, HYGIËNE EN INFECTIEPREVENTIE
Micro-organismen bacteriën, virussen, gisten, protozoën, parasieten en schimmels.
Van sommige micro-organismen kunnen mensen ziek worden. Dit wordt pathogene
microorganismen genoemd. Ze zijn met een microscoop te zien. Je kunt een infectieziekte
oplopen via een besmet persoon, besmet eten en drinken, de lucht (hoesten/niezen),
besmet dier, besmette materialen en seksueel contact
WIP (werkgroep infectie preventie)
De Werkgroep Infectie Preventie heeft landelijke richtlijnen opgesteld om infecties in de
gezondheidzorg te voorkomen.
- IGZ inspectie voor de gezondheidszorg
- LCI landelijke coördinatie infectieziektebestrijding
- RIVM rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu
- Incubatietijd periode tussen de infectie en het uitbreken van de symptomen
De infectiecyclus:
Ziekmakende micro-organismen
Onder (pathogene) micro-organismen verstaan we bacteriën, virussen, gisten, protozoën
en schimmels.
Besmettingsbron
Je kan een infectieziekten oplopen via:
- Besmet persoon (Kan al door ziekteverwekker)
- Besmet eten en drinken
- De lucht (hoesten en niezen kan iemand kleine druppeltjes (aerosolen) via lucht
verspreiden)
- Besmet dier
- Besmette materialen en oppervlakken (wasgoed, deurknop, toiletbril
- Seksueel contact
Uitgangen
- De huid, huidschilfertjes
- De longen, uithoesten van druppeltjes of sputum
- De blaas, urine
- De darmen, ontlasting
- De bloedvaten, bloed/ vocht uit wonden
Besmettingswegen
Direct Rechtstreekse aanraking met de micro-organismen zoals via speeksel, bloed of
handen
Indirect Aanraking met micro-organismen door een omweg zoals de lucht, insecten/dieren
of door besmet voedsel, aanraken van besmette materialen.
Ingangen
- Luchtwegen ‘Gastheer’ met verminderde weerstand
- Maag-/ darmkanaal
- Slijmvliezen De gevoeligheid is afhankelijk van de aan-
- Urinewegen en afweer.
- Niet intacte huid (wondjes)
- Placenta
- Bloedbaan
,Groepen met een verminderde weerstand
- Baby’s het immuunsysteem is nog niet optimaal ontwikkeld
- Zwangeren de verhoogde stofwisseling vraagt veel van het lichaam
- Kraamvrouwen bloedverlies uit de baarmoeder
- Brandwonden open verbinding via de huid van buiten naar binnen
- Mensen met ondervoeding/alcoholisten gebrek aan vitaminen en mineralen
- Mensen met obesitas door smetten tussen de huidplooien of onderliggende
pathologie zoals hart en vaatziekten/DM
- Mensen met aids of ziekten die het immuunsysteem aantasten zoals leukemie
- Mensen die behandeld worden tegen kanker tast het afweersysteem aan
- Mensen in bepaalde beroepen in de kinderopvang of gezondheidszorg komen
meer in aanraking met ziekteverwerkers
- Ouderen gevoeliger voor ziektes
Veelvoorkomende infecties
- Urineweginfectie (UWI)
- Wondinfecties (abces)
- Luchtweginfecties (longontsteking pneunomie)
- Infectie van de bloedbaan (sepsis)
- Huidinfecties (wondroos erysipelas)
- Maagdarminfectie (diarree)
- Schimmelinfectie (mond/voeten)
Sommige bacteriën zijn resistent. Dit wil zeggen, dat deze bacteriën niet reageren op AB.
Werking van AB is geproduceerde stoffen die in staat zijn andere soorten micro-organismen
in hun groei te remmen of te stoppen.
Alle bacteriën die niet meer reageren op de meest gebruikte AB worden bijzonder resistente
micro-organismen (BRMO) genoemd. Belangrijk hierbij is extra maatregelen tegen hygiëne.
Bekendste is MRSA (meticillineresistente Staphylococcus aureus).
Contamineren cliënten/patiënten kunnen met een infectie ook de zorgverlener
besmetten.
Intramuraal binnen zorginstelling
Extramuraal thuis
Persoonlijke hygiëne
- Haren vast hierdoor komt het niet in contact met de patiënt
- Nagels kort geen nagellak en geen kunstnagels
- Handhygiëne belangrijkste belang om besmetting te voorkomen
- Eten en drinken je eet en drinkt niet in de ruimte van de patiënt
- Kleding gemakkelijke kleding wat lekker zit. Geen sexy kleren.
- Sieraden ze kunnen de huid beschadigen, en een bron van infectie. Geen
sieraden
Handhygiëne toepassen (handen wassen) meest effectieve manier om besmetting en
infecties te voorkomen. Het gebruik van handalcohol is echter sneller, effectiever en milder
voor je huid dan wassen met water en zeep.
