1
Samenvatting slotmondeling 2026
Inhoud
1. Wettelijk kader accountancy.................................................3
1.1 Wet toezicht accountantsorganisaties (WTA)........................................................................3
1.2 Besluit toezicht accountancy (BTA).......................................................................................5
1.3 Wet op het accountantsberoep (WAB)..................................................................................6
1.4 Wet tuchtspraak accountants (WTRA)..................................................................................8
1.5 EU Verordering specifieke Eisen wettelijke controles............................................................8
2. Algemene uitgangspunten en verantwoordelijkheden............9
2.0 Standaard 200: Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant..........................9
2.1 Standaard 210: Overeenkomen van de voorwaarden van controleopdrachten..................10
2.2 Standaard 220: Kwaliteitsmanagement voor een controle van financiële overzichten.......11
2.3 Standaard 230: Controledocumentatie................................................................................12
2.4 Standaard 240: De verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude................................13
2.5 Standaard 250 Het in aanmerking nemen van wet- en regelgeving....................................16
2.6 Standaard 260: Communicatie met de met governance belaste personen..........................18
2.65 Standaard 265: Meedelen van tekortkomingen in de IB....................................................18
3. Risico-inschatting en het inspelen hierop............................19
3.00 Standaard 300: Planning van een controle........................................................................19
3.15 Standaard 315: Risico’s op een afwijking van materieel belang identificeren....................20
3.2 Standaard 320: Materialiteit bij planning en uitvoering.......................................................23
3.3 Standaard 330: Inspelen op ingeschatte risico’s..................................................................24
4. Service organisaties en evaluaties van afwijkingen.............25
4.02 Standaard 402: Overwegingen met betrekking tot controles van entiteiten die gebruik
maken van een service organisatie........................................................................................... 25
4.2 Standaard 450: Evaluatie van geïdentificeerde afwijkingen................................................26
5. Controle-informatie............................................................27
5.00 Standaard 500: Controle-informatie..................................................................................27
5.1 Standaard 501: Controle-informatie specifieke overwegingen voor geselecteerde
elementen................................................................................................................................. 28
5.05 Standaard 505: Externe bevestigingen..............................................................................29
,2
5.2 Standaard 510: Initiële controle-opdrachten – Beginsaldi...................................................29
5.3 Standaard 520: Cijferanalyses............................................................................................ 30
5.4 Standaard 530: Steekproeven............................................................................................30
5.4 Standaard 540: Schattingen...............................................................................................31
5.5 Standaard 550: Verbonden partijen....................................................................................32
5.6 Standaard 560: Gebeurtenissen na balansdatum...............................................................33
5.7 Standaard 570: Continuïteit.................................................................................................34
5.8 Standaard 580: Schriftelijke bevestigingen........................................................................38
6. Werkzaamheden van anderen.............................................38
6.0 Standaard 600: Controle van financiële overzichten van een groep....................................39
6.1 Standaard 610: Gebruikmaken van de werkzaamheden van interne auditors....................40
6.2 Standaard 620: Gebruikmaken van een ingeschakelde deskundige...................................41
7. Controlebevindingen en rapportering..................................42
7.0 Standaard 700: Het vormen van een oordeel......................................................................42
7.05 Standaard 705: Aanpassingen van het oordeel in de verklaring........................................43
7.06 Standaard 706: Paragrafen ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden................44
7.1 Standaard 710: Ter vergelijking opgenomen informatie.....................................................45
7.2 Standaard 720: Verantwoordelijkheden met betrekking tot andere informatie..................45
8. Controlebevindingen en rapporteringen in het kader van
bijzondere opdrachten............................................................46
8.00 Standaard 800: Controles van financiële overzichten die zijn opgesteld in
overeenstemming met stelsels voor bijzondere doeleinden......................................................46
8.05 Standaard 805: Controles van enkel financieel overzicht en specifieke elementen,
rekeningen of posten................................................................................................................. 47
8.1 Standaard 810: Samengevatte financiële overzichten........................................................47
9. Standaard 2400: Beoordelingsopdrachten...........................48
10. Verorderingen en overige.................................................51
10.1 Verordering gedrags- en beroepsregels accountants.......................................................51
10.2 Verorderingen inzake de onafhankelijkheid van accountants...........................................52
10.3 Nadere voorschriften kwaliteitssystemen.........................................................................54
10.4 NV NOCLAR....................................................................................................................... 55
10.5 Handreiking 1153: Frauderisicoanalyse............................................................................56
10.6 Soorten accountants......................................................................................................... 57
,3
1. Wettelijk kader accountancy
1.1 Wet toezicht accountantsorganisaties (WTA)
Inhoud wet
De Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) regelt het toezicht op
accountantsorganisaties in Nederland. Deze wet stelt eisen aan organisaties die
wettelijke controles uitvoeren, zoals het controleren van jaarrekeningen van
middelgrote en grote bedrijven en instellingen. De Wta bepaalt onder andere dat
accountantsorganisaties moeten beschikken over een vergunning van de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) om deze wettelijke controles uit te mogen voeren.
