Samenvatting ondernemingsrecht week 1
Wat is nou een onderneming?
-alle goederen en schulden die gebruikt worden om de kapsalon te runnen, het
pand, het personeel, de stoelen, scharen, föhns, vegers, haarmiddelen en al het
andere wat nodig is, de lening bij de bank, het tegoed op de bankrekening, de
handelsnaam, merknamen, auto’s etc.
-alle goederen en verplichtingen samen die gebruikt worden voor het voeren van
een kapsalon, dat is een onderneming
Ondernemer
-is de persoon/eigenaar/rechthebbende/schuldenaar (een of meer natuurlijke of
rechtspersonen) van alle activa (goederen= zaken en vermogensrechten) en
passiva (schulden) van de onderneming die daarmee de onderneming drijft met
oogmerk voordeel te behalen
Onderneming volgens de wet ondernemingsraden
-art. 1 WOR: een organisatorisch verband waarin krachtens arbeidsovereenkomst
of aanstelling arbeid wordt verricht
! het begrip onderneming in het ondernemingsrecht omvat ook niet-winstgerichte
rechtsvormen, zoals stichtingen
Ondernemingsrecht volgens het Handelsregisterbesluit
-art. 1 lid 1: organisatorische eenheid waarin arbeid/middelen worden ingezet ten
behoeve van derden, met oog op materieel voordeel
-art. 1 lid 2: geen onderneming bij onvoldoende activiteit of omzet (beoordeling
door KvK)
! winstoogmerk is hier wél vereist
Rechtspersonen (art. 2:3 en 2:5 BW)
-hebben rechtspersoonlijkheid, juridische entiteit met eigen rechten en plichten
Rechtssubject
-natuurlijke mensen en rechtspersonen
drager van rechten: een natuurlijk persoon of rechtspersoon kan zaken in
eigendom hebben, het recht erkent dat zaken van hem kunnen zijn en dat
hij schulden kan hebben
drager van plichten: hem kunnen verplichtingen worden toegerekend en
deze lasten kunnen door hem op de schuldeiser zijn vermogen worden
verhaald
Rechtsobject
-datgene waarop een rechtssubject recht kan hebben goederen bijv.
Rechtsbevoegdheid
-heeft betrekking op de mogelijkheid om rechtshandelingen te verrichten,
overeenkomsten te sluiten etc.
De personenvennootschappen en de maatschap
-zijn geen rechtspersonen of natuurlijke personen en hebben geen
2
,rechtsbevoegdheid
-de functionarissen binnen deze rechtsvormen zijn wel rechtssubjecten
Personen -en familierecht: boek 1 BW
-de rol van functionarissen is sterker bij rechtsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid, aangezien de onderneming dan geen zelfstandige drager
van rechten en plichten is, en dus vereenzelvigd wordt met haar functionarissen
voorbeeld: als de functionaris van een eenmanszaak overlijdt, is de eenmanszaak
in beginsel ook ten eind, maar als de functionaris van een bv overlijdt, blijft de bv
als rechtssubject bestaan
Brievenbusmaatschappijen
-ondernemingen die niet letterlijk vanuit Nederland werken, maar hier wel
gevestigd zijn en ontlopen zo hogere winstbelasting in hun eigen land
Rechtsvormen
1. Europese rechtsvormen
EESV
SE
SCE
2. Niet wettelijke geregelde ondernemingsvorm
Eenmanszaak
3. Personenvennootschappen (boek 7A en Wvk)
Vof
Maatschap
Cv
4. Rechtspersonen (boek 2)
BV
NV
Stichting
Vereniging formeel/informeel
Coöperatie
OWM
De besloten vennootschap
-de bv is een rechtspersoon met een eigen kapitaal, dat door middel van het
uitgeven van aandelen is verkregen
dient te worden opgericht met een notariële akte en moet worden
ingeschreven bij de kamer van koophandel (KvK)
-de bv heeft sinds 2012 geen minimumoprichtingskapitaal meer en er geldt een
beperkte persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en aandeelhouders
-heeft een besloten karakter: er kunnen enkel aandelen op naam worden
