Hoofdstuk 1 het terrein van de sociologie
Binnen de sociologie wordt bestudeerd hoe mensen met elkaar samenleven
Een sociaal netwerk = een aparte eenheid van relaties tussen groepen en personen
De maatschappij = de samenleving, de grootste eenheid, waar mensen bijhoren.
De sociologie onderzoekt
- Verbanden tussen verschillende sectoren van de samenleving. De ontwikkelingen binnen de
verschillende sectoren staan met elkaar in verband
- Menselijke samenlevingen. Om generaliserende uitspraken (= uitsprraken die op vele
samenlevingen van toepassing zijn) te kunnen doen, vergelijken sociologen de verschillende
samenlevingen
Een sociologische verklaring zegt iets over oorzakelijk met elkaar verbnd houdende processen.
Deze verklaringen worden afgeleid uit een sociologische theorie: deze theorieen doen
generaliserende uitspraken over het sociale leven.
Ieder individu is door-en-door sociaal: iedereen is op een bepaalde manier afhankelik van anderen.
Durkheim en Elias zeggen dat het meer dan de som van individuen is : het is meer dan de opstapeling
van individuele bedoelingen.
Interactie = hoe de 1 zich gedraagt, is de rechtstreekse reden voor hoe de ander zich gedraagt.
Mensen reageren altijd op elkaar. Volgends Max Weber is al het handelen sociaal: dat betekent dat
menselijk handelen altijd gericht is op het handelen van andere mensen.
Interactie als emotionele. Zelfbevrediging : hoe mensen handelen is gebasseerd op interacties met
anderen die nog zullen komen. Bijvoorbeeld naar de kamer gaan voor een sollicitatiegesprek.
Hoe meer mensen tegelijk interacteren hoe moeilijker gedrag te voorspellen is
Gedragsregels en gewoontes maken situaties van interactie meer voorspelbaar/beheersbaar
Cultuur = gewoonten en kennis die door groep/ collectief worden gedeeld
Cultuuroverdracht = de cultuur wordt op kinderen overgebracht. Kinderen worden gesocialiseerd ( ze
leren hoe ze zich gepast moeten gedragen). Dit leren ze door dwang (straffen en beloningen) en door
het gedrag van volwassenen na te doen (imitatie)
Internalisering = wanneer kinderen de gedragsregels uit zichzelf naleven.
Het “zelf” = door interactie krijgt een kind een bepaald beeld van zichzelf. Doordat het ziet dat het
anders is dan anderen. (het kind heeft unieke kenmerken)
Nature = gedrag is aangeboren
Nurture = gedrag is aangeleerd
Tegenwoordig een combinatie van natuurlijke,- en omgevingsomstandigheden.
Bindingen = interdependenties, afhankelijkheden. Iedereen is van elkaar afhankelijk
, Individualisering = Durkheim beschrijft dat mensen in collectieve gemeenschappen geen eigen
identiteit kunnen ontwikkelen. In moderne samenlevingen kan dit wel. Mensen worden door
arbeidsdeling en differentiatie verschillend. In deze samenlevingen bestaan heel veel
interdependenties. Doordat iedereen wat anders produceert is men van heel veel anderen
afhankelijk om alles wat men nodig heeft te kunnen consumeren. De afhankelijkheden met mensen
op afstand worden dus sterker, maar de bindingen met mensen die fysiek nabij zijn nemen af.
Hierdoor zijn mensen in stat om zelf keuzes te maken.
4 typen bindingen
- Politiek bindingen
Afhankelijkheden die voortkomen uit het (dreigen met) geweld
- Cognitieve bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens het overdragen van kennis
- Economische bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens produceren
- Affectieve bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens emotionele relaties
Tijdens socialisatie wordt cultuur overgedragen. Het overbrengen van deze cultuur is alleen mogelijk
door cultuur: een gemeenschappelijke taal.
Wanneer mensen op elkaar reageren (interactie) zijn mensen van elkaar afhankelijk (interdepedent).
Hoe mensen van elkaar afhankelijk zijn, verschilt per situatie.
Door de arbeidsdeling ontstaat internationale economische afhankelijkheid. ( niet alle producten die
in de supermarkt worden verkocht worden gemaakt in Nederland dus zijn wij afhankelijk van het
buitenland)
Differentiatie van bindingen
Door arbeidsdeling produceert ieder iets anders, waardoor mensen van elkaar afhankelijk
worden. Ieder heeft een functie voor het geheel (de samenleving). Dat is een functionele
differentiatie.
Basisgegevens van menselijk samenleven
- Biologische voorwaarden : verschillen in geslaht en leeftrijd zorgen voor een natuurlijke
arbeidsdeling
- Demografische basisgegevens: de bevolkingsdichtheid en de bevolkingsgrootte bepalen hoe
mensen met elkaar samenleven
- Geografische basisgegevens : mensen zijn afhankelijk van hun natuurlijke omgeving
Sociale controle = de samenleving en haar problemen beheersen door zwakkeren te verzorgen en
misdadigers te straffen
Binnen de sociologie wordt bestudeerd hoe mensen met elkaar samenleven
Een sociaal netwerk = een aparte eenheid van relaties tussen groepen en personen
De maatschappij = de samenleving, de grootste eenheid, waar mensen bijhoren.