Daarnaast bevat de Wta regels over de integriteit, onafhankelijkheid en deskundigheid
van accountants, en stelt het eisen aan de interne organisatie en kwaliteitsbeheersing
van accountantsorganisaties. Ook geeft de wet de AFM de bevoegdheid om toezicht te
houden, onderzoek te doen en handhavend op te treden indien nodig.
Kort samengevat zorgt de Wta ervoor dat het publieke belang bij de uitvoering van
wettelijke controles wordt geborgd door strenge eisen en onafhankelijk toezicht.
Belangrijke definities
Accountantsorganisatie
Een onderneming of instelling die bedrijfsmatig wettelijke controles verricht dan
wel een organisatie waarin zodanige ondernemingen of instellingen met elkaar
zijn verbonden.
Organisatie van openbaar belang
- In Nederland gevestigde rechtspersoon waarvan de effecten zijn toegelaten
tot de markt;
- Een bank met een vergunning;
- Centrale kredietinstelling met een vergunning;
- Verzekeraar met grote risico omvang;
- Netbeheerder;
- Toegelaten instellingen woningwet met > 5.000 VHE
- Instellingen wetenschappelijk onderzoek.
Samenvatting regelgeving
Het is verboden een wettelijke controle te verrichten zonder daartoe van de AFM een
vergunning
te hebben verkregen. De vergunning vervalt indien de accountantsorganisatie
ophoudt te
bestaan. Er zijn een aantal kan beperkingen stellen of de vergunning onttrekken
indien (artikel
10):
1. Op verzoek van de houder;
2. Indien de houder onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt;
3. Indien er gegevens verzwegen zijn;
4. Indien de houder in staat van faillissement is komen te verkeren;
5. Indien zich omstandigheden voordoen of feiten bekend worden welke ertoe
leiden dat de eigendomsstructuur ondoorzichtig is;
6. Indien er niet meer wordt voldaan aan de wet- en regelgeving
, 4
7. Indien er 36 maanden geen gebruik is gemaakt van de vergunning.
De AFM houdt een openbaar register bij waarin vergunninghoudende
accountantsorganisaties en externe accountants worden ingeschreven. Hierin worden
ook tuchtrechtelijke maatregelen opgenomen inclusief het tijdstip van oplegging en
einddatum. Na het vestrijken van 10 jaar wordt deze tuchrechtelijke maatregel
verwijderd. Bij doorhaling geldt een termijn van 5 jaar.
De AFM haalt de inschrijving van de externe accountant in het register door indien:
1. De vergunning is ingetrokken of vervallen;
2. De accountantskamer de maatregel tot doorhaling van inschrijving heeft
opgelegd;
3. Op verzoek van de accountantsorganisatie;
4. Op verzoek van de accountant;
5. Indien de accountant is overleden;
6. Indien de inschrijving is doorgehaald;
7. Indien de externe accountant niet langer als wettelijke auditor in een andere
lidstaat is toegelaten.
