Chapter 8: no sleep disorders
module 1: Rhythms of waking and sleeping (pages 258-266)
module 2: Stages of sleep and brain mechanisms (pages 269-275)
module 3: Why sleep? Why REM? Why dreams (pages 281-286),
Pinel and Barnes (11th ed.): Sleep, dreaming: pages 381-387.
Slaap Theorieën
Hersteltheorie:
Slaap herstelt de verstoorde homeostase die ontstaat door wakker zijn. Tijdens slaap
worden energievoorraden aangevuld, afvalstoffen zoals beta-amyloïde verwijderd en
synaptische verbindingen hersteld.
Adaptieve theorie:
Mensen zijn evolutionair geprogrammeerd om ’s nachts te slapen, ongeacht gebeurtenissen
overdag. Slaap bespaart energie, vermindert risico’s op predatie en maakt bepaalde
hersenfuncties mogelijk die tijdens waakzaamheid niet kunnen plaatsvinden. Slaap is
motiverend zoals reproductief gedrag: we willen slapen, maar het is niet strikt nodig voor
overleving.
Combinatie van theorieën:
Sommige theorieën combineren beide: slaap vindt ’s nachts plaats (adaptief), maar de duur
wordt mede bepaald door herstelbehoeften (recuperatief).
Vergelijkende analyses
onderzoek en vergelijkingen tussen slaappatronen van mensen en dieren hebben
aangetoond dat de meeste zoogdieren en vogels slapen.
Slaap van dieren wordt net als onze slaap gekenmerkt door hoge amplitude en lage
frequentie EEG-golven onderbroken met perioden van lage amplitude en hoge frequentie
golven.
Dit betekent ook wel dat de hersenactiviteit tijdens de slaap niet constant is, maar cyclisch
afwisselt tussen sterk gesynchroniseerde, trage activiteit en meer gedesynchroniseerde,
snelle activiteit.
Dit leidt tot de volgende conclusies
- Slaap speelt een belangrijke rol in fysiologische functies en zorgt niet enkel voor
bescherming, dieren zijn kwetsbaar tijdens slaap en daarom zijn er zee-zoogdieren
die met de ene helft van het brein slaapt.
- Slaap is geen menselijke functie omdat we een complexer brein hebben en deze te
herprogrammeren of emoties te uiten
- Er zijn grote verschillen in tijd die slapend wordt doorgebracht tussen verschillende
diersoorten, slaap is essentieel voor overleven maar kwantiteit hoeft niet altijd hoog
te zijn
, Endogeen circannual ritme
Een biologisch ritme dat van binnenuit (endogeen) wordt gegenereerd en een periode heeft
van ongeveer één jaar. Dit ritme regelt seizoensgebonden processen zoals voortplanting,
vachtwisseling en migratie.
Endogeen circadiaan ritme
Een biologisch ritme dat intern wordt aangestuurd en een periode heeft van ongeveer 24
uur. Dit ritme regelt dagelijkse processen zoals slaap-waakcyclus, lichaamstemperatuur en
hormoonafgifte.
Slaapfasen
Wanneer er tijdens de slaap een EEG-onderzoek wordt afgenomen, zijn er grote
verschillen te zien gedurende de nacht,
Vlak voor een persoon in slaap valt, zijn er alfa-golven van 8-12 Hz waar te nemen
-> Alfa golven zijn karakteristiek voor ontspanning.
De slaap zelf heeft 4 EEG-fasen
Fase 1
Deze wordt gekenmerkt door:
- Lage voltage en hoge frequentie signalen die te vergelijken zijn met golven in
waakzame staat.
- Deze golven zijn langzamer dan wanneer je echt wakker bent, maar wel actiever
dan de overige slaap.
Fase 2
Deze wordt gekenmerkt door:
- De tweede fase heeft een hogere amplitude en een lagere frequentie dan de
eerste fase en heeft 2 herkenbare golfvormen
- K-complexen: Een enkele grote positieve golf die wordt opgevolgd door
een enkele grote negatieve golf.
- Slaapspoelen
Een uitbraak van tenminste een halve seconde aan 12-14 Hz golven die
ontstaan door een interactie van de reticulaire formatie en de thalamus.
Fase 3
Deze wordt gekenmerkt door
- De derde fase (samen met de vierde fase) wordt ook wel slow wave sleep
genoemd
Dan zijn er af en toe delta-golven waar te nemen.
Delta golven:
- De grootste en langzaamste EEG-golven die een frequentie van 1 tot 2 Hz
hebben. Dan wordt een persoon moeilijk wakker.
