Inhoudsopgave
Lesweek 1 ...................................................................................................................................................... 11
Leerdoelen: .................................................................................................................................................... 11
Zwangerschap en bevallingen en prenataal onderzoek ................................................................................... 13
De menstruatiecyclus; wat gebeurt er eigenlijk ............................................................................................... 14
Menstruatiecyclus en hormonen ................................................................................................................ 14
Hormonen die een rol spelen bij de menstruatiecyclus: ............................................................................. 14
De folliculaire en de luteale fase: ................................................................................................................ 15
De ovulatie........................................................................................................................................................ 16
De conceptie en embryogenese ........................................................................................................................ 16
De zwangerschap ............................................................................................................................................. 17
Zwangerschapsverschijnselen: .................................................................................................................... 17
Geboortesysteem Nederland: ..................................................................................................................... 17
Verloskundige: ............................................................................................................................................. 18
Abortus ............................................................................................................................................................. 19
Prenatale screening en diagnostiek.................................................................................................................. 19
Foetale bewaking ............................................................................................................................................. 21
De baring .......................................................................................................................................................... 21
De baring ..................................................................................................................................................... 22
De bevalling: ................................................................................................................................................ 22
Na de geboorte: ........................................................................................................................................... 25
Kunstverlossing............................................................................................................................................ 26
Postnatale zorg................................................................................................................................................. 26
Afwijkingen tijdens de zwangerschap ............................................................................................................ 27
Afwijkingen in de duur van de zwangerschap: ................................................................................................. 27
Weet wat afwijkingen zijn ten aanzien van vliezen en navelstreng ................................................................. 27
Velamenteuze insertie/vasa praevia ................................................................................................................ 28
Navelstrengprolaps .......................................................................................................................................... 28
Afwijkingen ten opzichte van vruchtwater: ...................................................................................................... 29
Bloedverlies tijdens de zwangerschap en mogelijke oorzaken: ........................................................................ 29
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap ........................................................................................................ 31
Miskraam ..................................................................................................................................................... 32
Rhesusantagonisme en hoe er preventief gehandeld wordt: ........................................................................... 32
Hyper-emesis gravidarum ................................................................................................................................ 33
Diabetes gravidarum ........................................................................................................................................ 34
Leven voelen (kringbewegingen) ...................................................................................................................... 34
Placenta praevia en een ingegroeide en solutio placenta ................................................................................ 34
Ingegroeide placenta ................................................................................................................................... 35
1
, Solutio placenta/ abruptio placentae .......................................................................................................... 35
Placenta nageboorte: .................................................................................................................................. 36
preterme partus: .............................................................................................................................................. 36
Hoe een dreigende vroeggeboorte medicamenteus geremd wordt en wat bijwerkingen zijn van deze
medicatie ..................................................................................................................................................... 36
Cerclage en wat indicaties zijn voor het plaatsen van een cerclage. .......................................................... 37
Serotiene partus: .............................................................................................................................................. 37
Wat de complicaties zijn voor neonaat. ...................................................................................................... 37
Groei in de zwangerschap laag-risico groeicontrole ........................................................................................ 37
Infectie en sepsis ............................................................................................................................................ 38
Sepsis met criteria ....................................................................................................................................... 38
Septische shock en toxisch shock syndroom en hoe te onderscheiden van een sepsis .............................. 39
Hoe een SIRIS kan leiden tot een sepsis en tot een shock .......................................................................... 39
Wat symptomen zijn van een shock (volwassenen versus neonaat) .......................................................... 39
Welke scores en meetinstrumenten worden er ingezet in de zorg voor een neonaat met een sepsis ...... 40
Hoe de behandeling van een moeder en neonaat eruitzien van een sepsis tijdens en na de zwangerschap.