De accountantsorganisatie draagt er zorg voor dat externe accountants die bij haar
werkzaam zijn voldoen aan:
De goedgekeurde standaarden;
Regels ter zake van zijn vakbekwaamheid, objectiviteit, professioneel kritische
instelling en integriteit.
De accountantsorganisatie draagt er zorg voor dat tekortkomingen met betrekking tot
een wettelijke controle worden hersteld.
De natuurlijke personen die het beleid bepalen bij een accountantsorganisatie dienen
vakbekwaam te zijn. Eventuele wijzigingen bij de personen die het beleid bepalen
worden gemeld bij de AFM. Zij mogen geen andere werkzaamheden uitvoeren, tenzij
hier voorafgaande goedkeuring voor is verleend.
De accountantsorganisatie beschikt over een stelsel van kwaliteitsbeheersing. Dit is
zodanig ingericht dat alle wettelijke controles plaatsvinden onder de
verantwoordelijkheid van een externe accountant. Zij zorgen hierbij voor een passend
beloningsbeleid, dat voldoende prestatieprikkels bevat.
De accountantsorganisatie dient zorg te dragen dat de VGBA wordt nageleefd en waar
mogelijk maatregelen worden getroffen. Indien er sprake van een wettelijke controle
moet toegang verstrekt worden aan alle relevante informatie met betrekking tot die
controlecliënt bij de opvolgende accountantsorganisatie.
Een accountantsorganisatie welke bevoegd is om wettelijke controles uit te voeren bij
een
OOB beschikt over een stelsel van onafhankelijk toezicht op het beleid en de
algemene gang van zaken. Deze bestaat uit ten minste drie natuurlijke personen
welke onafhankelijk zijn.
Bij een OOB mag geen wettelijke controle verricht worden indien voorgaande twee
jaren de financiële verantwoording is samengesteld of verzorgt/ingericht. Hierbij mag
de accountant niet langer dan 5 aaneengesloten jaren betrokken zijn bij de cliënt.
Samenvatting slotmondeling 2026
Inhoud
1. Wettelijk kader accountancy.................................................3
1.1 Wet toezicht accountantsorganisaties (WTA)........................................................................3
1.2 Besluit toezicht accountancy (BTA).......................................................................................5
1.3 Wet op het accountantsberoep (WAB)..................................................................................6
1.4 Wet tuchtspraak accountants (WTRA)..................................................................................8
1.5 EU Verordering specifieke Eisen wettelijke controles............................................................8
2. Algemene uitgangspunten en verantwoordelijkheden............9
2.0 Standaard 200: Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant..........................9
2.1 Standaard 210: Overeenkomen van de voorwaarden van controleopdrachten..................10
2.2 Standaard 220: Kwaliteitsmanagement voor een controle van financiële overzichten.......11
2.3 Standaard 230: Controledocumentatie................................................................................12
2.4 Standaard 240: De verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude................................13
2.5 Standaard 250 Het in aanmerking nemen van wet- en regelgeving....................................16
2.6 Standaard 260: Communicatie met de met governance belaste personen..........................18
2.65 Standaard 265: Meedelen van tekortkomingen in de IB....................................................18
3. Risico-inschatting en het inspelen hierop............................19
3.00 Standaard 300: Planning van een controle........................................................................19
3.15 Standaard 315: Risico’s op een afwijking van materieel belang identificeren....................20
3.2 Standaard 320: Materialiteit bij planning en uitvoering.......................................................23
3.3 Standaard 330: Inspelen op ingeschatte risico’s..................................................................24
4. Service organisaties en evaluaties van afwijkingen.............25
4.02 Standaard 402: Overwegingen met betrekking tot controles van entiteiten die gebruik
maken van een service organisatie........................................................................................... 25
4.2 Standaard 450: Evaluatie van geïdentificeerde afwijkingen................................................26
5. Controle-informatie............................................................27
5.00 Standaard 500: Controle-informatie..................................................................................27
5.1 Standaard 501: Controle-informatie specifieke overwegingen voor geselecteerde
elementen................................................................................................................................. 28
5.05 Standaard 505: Externe bevestigingen..............................................................................29