Fase 4
Deze wordt gekenmerkt door
- Delta golven, er is sprake van langzame frequentie en een hogere amplitude in
verhouding met fase 3.
module 1: Rhythms of waking and sleeping (pages 258-266)
module 2: Stages of sleep and brain mechanisms (pages 269-275)
module 3: Why sleep? Why REM? Why dreams (pages 281-286),
Pinel and Barnes (11th ed.): Sleep, dreaming: pages 381-387.
Slaap Theorieën
Hersteltheorie:
Slaap herstelt de verstoorde homeostase die ontstaat door wakker zijn. Tijdens slaap
worden energievoorraden aangevuld, afvalstoffen zoals beta-amyloïde verwijderd en
synaptische verbindingen hersteld.
Adaptieve theorie:
Mensen zijn evolutionair geprogrammeerd om ’s nachts te slapen, ongeacht gebeurtenissen
overdag. Slaap bespaart energie, vermindert risico’s op predatie en maakt bepaalde
hersenfuncties mogelijk die tijdens waakzaamheid niet kunnen plaatsvinden. Slaap is
motiverend zoals reproductief gedrag: we willen slapen, maar het is niet strikt nodig voor
overleving.
Combinatie van theorieën:
Sommige theorieën combineren beide: slaap vindt ’s nachts plaats (adaptief), maar de duur
wordt mede bepaald door herstelbehoeften (recuperatief).
Vergelijkende analyses
onderzoek en vergelijkingen tussen slaappatronen van mensen en dieren hebben
aangetoond dat de meeste zoogdieren en vogels slapen.
Slaap van dieren wordt net als onze slaap gekenmerkt door hoge amplitude en lage
frequentie EEG-golven onderbroken met perioden van lage amplitude en hoge frequentie
golven.
Dit betekent ook wel dat de hersenactiviteit tijdens de slaap niet constant is, maar cyclisch
afwisselt tussen sterk gesynchroniseerde, trage activiteit en meer gedesynchroniseerde,
snelle activiteit.
Dit leidt tot de volgende conclusies
- Slaap speelt een belangrijke rol in fysiologische functies en zorgt niet enkel voor
bescherming, dieren zijn kwetsbaar tijdens slaap en daarom zijn er zee-zoogdieren
die met de ene helft van het brein slaapt.
- Slaap is geen menselijke functie omdat we een complexer brein hebben en deze te
herprogrammeren of emoties te uiten
- Er zijn grote verschillen in tijd die slapend wordt doorgebracht tussen verschillende
diersoorten, slaap is essentieel voor overleven maar kwantiteit hoeft niet altijd hoog
te zijn
, Endogeen circannual ritme
Een biologisch ritme dat van binnenuit (endogeen) wordt gegenereerd en een periode heeft
van ongeveer één jaar. Dit ritme regelt seizoensgebonden processen zoals voortplanting,
vachtwisseling en migratie.
Endogeen circadiaan ritme
Een biologisch ritme dat intern wordt aangestuurd en een periode heeft van ongeveer 24
uur. Dit ritme regelt dagelijkse processen zoals slaap-waakcyclus, lichaamstemperatuur en
hormoonafgifte.
Slaapfasen
Wanneer er tijdens de slaap een EEG-onderzoek wordt afgenomen, zijn er grote
verschillen te zien gedurende de nacht,
Vlak voor een persoon in slaap valt, zijn er alfa-golven van 8-12 Hz waar te nemen
-> Alfa golven zijn karakteristiek voor ontspanning.
De slaap zelf heeft 4 EEG-fasen
Fase 1
Deze wordt gekenmerkt door:
- Lage voltage en hoge frequentie signalen die te vergelijken zijn met golven in
waakzame staat.
- Deze golven zijn langzamer dan wanneer je echt wakker bent, maar wel actiever
dan de overige slaap.
Fase 2
Deze wordt gekenmerkt door:
- De tweede fase heeft een hogere amplitude en een lagere frequentie dan de
eerste fase en heeft 2 herkenbare golfvormen
- K-complexen: Een enkele grote positieve golf die wordt opgevolgd door
een enkele grote negatieve golf.
- Slaapspoelen
Een uitbraak van tenminste een halve seconde aan 12-14 Hz golven die
ontstaan door een interactie van de reticulaire formatie en de thalamus.
Fase 3
Deze wordt gekenmerkt door
- De derde fase (samen met de vierde fase) wordt ook wel slow wave sleep
genoemd
Dan zijn er af en toe delta-golven waar te nemen.
Delta golven:
- De grootste en langzaamste EEG-golven die een frequentie van 1 tot 2 Hz
hebben. Dan wordt een persoon moeilijk wakker.
Fase 4
Deze wordt gekenmerkt door
- Delta golven, er is sprake van langzame frequentie en een hogere amplitude in
verhouding met fase 3.
