Biopsychologie week 6: Stress
Kalat Module 11.3 Emotional reactions to stress, pages 376-379
Stressrespons
Wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan een bedreiging zet het een reeks aan
fysiologische veranderingen in gang. Dit wordt stressrespons genoemd
Stressor
De ervaring die de stressrespons uitlokken.
Stressrespons is complex en de exacte
reactie hangt af van de stressor, de timing
en de aard van de gestresste persoon.
Chronische stress
Grote invloed op de gezondheid
Er is sprake van chronische stress op het moment dat er voor langere tijd druk of spanning
wordt ervaren. De fysiologische reacties die met negatieve emoties gepaard gaan, bereiden
ons voor om rivalen te bevechten of om uit gevaarlijke situaties weg te rennen (fight-or-flight
response) -> fysiologische reacties die ons voorbereiden op de zware inspanningen die
nodig zijn om te vechten of om weg te rennen.
Stress en de twee lichamelijke systemen
Het sympathische en het endocriene systeem zijn betrokken bij stress.
Sympatische zenuwstelsel en endocriene systeem (hormoonklieren)
Dit stelt het lichaam in staat om een snelle reactie uit te voeren (de fight-flight response)
De bijnieren zorgen voor vrijlating van hormonen tijdens stress.
- Epinephrine: Heeft effect op metabolisme van glucose, zorgt voor opgeslagen
voedingsstoffen vrijlaten om gebruikt te kunnen worden en snellere
bloeddoorstroming naar de spieren en hoge bloeddruk
- Norepinephrine: Is naast een stresshormoon ook neurotransmitter. Zorgt voor
alertheid
- Cortisol: Is een glucocorticoïde omdat het effect heeft op het metabolisme van
glucose. Breekt proteïne af naar glucose, stelt vetten beschikbaar voor energie en
versnelt de bloedstroom
Helpt met mobiliseren van energie van het lichaam om een moeilijke situatie te
bestrijden en is korte termijn gunstig voor gezondheid
, De 3 fasen van stress volgens Selye
1. Alarmfase (alarm)
- Het sympathische zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op korte
noodsituaties
- Stress activeert ook de HPA-as (Hypothalamus -> Hypofyse -> Bijnierschors)
- De anterior pituitary (bijnierschors) scheidt ACTH af -> stimuleert
bijnieren om cortisol te produceren
- Cortisol verhoogt bloedsuiker, verhoogt alertheid en vermindert
ontstekingen.
- De HPA-as reageert langzamer dan het sympathische zenuwstelsel maar blijft
actief zolang de stress aanhoudt
2. Weerstandsfase (resistance)
- De bijnieren blijven cortisol en andere hormonen afgeven om alertheid en
paraatheid te behouden.
- Het lichaam past zich aan door minder urgente activiteiten af te remmen
zoals seksueel gedrag.
3. Uitputtingsfase (exhaustion)
- Bij langdurige intense stress raakt het zenuw- en immuunsysteem uitgeput en
kan het lichaam de stress niet langer volhouden
↳ Uitscheiding van cortisol
Wordt gereguleerd door de HPA-as: hierbij spelen de hypothalamus, hypofyse en de
bijnierschors een rol.
Dus cortisol veroorzaakt stress niet, maar is een hormonaal middel om op stress te
reageren.
HPA-as
Activatie van de paraventricular nucleus (PVN) in de hypothalamus zorgt voor vrijlating van
corticotropin-releasing hormone (CRH), Dit stimuleert de hypofyse om
adrenocortico-tropische hormonen (ACTH) uit te scheiden.
Dit stimuleert de uitscheiding van glucocorticoïden, waaronder cortisol, in de bijnierschors.
Dit vergroot de metabolische activiteit en verhoogt levels van suiker en andere
voedingsstoffen in het bloed.
Als er dus hoge concentratie van cortisol in het bloed is wordt dit gedetecteerd door
receptoren in de hersenen, vooral in de hypothalamus.
Dit zorgt voor dat de stress response uitgeschakeld wordt.
De HPA-as reageert langzamer dan het sympathische zenuwstelsel.
! Cortisol regelt de HPA-as, zodat de stressreactie gecontroleerd wordt
De HPA-as activeert bij stress cortisol om energie en alertheid te verhogen en schakelt
zichzelf geleidelijk uit door negatieve terugkoppeling zodat stressreactie niet te lang
aanhoudt.