..................................................................................................................................................................... 41
Opsporen infectiebron ................................................................................................................................ 42
Weet welke wijze deze maternale infecties tot ernstige gevolgen kunnen leiden bij de foetus ................ 42
Weet hoe de behandeling eruitziet van een moeder met maternale infectie ............................................ 42
Ten aanzien van GBS.................................................................................................................................... 43
Infecties en zwangerschap: .............................................................................................................................. 44
Pre-eclampsie en HELLP ................................................................................................................................. 47
Soorten hypertensie bij een zwangerschap ...................................................................................................... 47
Pre-eclampsie en de bijbehorende symptomen................................................................................................ 48
Symptomen: ................................................................................................................................................ 48
Mogelijk oorzaken ....................................................................................................................................... 48
Organen die beïnvloed worden door pre-eclampsie ................................................................................... 48
Gevolgen van pre-eclampsie voor de foetus ............................................................................................... 49
Behandeling pre-eclampsie: ........................................................................................................................ 49
Verpleegkundige acties bij een zwangere met een pre-eclampsie ............................................................. 49
Wat is het HELPP-syndroom ............................................................................................................................. 49
Symptomen ................................................................................................................................................. 50
Diagnose: ..................................................................................................................................................... 50
Risicofactoren voor het ontwikkelen van het HELPP-syndroom en pre-eclampsie .................................... 50
Behandeling van HELPP-syndroom .............................................................................................................. 51
Preventie HELPP-syndroom ......................................................................................................................... 51
Zwangere emotioneel belast kunnen raken op het moment dat ze pre-eclampsie ontwikkeld en bij het
HELPP-syndroom ......................................................................................................................................... 52
Complicaties pre-eclampsie en HELPP......................................................................................................... 52
Lange termijneffecten pre-eclampsie en HELPP.......................................................................................... 52
Intra uterine groei retardatie (IUGR) .............................................................................................................. 53
IUGR ................................................................................................................................................................. 53
- Proportioneel = symmetrisch ............................................................................................................. 53
Onderscheid tussen symmetrische en niet-symmetrische groeivertraging ................................................ 53
Verschil tussen SGA en IUGR ....................................................................................................................... 53
P-waarde en hoe wordt dit gebruikt bij diagnose IUGR .............................................................................. 53
Risicofactoren voor een te klein kind: ......................................................................................................... 54
Opsporen van een te klein kind ................................................................................................................... 54
2
, Oorzaken van IUGR ...................................................................................................................................... 54
Behandeling en preventie van moeder en kind met IUGR .......................................................................... 55
Aandachtspunten bij de bevalling van een kind met IUGR ......................................................................... 55
Uiterlijke kenmerken van een neonaat met IUGR ....................................................................................... 55
Aandachtspunten bij de zorg voor een neonaat met IUGR ......................................................................... 55
Gevolgen (te klein kind) ............................................................................................................................... 55
Observatie dysmatuur: ................................................................................................................................ 56
Preventie tegen groeiachterstand ............................................................................................................... 56
Gemelli graviditeit .......................................................................................................................................... 57
Gemelli graviditeit ............................................................................................................................................ 57
Soorten van een gemelli graviditeit zijn er te onderscheiden ..................................................................... 57
Symptomen en diagnostiek ......................................................................................................................... 57
Oorzaken van een gemelli graviditeit .......................................................................................................... 57
De behandeling van een moeder die zwanger is van een gemelli............................................................... 57
Risico’s van gemelli graviditeit .................................................................................................................... 58
Twin-to-twin transfusie syndroom (TTTS) ........................................................................................................ 58
Oorzaak:....................................................................................................................................................... 58
De behandeling van TTTS ................................................................................................................................. 59
Complicaties die kunnen optreden tijdens de partus.................................................................................. 59
Aandachtspunten bij de bevalling: .............................................................................................................. 60
Aandachtspunten in de kraamtijd ten aanzien van gemelli ........................................................................ 60
Lesweek 2 ...................................................................................................................................................... 61
Wat houdt de (I)SBARR in en wat is het doel van deze methodiek................................................................... 61
Casussen: .......................................................................................................................................................... 61
Obstetrie opname indicatie .............................................................................................................................. 64
Foetale bewaking ........................................................................................................................................... 65
Het doel van foetale bewaking ......................................................................................................................... 65
Transporten ...................................................................................................................................................... 66
Rol van vruchtwater en de navelstreng ............................................................................................................ 67
CTG ................................................................................................................................................................... 67
Wat is een CTG en welke indicaties zijn er voor het maken van een continue CTG .................................... 67
Benodigdheden voor het maken van een CTG ............................................................................................ 69
Frequentie van het maken van een CTG en hoe wordt dit beoordeeld ...................................................... 69
Wat thuismonitoring (CTG) inhoudt en welke moeders hiervoor in aanmerking komen ........................... 71
Welke CTG-classificaties zijn er en welke normaalwaarden gelden er (ante- en intra partum) ................. 72
Beïnvloedende factoren bij een CTG (maternaal en foetaal) aan de hand van de beoordelingssystematiek.