- Wanneer je handen zichtbaar vervuild zijn
- Na de wc
, - Na het snuiten van de neus/hoesten/niezen
- Bij een virusinfectie met het norovirus
- Bij een infectie of contact met sporenvormende bacteriën is het beter om je handen te
wassen.
Handen desinfecteren dit is sneller en gemakkelijker, dit doe vaak tussendoor bij
patiëntencontact, tussen alle handelingen.
De 5 momenten van handhygiëne
- Voor aanraken van een patiënt
- Voor een handeling (injecteren/klaarzetten
van steriele materialen)
- Na aanraken van een patiënt
- Na aanraken van patiënten omgeving
- Na risico op blootstelling aan
lichaamsvloeistoffen
Gebruik van handschoenen
Niet steriele handschoenen draag je ter
bescherming van jezelf. Je draagt ze wanneer je
in contact kunt komen met lichaamsvloeistoffen of
behandelmaterialen. Ze worden erna uitgetrokken,
ze mogen geen contact hebben met
deuren/meubilair ect. Na het uitrekken van de
handschoenen pas je handhygiëne toe. Ze bieden
bescherming maar kunnen wel micro-organismen
doorlaten.
Steriele handschoenen draag je ter bescherming van de cliënt. Ze laten geen micro-
organismen toe en beschermen zo tegen infecties. Ze worden alleen gedragen als dit
duidelijk in het protocol beschreven staat.
Soorten handschoenen
- Latex onsteriele handschoenen
- Non-latex onsteriele handschoenen zonder latex
- Vinyl onsteriele handschoenen
- Nitril goed alternatief materiaal voor latex. Zowel onsteriel als steriel gebruik
Beschermende kleding het is soms nodig de eigen kleding te beschermen of in het belang
van de patiënt beschermende kleding te dragen tijdens het verrichten van zorgtaken met
extra risico’s. het doel is voorkomen dat de eigen kleding vuil of nat wordt. Kleding mag niet
onder het schort uitsteken, je draagt mondneusmasker als er kans is op spatten van
lichaamsvloeistoffen.
Gedesinfecteerd werkveld soms is het nodig om het werkveld te desinfecteren met
alcohol 70%. Bij het verzorgen van wonden/insteekopeningen van wonddrains of
katheterlijnen of het verwisselen van infuus/katheter. Desinfecteren betekent het aantal
micro-organismen verlagen tot een acceptabel niveau.
Steriel werkveld Je kan met een steriele doek werken en met handschoenen. Steriel
betekent het doden van micro-organismen met alle sporen.
Aandachtspunten voor veiligheid en complicaties
- Realiseer je dat een infectie grote impact heeft op de gezondheid van mensen
Micro-organismen bacteriën, virussen, gisten, protozoën, parasieten en schimmels.
Van sommige micro-organismen kunnen mensen ziek worden. Dit wordt pathogene
microorganismen genoemd. Ze zijn met een microscoop te zien. Je kunt een infectieziekte
oplopen via een besmet persoon, besmet eten en drinken, de lucht (hoesten/niezen),
besmet dier, besmette materialen en seksueel contact
WIP (werkgroep infectie preventie)
De Werkgroep Infectie Preventie heeft landelijke richtlijnen opgesteld om infecties in de
gezondheidzorg te voorkomen.
- IGZ inspectie voor de gezondheidszorg
- LCI landelijke coördinatie infectieziektebestrijding
- RIVM rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu
- Incubatietijd periode tussen de infectie en het uitbreken van de symptomen
De infectiecyclus:
Ziekmakende micro-organismen
Onder (pathogene) micro-organismen verstaan we bacteriën, virussen, gisten, protozoën
en schimmels.
Besmettingsbron
Je kan een infectieziekten oplopen via:
- Besmet persoon (Kan al door ziekteverwekker)
- Besmet eten en drinken
- De lucht (hoesten en niezen kan iemand kleine druppeltjes (aerosolen) via lucht
verspreiden)
- Besmet dier
- Besmette materialen en oppervlakken (wasgoed, deurknop, toiletbril
- Seksueel contact
Uitgangen
- De huid, huidschilfertjes
- De longen, uithoesten van druppeltjes of sputum
- De blaas, urine
- De darmen, ontlasting
- De bloedvaten, bloed/ vocht uit wonden
Besmettingswegen
Direct Rechtstreekse aanraking met de micro-organismen zoals via speeksel, bloed of
handen
Indirect Aanraking met micro-organismen door een omweg zoals de lucht, insecten/dieren
of door besmet voedsel, aanraken van besmette materialen.
Ingangen
- Luchtwegen ‘Gastheer’ met verminderde weerstand
- Maag-/ darmkanaal
- Slijmvliezen De gevoeligheid is afhankelijk van de aan-
- Urinewegen en afweer.