Kalat Module 11.3 Emotional reactions to stress, pages 376-379
Stressrespons
Wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan een bedreiging zet het een reeks aan
fysiologische veranderingen in gang. Dit wordt stressrespons genoemd
Stressor
De ervaring die de stressrespons uitlokken.
Stressrespons is complex en de exacte
reactie hangt af van de stressor, de timing
en de aard van de gestresste persoon.
Chronische stress
Grote invloed op de gezondheid
Er is sprake van chronische stress op het moment dat er voor langere tijd druk of spanning
wordt ervaren. De fysiologische reacties die met negatieve emoties gepaard gaan, bereiden
ons voor om rivalen te bevechten of om uit gevaarlijke situaties weg te rennen (fight-or-flight
response) -> fysiologische reacties die ons voorbereiden op de zware inspanningen die
nodig zijn om te vechten of om weg te rennen.
Stress en de twee lichamelijke systemen
Het sympathische en het endocriene systeem zijn betrokken bij stress.
Sympatische zenuwstelsel en endocriene systeem (hormoonklieren)
Dit stelt het lichaam in staat om een snelle reactie uit te voeren (de fight-flight response)
De bijnieren zorgen voor vrijlating van hormonen tijdens stress.
- Epinephrine: Heeft effect op metabolisme van glucose, zorgt voor opgeslagen
voedingsstoffen vrijlaten om gebruikt te kunnen worden en snellere
bloeddoorstroming naar de spieren en hoge bloeddruk
- Norepinephrine: Is naast een stresshormoon ook neurotransmitter. Zorgt voor
alertheid
- Cortisol: Is een glucocorticoïde omdat het effect heeft op het metabolisme van
glucose. Breekt proteïne af naar glucose, stelt vetten beschikbaar voor energie en
versnelt de bloedstroom
Helpt met mobiliseren van energie van het lichaam om een moeilijke situatie te
bestrijden en is korte termijn gunstig voor gezondheid
, De 3 fasen van stress volgens Selye
1. Alarmfase (alarm)
- Het sympathische zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op korte
noodsituaties
- Stress activeert ook de HPA-as (Hypothalamus -> Hypofyse -> Bijnierschors)
- De anterior pituitary (bijnierschors) scheidt ACTH af -> stimuleert
bijnieren om cortisol te produceren
- Cortisol verhoogt bloedsuiker, verhoogt alertheid en vermindert
ontstekingen.
- De HPA-as reageert langzamer dan het sympathische zenuwstelsel maar blijft
actief zolang de stress aanhoudt
2. Weerstandsfase (resistance)
- De bijnieren blijven cortisol en andere hormonen afgeven om alertheid en
paraatheid te behouden.
- Het lichaam past zich aan door minder urgente activiteiten af te remmen
zoals seksueel gedrag.
3. Uitputtingsfase (exhaustion)
- Bij langdurige intense stress raakt het zenuw- en immuunsysteem uitgeput en
kan het lichaam de stress niet langer volhouden
↳ Uitscheiding van cortisol
Wordt gereguleerd door de HPA-as: hierbij spelen de hypothalamus, hypofyse en de
bijnierschors een rol.
Dus cortisol veroorzaakt stress niet, maar is een hormonaal middel om op stress te
reageren.
HPA-as
Activatie van de paraventricular nucleus (PVN) in de hypothalamus zorgt voor vrijlating van
corticotropin-releasing hormone (CRH), Dit stimuleert de hypofyse om
adrenocortico-tropische hormonen (ACTH) uit te scheiden.
Dit stimuleert de uitscheiding van glucocorticoïden, waaronder cortisol, in de bijnierschors.
Dit vergroot de metabolische activiteit en verhoogt levels van suiker en andere
voedingsstoffen in het bloed.
Als er dus hoge concentratie van cortisol in het bloed is wordt dit gedetecteerd door
receptoren in de hersenen, vooral in de hypothalamus.
Dit zorgt voor dat de stress response uitgeschakeld wordt.
De HPA-as reageert langzamer dan het sympathische zenuwstelsel.
! Cortisol regelt de HPA-as, zodat de stressreactie gecontroleerd wordt
De HPA-as activeert bij stress cortisol om energie en alertheid te verhogen en schakelt
zichzelf geleidelijk uit door negatieve terugkoppeling zodat stressreactie niet te lang
aanhoudt.