,2
5.2 Standaard 510: Initiële controle-opdrachten – Beginsaldi...................................................29
5.3 Standaard 520: Cijferanalyses............................................................................................ 30
5.4 Standaard 530: Steekproeven............................................................................................30
5.4 Standaard 540: Schattingen...............................................................................................31
5.5 Standaard 550: Verbonden partijen....................................................................................32
5.6 Standaard 560: Gebeurtenissen na balansdatum...............................................................33
5.7 Standaard 570: Continuïteit.................................................................................................34
5.8 Standaard 580: Schriftelijke bevestigingen........................................................................38
6. Werkzaamheden van anderen.............................................38
6.0 Standaard 600: Controle van financiële overzichten van een groep....................................39
6.1 Standaard 610: Gebruikmaken van de werkzaamheden van interne auditors....................40
6.2 Standaard 620: Gebruikmaken van een ingeschakelde deskundige...................................41
7. Controlebevindingen en rapportering..................................42
7.0 Standaard 700: Het vormen van een oordeel......................................................................42
7.05 Standaard 705: Aanpassingen van het oordeel in de verklaring........................................43
7.06 Standaard 706: Paragrafen ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden................44
7.1 Standaard 710: Ter vergelijking opgenomen informatie.....................................................45
7.2 Standaard 720: Verantwoordelijkheden met betrekking tot andere informatie..................45
8. Controlebevindingen en rapporteringen in het kader van
bijzondere opdrachten............................................................46
8.00 Standaard 800: Controles van financiële overzichten die zijn opgesteld in
overeenstemming met stelsels voor bijzondere doeleinden......................................................46
8.05 Standaard 805: Controles van enkel financieel overzicht en specifieke elementen,
rekeningen of posten................................................................................................................. 47
8.1 Standaard 810: Samengevatte financiële overzichten........................................................47
9. Standaard 2400: Beoordelingsopdrachten...........................48
10. Verorderingen en overige.................................................51
10.1 Verordering gedrags- en beroepsregels accountants.......................................................51
10.2 Verorderingen inzake de onafhankelijkheid van accountants...........................................52
10.3 Nadere voorschriften kwaliteitssystemen.........................................................................54
10.4 NV NOCLAR....................................................................................................................... 55
10.5 Handreiking 1153: Frauderisicoanalyse............................................................................56
10.6 Soorten accountants......................................................................................................... 57
,3
1. Wettelijk kader accountancy
1.1 Wet toezicht accountantsorganisaties (WTA)
Inhoud wet
De Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) regelt het toezicht op
accountantsorganisaties in Nederland. Deze wet stelt eisen aan organisaties die
wettelijke controles uitvoeren, zoals het controleren van jaarrekeningen van
middelgrote en grote bedrijven en instellingen. De Wta bepaalt onder andere dat
accountantsorganisaties moeten beschikken over een vergunning van de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) om deze wettelijke controles uit te mogen voeren.
Daarnaast bevat de Wta regels over de integriteit, onafhankelijkheid en deskundigheid
van accountants, en stelt het eisen aan de interne organisatie en kwaliteitsbeheersing
van accountantsorganisaties. Ook geeft de wet de AFM de bevoegdheid om toezicht te
houden, onderzoek te doen en handhavend op te treden indien nodig.
Kort samengevat zorgt de Wta ervoor dat het publieke belang bij de uitvoering van
wettelijke controles wordt geborgd door strenge eisen en onafhankelijk toezicht.
Belangrijke definities
Accountantsorganisatie
Een onderneming of instelling die bedrijfsmatig wettelijke controles verricht dan
wel een organisatie waarin zodanige ondernemingen of instellingen met elkaar
zijn verbonden.