..................................................................................................................................................................... 73
Welke contracties zijn er en hoe zie je dit terug op een CTG ...................................................................... 73
Welke rol speelt ‘sunto bijstimulatie’ binnen de partus ............................................................................. 73
Foetale basishartfrequentie ........................................................................................................................ 73
Variabiliteit, accerlaties en deceleraties van het CTG ................................................................................. 73
Zuurstofgebrek bij de foetus en wat is het verschillen tussen hypoxemie en hypoxie ............................... 74
Rol van obstetrie verpleegkundige .............................................................................................................. 76
Beoordeling van een pasgeborenen ................................................................................................................. 76
Practicum: ontwikkelingsgerichte zorg (OGZ) ................................................................................................. 77
Doelstelling van het verlenen van ontwikkelingsgerichte zorg ........................................................................ 77
Definitie NIDCAP en FINE en de relatie tot ontwikkelingsgerichte zorg ...................................................... 77
3
, Aandachtspunten bij observatie van het kind in kader tot ontwikkelingsgerichte zorg (licht en geluid) ... 77
Wat zelfregulatie is en hoe je dit als verpleegkundige kunt bevorderen .................................................... 78
Welke lichaamshoudingen bijdragen aan zelfregulatie en waarom ........................................................... 79
In bad: .......................................................................................................................................................... 80
Veilig spelen van de neonaat ....................................................................................................................... 80
Welke rol buidelen speelt binnen het ontwikkelingsgerichte zorg en waarom dit essentieel is om dit aan
te beiden aan de ouders .............................................................................................................................. 80
Family centered care wat is dat en hoe staat dit tot relatie tot ontwikkelingsgerichte zorg. ..................... 81
TOP programma (transmurale ontwikkelingsondersteuning) ..................................................................... 81
VOC (vereniging voor ouders van couveusekinderen) ................................................................................ 81
Handelingen bij de verzorging bij de neonaat: ................................................................................................. 81
Prematuur gebroken vliezen .......................................................................................................................... 83
Gebroken vliezen .............................................................................................................................................. 83
Vruchtwater verlies: .................................................................................................................................... 83
Wanneer is er sprake van vroegtijdig gebroken vliezen .............................................................................. 83
Uit vragen op het moment dat de vliezen gebroken zijn ............................................................................ 84
Gebroken vliezen a terme ........................................................................................................................... 84
Gebroken vliezen prematuur (voor 37 weken) ........................................................................................... 85
Oorzaak van prematuur gebroken vliezen .................................................................................................. 85
Diagnostiek prematuur gebroken vliezen ................................................................................................... 85
Risico’s voor moeder en kind indien de vliezen vroegtijdig breken ............................................................ 85
Behandeling van moeder bij vroegtijdig gebroken vliezen ......................................................................... 85
Navelstrengprolaps .......................................................................................................................................... 86
Risicofactoren: ............................................................................................................................................. 86
Wat te doen in acute situaties, waaronder navelstreng prolaps ................................................................ 86
Dreigende vroeggeboorte .............................................................................................................................. 87
Risicofactoren voor dreigende vroeggeboorte ............................................................................................ 87
Mogelijke tekenen van dreigende vroeggeboorte ...................................................................................... 88
Weeën of niet .............................................................................................................................................. 88
Dreigende vroeggeboorte voorspellen en wat zijn de warning signs.......................................................... 88
Voorspeller fibronectinetest ....................................................................................................................... 89
Cervixlengte en funneling, hoe hangt het samen met een dreigende vroeggeboorte ............................... 89
Preventie dreigende vroeggeboorte ........................................................................................................... 89
Behandeling vrouw die preterm dreigt te gaan bevallen ............................................................................ 89
Medicaties dreigende vroeggeboorte ......................................................................................................... 89
Verpleegkundige acties ............................................................................................................................... 90
Cervixinsufficiëntie: .......................................................................................................................................... 90
Preventie: .................................................................................................................................................... 90
Perinatale sterfte en zwangerschap beëindiging ............................................................................................ 91
Perinatale sterfte .............................................................................................................................................. 91
Foetale en neonatale sterfte ....................................................................................................................... 91
Soorten foetale sterfte ................................................................................................................................ 91
Definities miskraam en abortus ................................................................................................................... 91
Zwangerschap beëindiging wat houdt dat in en welke regels zijn hieraan verbonden............................... 91
Zwangerschapsbeëindiging: ........................................................................................................................ 92
Meer Zwangerschapsbeëindiging in Nederland door deze factoren: ......................................................... 92
Intra-uteriene vruchtdood (IUVD)..................................................................................................................... 92
IUVD en risicofactoren en oorzaken daarvan .............................................................................................. 93
De opname van een vrouw die opgenomen wordt ten behoeve van zwangerschap beëindiging ................... 93
4