Samenvatting De diagnostische cyclus

De diagnostische cyclus.
Hoofdstuk 1. Inleiding

1.1 Doelstelling van dit boek
Klinische psychodiagnostiek
- Informatie verzamelen over de cliënt en diens omgeving met he oog op het ontwerpen van
de meest adequate aanpak van de problemen die door de cliënt zelf of zijn omgeving zijn
gesignaleerd.
- Het onderscheiden van personen naar hun individuele psychische kenmerken, zoals die zich
manifesteren in hun typische gedrags- en uitingsvormen, met behulp van tests.
- Klinisch oordeel: het beslissen op basis van eigen ervaring en intuïtie.
 Ongewapend oordeel: diagnosticus spreken oordelen uit zonder expliciet beroep te
doen op methodologische principes of systematische procedures die kunnen
voorkomen dat er fouten en onterechte vertekeningen in het oordeel optreden.
- Klinische cyclus: de diagnostische cyclus + theoretische cyclus.

,Hoofdstuk 2. Uitgangspunten
2.1 Wetenschappelijke diagnostiek
Wetenschappelijke diagnostiek
- Het ondersteunen met wetenschappelijk-empirische kennis bij het probleemoplossend
omgaan met persoonlijkheids- en gedragsproblemen.

2.2 Verschillende foutenbronnen
Een diagnosticus
- Doet onderzoek naar de wijze waarop mensen met kansen en waarschijnlijkheden omgaan.
 Schatten, afwegen en herzien van kansen.
- Doet onderzoek naar vuistregels en heuristieken die mensen doorgaans geneigd zijn te
volgen.
 Heuristieken: zoekstrategieën die tot oplossingen kúnnen leiden.
- Doet onderzoek naar de kwaliteit van professionele diagnostiek.
 Kwaliteit van het professionele oordeel.
 Fouten en vertekeningen blijken in elke fase van diagnostische besluitvorming voor
te komen.

2.3 Besliskundige ondersteuning
Beslissingstheorie
- Descriptieve: houdt zich bezig met het verklaren van het beslissingsgedrag.
- Normatieve: gaat verder dan beschrijven en verklaren, en schrijft ook voor hoe de beslisser
formeel te werk moet gaan op basis van een aantal rationele axioma’s.
- Besliskunde: verzameling van modellen en procedures die aangeven hoe de beslisser in de
verschillende stappen van het beslissingsproces het best kan handelen, met het oog op het
te bereiken doel.

2.4 Prescriptieve diagnostiek
Normatieve/prescriptieve diagnostiek
- De tak van de methodologie die zich bezighoudt met het funderen, formuleren en
onderzoeken van diagnostische regels en procedures.
- Analyseren en blootleggen van de grondkenmerken van het professionele diagnostisch
proces.
 Hoe kan de diagnosticus het diagnostische proces het beste vormgeven?
- Prescriptief: cyclus schrijft de stappen en substappen voor die de diagnosticus moet
doorlopen.

, Hoofdstuk 3. De diagnostische cyclus
3.1 Van hulpvraag tot cyclus
Start van het proces
- Nadat een cliënt rechtstreeks of via een verwijzer zich heeft aangemeld met een
vraag/probleem.
- De diagnostische hulpvraag wordt samen met de cliënt geformuleerd tot vraagstelling.
Hulpvraag (C)  type diagnostische hulpvraag (D)  type vraagstelling (C en D)  type
onderzoek (D)
- Taxonomie: het indelen van individuen of objecten in groepen. Een vorm van classificatie.

Taxonomie van hulpvragen, vraagstellingen en onderzoekstypen.
Prototype diagnostische hulpvraag Type Type Code
vraagstelling onderzoek
Hoe moet ik verwoorden wat ik tov mij/dit kind Verheldering Verhelderend VHD
ervaar?
Wat is er met mij/dit kind aan de hand? Onderkenning Onderkennend ODK
Waarom is dit met mij/dit kind aan de hand? Verklaring Verklarend VKR
Hoe kan ik/dit kind het beste geholpen worden? Indicatie Indicerend IDC

Diagnostische hulpvraag
- Bij één hulpvraag  diagnostisch onderzoek van één bepaald type.
Combi van vragen  combi van onderzoekstypen.
- Diagnostisch scenario: geordende sequentie  sprake van een volgorde bij het doorlopen
van het onderzoek.
 Altijd beginnen met verhelderend onderzoek!
 Type 0-scenario: er is geen overgang naar een volgend type onderzoek.
 Type 1-scenario: het 0-scenario wordt uitgebreid met één type onderzoek.
 Type 2-scenario: scenario waarbij twee keer de overgang wordt gedaan naar een
ander type onderzoek.
 Type 3-scenario: van verheldering  onderkenning  verklaring  indicatie.

Onderzoekstype Stap Component Code
Verhelderend (hoe is het te verwoorden?) 1 Klachtenanalyse KA
Onderkennend (wat is er aan de hand?) 2 Probleemanalyse PA
Verklarend (waarom is er een probleem?) 3 Verklaringsanalyse VA
Indicerend (hoe kan het best geholpen 4 Indicatieanalyse IA
worden?)
3.2 De diagnostische cyclus
1. Klachtanalyse: uitspraken die aangeven dat de situatie of het gedrag van de cliënt, of de
gevolgen daarvan, door de cliënt als negatief beleef worden.
 Samen bespreken van de hulpvraag.
 Uitkomst = ordening van de klachten en diens hulpvragen  verhelderende
diagnose.