uitgegeven, geen aandelen aan toonder
-sinds de flexibilisering van de bv-wetgeving waardoor er geen verplichte
blokkeringsregeling voor het overdragen van aandelen meer geldt, kan de bv in
beginsel ook de gang naar de beurs maken met haar aandelen op naam
-aandeelhouders krijgen aandelen na het storten van geld in de bv, in ruil
2
,waarvoor ze het recht krijgen om over besluitvorming binnen de bv mee te
kunnen stemmen/ een deel van de winst kunnen ontvangen
-er kunnen ook stem/winstrechtloze aandelen worden uitgegeven
De naamloze vennootschap
-de nv is ook een kapitaalvennootschap met beperkte aansprakelijkheid, maar de
nv heeft wel een verplicht minimumoprichtingskapitaal
wordt op dezelfde wijze opgericht en ook ingeschreven bij KvK
-de aandelen kunnen op naam of aan toonder zijn, en kunnen op een
aandelenbeurs worden verhandeld
-dan is het een beursgenoteerde nv/ beurs-nv
De vereniging
-een rechtspersoon met leden die een ander doel heeft dan de coöperatie en de
OWM, en die niet is gericht op winst
-ze mag behaalde winst niet uitkeren aan leden
kan met een notariële akte worden opgericht, waardoor ze een formele
vereniging is met volledige rechtsbevoegdheid verplichte inschrijving bij
de KvK
als ze zonder notariële akte is opgericht, is de vereniging informeel en
daarmee beperkt rechtsbevoegd inschrijving KvK is optioneel
-een vereniging kan een onderneming drijven hoeft niet
De coöperatie
-een verenigingsvorm, waarbij een ledenorgaan verplicht is
-deze rechtspersoon is gericht op winst en heeft als doel het voorzien in
stoffelijke behoefte van leden door het sluiten van overeenkomsten met hen
dient bij de notaris te worden opgericht en bij de KvK te worden
ingeschreven
-de bestuurders zijn in beginsel niet aansprakelijk en het is mogelijk dat de
aansprakelijkheid van leden ook wordt beperkt of uitgesloten
De onderlinge waarborg maatschappij
-dit is hetzelfde als de coöperatie, behalve dat ze als doel moet hebben dat ze
met haar leden verzekeringsovereenkomsten sluit
De stichting
-een rechtspersoon met in beginsel slechts één orgaan en heeft een ledenverbod
-niet gericht op winst, ze mag behaalde winst niet uitkeren aan bestuurders of
anderen, behalve wanneer de uitkering van ideële of sociale aard is
-kan ook een onderneming drijven
oprichting door middel van een notariële akte en moet worden
ingeschreven in het Handelsregister
De eenmanszaak
-eenvoudigste manier om een bedrijf te starten wanner iemand niet wil
2
, samenwerken, maar zelfstandig aan de slag wil zonder ondergeschikt te zijn aan
een bas
-een niet wettelijk geregelde rechtsvorm, zonder formele oprichtingsvereisten-of
kosten
-zodra er werkzaamheden zijn en de naam is bedacht, is de onderneming een feit
inschrijving bij de KvK, zodat je geregistreerd staat in het Handelsregister,
waardoor iedereen kan zien dat je een serieuze onderneming drijft (art. 5
sub b Hrw)
niet inschrijving is voor een eenmanszaak een economisch delict op
grond van art. 47 Hrw jo art. 1 sub 4 wet op de economische delicten
(WED) en kan conform art. 6 lid 1 sub 4 WED worden gestraft
-er is altijd maar één persoon die de eenmanszaak vertegenwoordigt, er kunnen
wel personen werkzaam zijn, maar zolang slechts één persoon hoofdelijk (voor
het geheel, met zijn gehele eigen vermogen) de rechten plichten binnen het
bedrijf draagt, is het een eenmanszaak
-er wordt bij deze aansprakelijkheid op het gehele vermogen geen onderscheid
gemaakt tussen privé- en het bedrijfsvermogen, hierdoor kunnen eventuele
