheven over de zoutprijs, die door de leveranciers aan de
overheid moet worden betaald. Als leveranciers een belasting van 30%
moeten betalen, stijgen hun marginale kosten voor het leveren van elke
eenheid zout met 30%. De aanbodcurve verschuift dus: bij elke
hoeveelheid stijgt de prijs met 30%.
, Het initiële evenwicht
Aanvankelijk bevindt het marktevenwicht zich op punt A. De prijs is P* en
de verkochte hoeveelheid zout is Q*.
Demand = vraag
Market supply = marktaanbod
Een belasting van 30%
Leveranciers betalen een belasting van 30%. Hun marginale kosten zijn bij
elke hoeveelheid effectief 30% hoger. De aanbodcurve verschuift.