De sociologie onderzoekt
- Verbanden tussen verschillende sectoren van de samenleving. De ontwikkelingen binnen de
verschillende sectoren staan met elkaar in verband
- Menselijke samenlevingen. Om generaliserende uitspraken (= uitsprraken die op vele
samenlevingen van toepassing zijn) te kunnen doen, vergelijken sociologen de verschillende
samenlevingen
Een sociologische verklaring zegt iets over oorzakelijk met elkaar verbnd houdende processen.
Deze verklaringen worden afgeleid uit een sociologische theorie: deze theorieen doen
generaliserende uitspraken over het sociale leven.
Ieder individu is door-en-door sociaal: iedereen is op een bepaalde manier afhankelik van anderen.
Durkheim en Elias zeggen dat het meer dan de som van individuen is : het is meer dan de opstapeling
van individuele bedoelingen.
Interactie = hoe de 1 zich gedraagt, is de rechtstreekse reden voor hoe de ander zich gedraagt.
Mensen reageren altijd op elkaar. Volgends Max Weber is al het handelen sociaal: dat betekent dat
menselijk handelen altijd gericht is op het handelen van andere mensen.
Interactie als emotionele. Zelfbevrediging : hoe mensen handelen is gebasseerd op interacties met
anderen die nog zullen komen. Bijvoorbeeld naar de kamer gaan voor een sollicitatiegesprek.
Hoe meer mensen tegelijk interacteren hoe moeilijker gedrag te voorspellen is
Gedragsregels en gewoontes maken situaties van interactie meer voorspelbaar/beheersbaar
Cultuur = gewoonten en kennis die door groep/ collectief worden gedeeld
Cultuuroverdracht = de cultuur wordt op kinderen overgebracht. Kinderen worden gesocialiseerd ( ze
leren hoe ze zich gepast moeten gedragen). Dit leren ze door dwang (straffen en beloningen) en door
het gedrag van volwassenen na te doen (imitatie)
Internalisering = wanneer kinderen de gedragsregels uit zichzelf naleven.
Het “zelf” = door interactie krijgt een kind een bepaald beeld van zichzelf. Doordat het ziet dat het
anders is dan anderen. (het kind heeft unieke kenmerken)
Nature = gedrag is aangeboren
Nurture = gedrag is aangeleerd
Tegenwoordig een combinatie van natuurlijke,- en omgevingsomstandigheden.
Bindingen = interdependenties, afhankelijkheden. Iedereen is van elkaar afhankelijk
, Individualisering = Durkheim beschrijft dat mensen in collectieve gemeenschappen geen eigen
identiteit kunnen ontwikkelen. In moderne samenlevingen kan dit wel. Mensen worden door
arbeidsdeling en differentiatie verschillend. In deze samenlevingen bestaan heel veel
interdependenties. Doordat iedereen wat anders produceert is men van heel veel anderen
afhankelijk om alles wat men nodig heeft te kunnen consumeren. De afhankelijkheden met mensen
op afstand worden dus sterker, maar de bindingen met mensen die fysiek nabij zijn nemen af.
Hierdoor zijn mensen in stat om zelf keuzes te maken.
4 typen bindingen
- Politiek bindingen
Afhankelijkheden die voortkomen uit het (dreigen met) geweld
- Cognitieve bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens het overdragen van kennis
- Economische bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens produceren
- Affectieve bindingen
Afhankelijkheden die ontstaan tijdens emotionele relaties
Tijdens socialisatie wordt cultuur overgedragen. Het overbrengen van deze cultuur is alleen mogelijk
door cultuur: een gemeenschappelijke taal.
Wanneer mensen op elkaar reageren (interactie) zijn mensen van elkaar afhankelijk (interdepedent).
Hoe mensen van elkaar afhankelijk zijn, verschilt per situatie.
Door de arbeidsdeling ontstaat internationale economische afhankelijkheid. ( niet alle producten die
in de supermarkt worden verkocht worden gemaakt in Nederland dus zijn wij afhankelijk van het
buitenland)
Differentiatie van bindingen
Door arbeidsdeling produceert ieder iets anders, waardoor mensen van elkaar afhankelijk
worden. Ieder heeft een functie voor het geheel (de samenleving). Dat is een functionele
differentiatie.
Basisgegevens van menselijk samenleven
- Biologische voorwaarden : verschillen in geslaht en leeftrijd zorgen voor een natuurlijke
arbeidsdeling
- Demografische basisgegevens: de bevolkingsdichtheid en de bevolkingsgrootte bepalen hoe
mensen met elkaar samenleven
- Geografische basisgegevens : mensen zijn afhankelijk van hun natuurlijke omgeving
Sociale controle = de samenleving en haar problemen beheersen door zwakkeren te verzorgen en
misdadigers te straffen