schuldeisers dus ook aanspraak maken op privébezit van de ondernemer
als de eenmanszaak failliet gaat, dan gaat de ondernemer privé ook failliet
-door de ondernemer wordt inkomstenbelasting betaalt, dit is tot een bepaalde
omzet voordeliger dan vennootschapsbelasting
de ondernemer heeft recht op belastingvoordeel, zoals de zelfstandigenaftrek
en mkb-winstvrijstelling. Ook kunnen beginnende ondernemers profiteren van
startersaftrek: dit zijn fiscale besparingen, hetgeen een eenmanszaak gunstiger
maakt ten opzichte van de relatief duurdere bv (hier wordt regelmatig naar
overgestapt, zodra de eenmanszaak is gegroeid)
-indien de ondernemer is getrouwd in gemeenschap van goederen of een
geregistreerd partnerschap is aangegaan, is de partner ook aansprakelijk voor
alle schulden. Met huwelijkse voorwaarden valt dit te voorkomen (hiervoor is een
notariële akte vereist)
Publiekrechtelijke rechtspersonen
-overheidslichamen zoals gemeenten, provincies (art. 2:1 BW)
voorbeelden: waarborgfonds motorverkeer, de Kamer van Koophandel, de
Nederlandse orde van advocaten en de Sociaal-Economische raad
Kerkgenootschappen
-organisaties die zich uitsluitend met religie bezighouden
-bezitten op grond van art. 2:2 BW ook rechtspersoonlijkheid, maar verder geeft
de wet geen regels over de structuur en inrichting ervan
voorbeelden: de Evangelisch-Lutherse kerk of de Rooms-Katholieke kerk
Bepaling welke rechtsvorm gekozen moet worden
-vanwege bijv. strategische redenen of voor risicospreiding kan het beter zijn
verschillende takken van het bedrijf in verschillende bedrijven voort te zetten. En
vanwege onder meer fiscale redenen kan het verstandiger zijn een zogenoemde
holding boven het bedrijf/bedrijven te plaatsen. Zodoende kan een groep
2
Wat is nou een onderneming?
-alle goederen en schulden die gebruikt worden om de kapsalon te runnen, het
pand, het personeel, de stoelen, scharen, föhns, vegers, haarmiddelen en al het
andere wat nodig is, de lening bij de bank, het tegoed op de bankrekening, de
handelsnaam, merknamen, auto’s etc.
-alle goederen en verplichtingen samen die gebruikt worden voor het voeren van
een kapsalon, dat is een onderneming
Ondernemer
-is de persoon/eigenaar/rechthebbende/schuldenaar (een of meer natuurlijke of
rechtspersonen) van alle activa (goederen= zaken en vermogensrechten) en
passiva (schulden) van de onderneming die daarmee de onderneming drijft met
oogmerk voordeel te behalen
Onderneming volgens de wet ondernemingsraden
-art. 1 WOR: een organisatorisch verband waarin krachtens arbeidsovereenkomst
of aanstelling arbeid wordt verricht
! het begrip onderneming in het ondernemingsrecht omvat ook niet-winstgerichte
rechtsvormen, zoals stichtingen
Ondernemingsrecht volgens het Handelsregisterbesluit
-art. 1 lid 1: organisatorische eenheid waarin arbeid/middelen worden ingezet ten
behoeve van derden, met oog op materieel voordeel
-art. 1 lid 2: geen onderneming bij onvoldoende activiteit of omzet (beoordeling
door KvK)
! winstoogmerk is hier wél vereist
Rechtspersonen (art. 2:3 en 2:5 BW)
-hebben rechtspersoonlijkheid, juridische entiteit met eigen rechten en plichten
Rechtssubject
-natuurlijke mensen en rechtspersonen
drager van rechten: een natuurlijk persoon of rechtspersoon kan zaken in
eigendom hebben, het recht erkent dat zaken van hem kunnen zijn en dat
hij schulden kan hebben
drager van plichten: hem kunnen verplichtingen worden toegerekend en
deze lasten kunnen door hem op de schuldeiser zijn vermogen worden
verhaald
Rechtsobject
-datgene waarop een rechtssubject recht kan hebben goederen bijv.