Organisatie van openbaar belang
- In Nederland gevestigde rechtspersoon waarvan de effecten zijn toegelaten
tot de markt;
- Een bank met een vergunning;
- Centrale kredietinstelling met een vergunning;
- Verzekeraar met grote risico omvang;
- Netbeheerder;
- Toegelaten instellingen woningwet met > 5.000 VHE
- Instellingen wetenschappelijk onderzoek.
Samenvatting regelgeving
Het is verboden een wettelijke controle te verrichten zonder daartoe van de AFM een
vergunning
te hebben verkregen. De vergunning vervalt indien de accountantsorganisatie
ophoudt te
bestaan. Er zijn een aantal kan beperkingen stellen of de vergunning onttrekken
indien (artikel
10):
1. Op verzoek van de houder;
2. Indien de houder onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt;
3. Indien er gegevens verzwegen zijn;
4. Indien de houder in staat van faillissement is komen te verkeren;
5. Indien zich omstandigheden voordoen of feiten bekend worden welke ertoe
leiden dat de eigendomsstructuur ondoorzichtig is;
6. Indien er niet meer wordt voldaan aan de wet- en regelgeving
, 4
7. Indien er 36 maanden geen gebruik is gemaakt van de vergunning.
De AFM houdt een openbaar register bij waarin vergunninghoudende
accountantsorganisaties en externe accountants worden ingeschreven. Hierin worden
ook tuchtrechtelijke maatregelen opgenomen inclusief het tijdstip van oplegging en
einddatum. Na het vestrijken van 10 jaar wordt deze tuchrechtelijke maatregel
verwijderd. Bij doorhaling geldt een termijn van 5 jaar.
De AFM haalt de inschrijving van de externe accountant in het register door indien:
1. De vergunning is ingetrokken of vervallen;
2. De accountantskamer de maatregel tot doorhaling van inschrijving heeft
opgelegd;
3. Op verzoek van de accountantsorganisatie;
4. Op verzoek van de accountant;
5. Indien de accountant is overleden;
6. Indien de inschrijving is doorgehaald;
7. Indien de externe accountant niet langer als wettelijke auditor in een andere
lidstaat is toegelaten.
De accountantsorganisatie draagt er zorg voor dat externe accountants die bij haar
werkzaam zijn voldoen aan:
De goedgekeurde standaarden;
Regels ter zake van zijn vakbekwaamheid, objectiviteit, professioneel kritische
instelling en integriteit.
De accountantsorganisatie draagt er zorg voor dat tekortkomingen met betrekking tot
een wettelijke controle worden hersteld.
De natuurlijke personen die het beleid bepalen bij een accountantsorganisatie dienen
vakbekwaam te zijn. Eventuele wijzigingen bij de personen die het beleid bepalen
worden gemeld bij de AFM. Zij mogen geen andere werkzaamheden uitvoeren, tenzij
hier voorafgaande goedkeuring voor is verleend.
De accountantsorganisatie beschikt over een stelsel van kwaliteitsbeheersing. Dit is
zodanig ingericht dat alle wettelijke controles plaatsvinden onder de
verantwoordelijkheid van een externe accountant. Zij zorgen hierbij voor een passend
beloningsbeleid, dat voldoende prestatieprikkels bevat.
De accountantsorganisatie dient zorg te dragen dat de VGBA wordt nageleefd en waar
mogelijk maatregelen worden getroffen. Indien er sprake van een wettelijke controle
moet toegang verstrekt worden aan alle relevante informatie met betrekking tot die
controlecliënt bij de opvolgende accountantsorganisatie.
Een accountantsorganisatie welke bevoegd is om wettelijke controles uit te voeren bij
een
OOB beschikt over een stelsel van onafhankelijk toezicht op het beleid en de
algemene gang van zaken. Deze bestaat uit ten minste drie natuurlijke personen
welke onafhankelijk zijn.
Bij een OOB mag geen wettelijke controle verricht worden indien voorgaande twee
jaren de financiële verantwoording is samengesteld of verzorgt/ingericht. Hierbij mag
de accountant niet langer dan 5 aaneengesloten jaren betrokken zijn bij de cliënt.
