Immunologie BM6
Rik Schelbergen
Les 1: introductie
Immuunrespons
Er zijn meerdere soorten Barrières / drempels die bacteriën moeten oversteken om je ziek
te maken, dit zijn de komende 4 lagen:
Fysieke barrière: Huid, slijmlagen in bijv slokdarm, maag/darmen
Chemische barrière: moleculen en stoffen in je bloed, die zonder tussenkomst van cellen
veel kan opruimen
Aangeboren immuunsysteem: wanneer de fysieke en chemische barriere niet voldoende is,
kom je aan op het aangeboren immuunsysteem. Dit zijn de cellen zoals macrofagen en
granulocyten (+ NK cellen) die fagocytose gebruikt. Dit zit vlak onder de huid op veel
verschillende plekken
- Geen activatie nodig
- Snel, niet specifiek
Verworven immuunsysteem: activatie nodig om tot uiting te komen.
- Traag, wel specifiek
Herkenning
Belangrijk voor het immuunsysteem is herkenning. Op de afbeelding is een vouwing van een
Darmwand zichtbaar.
Heel veel E.coli soorten in je darm zijn niet-eigen, maar zijn niet vreemd omdat ze er een
belangrijke functie vervullen (ze moeten getollereerd worden)
- Aan de andere kant heb je ook tumorcellen, die zijn gevaarlijk maar vallen wel onder
lichaamseigen cellen.
Om het immuunsysteem te helpen bij deze keuze zijn er 2 herkenningssystemen:
1. Antigenen – eigen vs niet eigen. Dit is het verworven immuunsysteem
2. Patronen – kunnen het verschil maken tussen vreemd (niet-eigen) vs gevaar (eigen)
Vreemde patronen: PAMPs (Pathogen-Associated Molecular Patterns)
Gevaar: DAMPs (Danger-Associated Molecular Patterns)
,Wat zijn fysieke/chemische barrières?
- Voor de huid (fysiek)
Meerlagig epitheel, hoornlaag, vetzuren, commensalen
- Voor de slijmvliezen (fysiek) zoals slokdarm, darmen, ademhalingssysteem
Trilharen, zuurgraad (maag, heel erg laag), slijm, stroming van slijm / overgeven /
diarree, commensalen
- Antimicrobiële eiwitten (chemisch)
Lysozym, defensinen, collectinen
Aangeboren vs verworven immuunsysteem
Aangeboren Verworven
Aspecifiek Specifiek
Patoonherkenning Antigeen herkenning
Onmiddellijk actie Duurt 4-5 dagen tot volledige werking
Initatie ter plaatse -> veel cellen van Begint in de specialistische organen
aangeboren immuunsysteem
Niet beter bij vaker dezelfde bacterie Geheugen
Er is duidelijk geworden dat het misschien mogelijk is dat aangeboren immuunsysteem
mogelijk toch beter wordt na herhaaldelijke blootstelling
Cellen van het immuunsysteem vanaf het Beenmerg en in het bloed
,Cellen van het aangeboren immuunsysteem
Granulocyten
Naamgeving komt door verschillende cytoplasma-kleuringen
Neutrophil:
- Komt het meeste voor
- Kort maar heftig leven
- Bacteriën kunnen gedood worden op verschillende manieren
, Fagocyten: cellen die kunnen fagocyteren
Dit zijn beide langlevende cellen. Zitten vaak in de weefsels en detecteren lokale infecties
Mestcellen
Rik Schelbergen
Les 1: introductie
Immuunrespons
Er zijn meerdere soorten Barrières / drempels die bacteriën moeten oversteken om je ziek
te maken, dit zijn de komende 4 lagen:
Fysieke barrière: Huid, slijmlagen in bijv slokdarm, maag/darmen
Chemische barrière: moleculen en stoffen in je bloed, die zonder tussenkomst van cellen
veel kan opruimen
Aangeboren immuunsysteem: wanneer de fysieke en chemische barriere niet voldoende is,
kom je aan op het aangeboren immuunsysteem. Dit zijn de cellen zoals macrofagen en
granulocyten (+ NK cellen) die fagocytose gebruikt. Dit zit vlak onder de huid op veel
verschillende plekken
- Geen activatie nodig
- Snel, niet specifiek
Verworven immuunsysteem: activatie nodig om tot uiting te komen.
- Traag, wel specifiek
Herkenning
Belangrijk voor het immuunsysteem is herkenning. Op de afbeelding is een vouwing van een
Darmwand zichtbaar.
Heel veel E.coli soorten in je darm zijn niet-eigen, maar zijn niet vreemd omdat ze er een
belangrijke functie vervullen (ze moeten getollereerd worden)
- Aan de andere kant heb je ook tumorcellen, die zijn gevaarlijk maar vallen wel onder
lichaamseigen cellen.
Om het immuunsysteem te helpen bij deze keuze zijn er 2 herkenningssystemen:
1. Antigenen – eigen vs niet eigen. Dit is het verworven immuunsysteem
2. Patronen – kunnen het verschil maken tussen vreemd (niet-eigen) vs gevaar (eigen)
Vreemde patronen: PAMPs (Pathogen-Associated Molecular Patterns)
Gevaar: DAMPs (Danger-Associated Molecular Patterns)
,Wat zijn fysieke/chemische barrières?
- Voor de huid (fysiek)
Meerlagig epitheel, hoornlaag, vetzuren, commensalen
- Voor de slijmvliezen (fysiek) zoals slokdarm, darmen, ademhalingssysteem
Trilharen, zuurgraad (maag, heel erg laag), slijm, stroming van slijm / overgeven /
diarree, commensalen
- Antimicrobiële eiwitten (chemisch)
Lysozym, defensinen, collectinen
Aangeboren vs verworven immuunsysteem
Aangeboren Verworven
Aspecifiek Specifiek
Patoonherkenning Antigeen herkenning
Onmiddellijk actie Duurt 4-5 dagen tot volledige werking
Initatie ter plaatse -> veel cellen van Begint in de specialistische organen
aangeboren immuunsysteem
Niet beter bij vaker dezelfde bacterie Geheugen
Er is duidelijk geworden dat het misschien mogelijk is dat aangeboren immuunsysteem
mogelijk toch beter wordt na herhaaldelijke blootstelling
Cellen van het immuunsysteem vanaf het Beenmerg en in het bloed
,Cellen van het aangeboren immuunsysteem
Granulocyten
Naamgeving komt door verschillende cytoplasma-kleuringen
Neutrophil:
- Komt het meeste voor
- Kort maar heftig leven
- Bacteriën kunnen gedood worden op verschillende manieren
, Fagocyten: cellen die kunnen fagocyteren
Dit zijn beide langlevende cellen. Zitten vaak in de weefsels en detecteren lokale infecties
Mestcellen