Rechtsbevoegdheid
-heeft betrekking op de mogelijkheid om rechtshandelingen te verrichten,
overeenkomsten te sluiten etc.
De personenvennootschappen en de maatschap
-zijn geen rechtspersonen of natuurlijke personen en hebben geen
2
,rechtsbevoegdheid
-de functionarissen binnen deze rechtsvormen zijn wel rechtssubjecten
Personen -en familierecht: boek 1 BW
-de rol van functionarissen is sterker bij rechtsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid, aangezien de onderneming dan geen zelfstandige drager
van rechten en plichten is, en dus vereenzelvigd wordt met haar functionarissen
voorbeeld: als de functionaris van een eenmanszaak overlijdt, is de eenmanszaak
in beginsel ook ten eind, maar als de functionaris van een bv overlijdt, blijft de bv
als rechtssubject bestaan
Brievenbusmaatschappijen
-ondernemingen die niet letterlijk vanuit Nederland werken, maar hier wel
gevestigd zijn en ontlopen zo hogere winstbelasting in hun eigen land
Rechtsvormen
1. Europese rechtsvormen
EESV
SE
SCE
2. Niet wettelijke geregelde ondernemingsvorm
Eenmanszaak
3. Personenvennootschappen (boek 7A en Wvk)
Vof
Maatschap
Cv
4. Rechtspersonen (boek 2)
BV
NV
Stichting
Vereniging formeel/informeel
Coöperatie
OWM
De besloten vennootschap
-de bv is een rechtspersoon met een eigen kapitaal, dat door middel van het
uitgeven van aandelen is verkregen
dient te worden opgericht met een notariële akte en moet worden
ingeschreven bij de kamer van koophandel (KvK)
-de bv heeft sinds 2012 geen minimumoprichtingskapitaal meer en er geldt een
beperkte persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en aandeelhouders
-heeft een besloten karakter: er kunnen enkel aandelen op naam worden
uitgegeven, geen aandelen aan toonder
-sinds de flexibilisering van de bv-wetgeving waardoor er geen verplichte
blokkeringsregeling voor het overdragen van aandelen meer geldt, kan de bv in
beginsel ook de gang naar de beurs maken met haar aandelen op naam
-aandeelhouders krijgen aandelen na het storten van geld in de bv, in ruil
2
,waarvoor ze het recht krijgen om over besluitvorming binnen de bv mee te
kunnen stemmen/ een deel van de winst kunnen ontvangen
-er kunnen ook stem/winstrechtloze aandelen worden uitgegeven
De naamloze vennootschap
-de nv is ook een kapitaalvennootschap met beperkte aansprakelijkheid, maar de
nv heeft wel een verplicht minimumoprichtingskapitaal
wordt op dezelfde wijze opgericht en ook ingeschreven bij KvK
-de aandelen kunnen op naam of aan toonder zijn, en kunnen op een
aandelenbeurs worden verhandeld
-dan is het een beursgenoteerde nv/ beurs-nv
De vereniging
-een rechtspersoon met leden die een ander doel heeft dan de coöperatie en de
OWM, en die niet is gericht op winst
-ze mag behaalde winst niet uitkeren aan leden
kan met een notariële akte worden opgericht, waardoor ze een formele
vereniging is met volledige rechtsbevoegdheid verplichte inschrijving bij
de KvK
als ze zonder notariële akte is opgericht, is de vereniging informeel en
daarmee beperkt rechtsbevoegd inschrijving KvK is optioneel
-een vereniging kan een onderneming drijven hoeft niet
De coöperatie
-een verenigingsvorm, waarbij een ledenorgaan verplicht is
-deze rechtspersoon is gericht op winst en heeft als doel het voorzien in
stoffelijke behoefte van leden door het sluiten van overeenkomsten met hen
dient bij de notaris te worden opgericht en bij de KvK te worden
ingeschreven
-de bestuurders zijn in beginsel niet aansprakelijk en het is mogelijk dat de