- Niet intacte huid (wondjes)
- Placenta
- Bloedbaan
,Groepen met een verminderde weerstand
- Baby’s het immuunsysteem is nog niet optimaal ontwikkeld
- Zwangeren de verhoogde stofwisseling vraagt veel van het lichaam
- Kraamvrouwen bloedverlies uit de baarmoeder
- Brandwonden open verbinding via de huid van buiten naar binnen
- Mensen met ondervoeding/alcoholisten gebrek aan vitaminen en mineralen
- Mensen met obesitas door smetten tussen de huidplooien of onderliggende
pathologie zoals hart en vaatziekten/DM
- Mensen met aids of ziekten die het immuunsysteem aantasten zoals leukemie
- Mensen die behandeld worden tegen kanker tast het afweersysteem aan
- Mensen in bepaalde beroepen in de kinderopvang of gezondheidszorg komen
meer in aanraking met ziekteverwerkers
- Ouderen gevoeliger voor ziektes
Veelvoorkomende infecties
- Urineweginfectie (UWI)
- Wondinfecties (abces)
- Luchtweginfecties (longontsteking pneunomie)
- Infectie van de bloedbaan (sepsis)
- Huidinfecties (wondroos erysipelas)
- Maagdarminfectie (diarree)
- Schimmelinfectie (mond/voeten)
Sommige bacteriën zijn resistent. Dit wil zeggen, dat deze bacteriën niet reageren op AB.
Werking van AB is geproduceerde stoffen die in staat zijn andere soorten micro-organismen
in hun groei te remmen of te stoppen.
Alle bacteriën die niet meer reageren op de meest gebruikte AB worden bijzonder resistente
micro-organismen (BRMO) genoemd. Belangrijk hierbij is extra maatregelen tegen hygiëne.
Bekendste is MRSA (meticillineresistente Staphylococcus aureus).
Contamineren cliënten/patiënten kunnen met een infectie ook de zorgverlener
besmetten.
Intramuraal binnen zorginstelling
Extramuraal thuis
Persoonlijke hygiëne
- Haren vast hierdoor komt het niet in contact met de patiënt
- Nagels kort geen nagellak en geen kunstnagels
- Handhygiëne belangrijkste belang om besmetting te voorkomen
- Eten en drinken je eet en drinkt niet in de ruimte van de patiënt
- Kleding gemakkelijke kleding wat lekker zit. Geen sexy kleren.
- Sieraden ze kunnen de huid beschadigen, en een bron van infectie. Geen
sieraden
Handhygiëne toepassen (handen wassen) meest effectieve manier om besmetting en
infecties te voorkomen. Het gebruik van handalcohol is echter sneller, effectiever en milder
voor je huid dan wassen met water en zeep.
- Wanneer je handen zichtbaar vervuild zijn
- Na de wc
, - Na het snuiten van de neus/hoesten/niezen
- Bij een virusinfectie met het norovirus
- Bij een infectie of contact met sporenvormende bacteriën is het beter om je handen te
wassen.
Handen desinfecteren dit is sneller en gemakkelijker, dit doe vaak tussendoor bij
patiëntencontact, tussen alle handelingen.
De 5 momenten van handhygiëne
- Voor aanraken van een patiënt
- Voor een handeling (injecteren/klaarzetten
van steriele materialen)
- Na aanraken van een patiënt
- Na aanraken van patiënten omgeving
- Na risico op blootstelling aan
lichaamsvloeistoffen
Gebruik van handschoenen
Niet steriele handschoenen draag je ter
bescherming van jezelf. Je draagt ze wanneer je
in contact kunt komen met lichaamsvloeistoffen of
behandelmaterialen. Ze worden erna uitgetrokken,
ze mogen geen contact hebben met
deuren/meubilair ect. Na het uitrekken van de
handschoenen pas je handhygiëne toe. Ze bieden
bescherming maar kunnen wel micro-organismen
doorlaten.
Steriele handschoenen draag je ter bescherming van de cliënt. Ze laten geen micro-
organismen toe en beschermen zo tegen infecties. Ze worden alleen gedragen als dit
duidelijk in het protocol beschreven staat.
Soorten handschoenen
- Latex onsteriele handschoenen
- Non-latex onsteriele handschoenen zonder latex
- Vinyl onsteriele handschoenen
- Nitril goed alternatief materiaal voor latex. Zowel onsteriel als steriel gebruik
Beschermende kleding het is soms nodig de eigen kleding te beschermen of in het belang
van de patiënt beschermende kleding te dragen tijdens het verrichten van zorgtaken met
extra risico’s. het doel is voorkomen dat de eigen kleding vuil of nat wordt. Kleding mag niet
onder het schort uitsteken, je draagt mondneusmasker als er kans is op spatten van
lichaamsvloeistoffen.
Gedesinfecteerd werkveld soms is het nodig om het werkveld te desinfecteren met
alcohol 70%. Bij het verzorgen van wonden/insteekopeningen van wonddrains of
katheterlijnen of het verwisselen van infuus/katheter. Desinfecteren betekent het aantal
micro-organismen verlagen tot een acceptabel niveau.
Steriel werkveld Je kan met een steriele doek werken en met handschoenen. Steriel
betekent het doden van micro-organismen met alle sporen.
Aandachtspunten voor veiligheid en complicaties
- Realiseer je dat een infectie grote impact heeft op de gezondheid van mensen