aansprakelijkheid van leden ook wordt beperkt of uitgesloten
De onderlinge waarborg maatschappij
-dit is hetzelfde als de coöperatie, behalve dat ze als doel moet hebben dat ze
met haar leden verzekeringsovereenkomsten sluit
De stichting
-een rechtspersoon met in beginsel slechts één orgaan en heeft een ledenverbod
-niet gericht op winst, ze mag behaalde winst niet uitkeren aan bestuurders of
anderen, behalve wanneer de uitkering van ideële of sociale aard is
-kan ook een onderneming drijven
oprichting door middel van een notariële akte en moet worden
ingeschreven in het Handelsregister
De eenmanszaak
-eenvoudigste manier om een bedrijf te starten wanner iemand niet wil
2
, samenwerken, maar zelfstandig aan de slag wil zonder ondergeschikt te zijn aan
een bas
-een niet wettelijk geregelde rechtsvorm, zonder formele oprichtingsvereisten-of
kosten
-zodra er werkzaamheden zijn en de naam is bedacht, is de onderneming een feit
inschrijving bij de KvK, zodat je geregistreerd staat in het Handelsregister,
waardoor iedereen kan zien dat je een serieuze onderneming drijft (art. 5
sub b Hrw)
niet inschrijving is voor een eenmanszaak een economisch delict op
grond van art. 47 Hrw jo art. 1 sub 4 wet op de economische delicten
(WED) en kan conform art. 6 lid 1 sub 4 WED worden gestraft
-er is altijd maar één persoon die de eenmanszaak vertegenwoordigt, er kunnen
wel personen werkzaam zijn, maar zolang slechts één persoon hoofdelijk (voor
het geheel, met zijn gehele eigen vermogen) de rechten plichten binnen het
bedrijf draagt, is het een eenmanszaak
-er wordt bij deze aansprakelijkheid op het gehele vermogen geen onderscheid
gemaakt tussen privé- en het bedrijfsvermogen, hierdoor kunnen eventuele
schuldeisers dus ook aanspraak maken op privébezit van de ondernemer
als de eenmanszaak failliet gaat, dan gaat de ondernemer privé ook failliet
-door de ondernemer wordt inkomstenbelasting betaalt, dit is tot een bepaalde
omzet voordeliger dan vennootschapsbelasting
de ondernemer heeft recht op belastingvoordeel, zoals de zelfstandigenaftrek
en mkb-winstvrijstelling. Ook kunnen beginnende ondernemers profiteren van
startersaftrek: dit zijn fiscale besparingen, hetgeen een eenmanszaak gunstiger
maakt ten opzichte van de relatief duurdere bv (hier wordt regelmatig naar
overgestapt, zodra de eenmanszaak is gegroeid)
-indien de ondernemer is getrouwd in gemeenschap van goederen of een
geregistreerd partnerschap is aangegaan, is de partner ook aansprakelijk voor
alle schulden. Met huwelijkse voorwaarden valt dit te voorkomen (hiervoor is een
notariële akte vereist)
Publiekrechtelijke rechtspersonen
-overheidslichamen zoals gemeenten, provincies (art. 2:1 BW)
voorbeelden: waarborgfonds motorverkeer, de Kamer van Koophandel, de
Nederlandse orde van advocaten en de Sociaal-Economische raad
Kerkgenootschappen
-organisaties die zich uitsluitend met religie bezighouden
-bezitten op grond van art. 2:2 BW ook rechtspersoonlijkheid, maar verder geeft
de wet geen regels over de structuur en inrichting ervan
voorbeelden: de Evangelisch-Lutherse kerk of de Rooms-Katholieke kerk
Bepaling welke rechtsvorm gekozen moet worden
-vanwege bijv. strategische redenen of voor risicospreiding kan het beter zijn
verschillende takken van het bedrijf in verschillende bedrijven voort te zetten. En
vanwege onder meer fiscale redenen kan het verstandiger zijn een zogenoemde
holding boven het bedrijf/bedrijven te plaatsen. Zodoende kan een groep
2
