Samenvatting Psychologie H3
Hoofdstuk 7 Persoonlijkheid
Persoonlijkheid = de psychologische eigenschappen die een zekere continuïteit verlenen aan het
gedrag van een individu in verschillende situaties en op verschillende momenten.
Sigmund Freud
- Verplaatsing of displacement van agressie mensen die onder druk staan, gaan
op zoek naar ‘vijand’ (aanwijzen zondebok)
- Alles wat we doen, komt voort uit een op seks gebaseerde overlevingsinstinct en neiging tot
verdediging en agressie
Beschrijvende persoonlijkheidstheorie = de nadruk ligt op betrekkelijk stabiele
persoonlijkheidskenmerken of karaktertrekken van een individu.
Procestheorieën = gaan verder dan beschrijven alleen en verklaren de persoonlijkheid in termen van
de interne persoonlijkheidsprocessen en op basis van bewuste en onbewuste processen
Vier temperamenten met lichaamssappen volgens Hippocrates
Humores Bron Temperament
Bloed Hart Optimistisch (monter)
Cholè (gele gal) Lever Cholerisch (licht ontvlambaar)
Melancholè (zwarte gal) Milt Melancholiek (depressief)
Flegma (slijm) Hersenen Flegmatisch (traag,
afstandelijk)
Temperament = de biologisch bepaalde disposities die al in de vroege jeugd waarneembaar zijn en
die de snelheid en intensiteit van emotionele reacties en de overheersende stemming van een
individu bepalen.
Tegenwoordig lichaamssappen = neurotransmitters
Suïcidale gedachten of een depressie tekort of overschot aan neurotransmitters
Wat is het verschil tussen karaktertrekken en temperament? temperament is de basis van
persoonlijkheid, diep in onze individuele biologische aard. Karaktertrekken is een meerdimensionale
structuur die op basis van het temperament rust, maar die zich later ontwikkelt en die sterk door
ervaringen en door psychologische processen in de persoon wordt beïnvloed.
De vijf grote karaktertrekken: de vijf-factorentheorie (OCEAN)
1. Open-nieuwsgierig vs. Gesloten-ongeïnteresseerd
2. Betrouwbaar-georganiseerd vs. Onbetrouwbaar-chaotisch
3. Dominant-extravert vs. Ondergeschikt-introvert
4. Warm-vertrouwend vs. Koel-achterdochtig
5. Gelijkmatig-zelfverzekerd vs. Nerveus-temperamentvol
Betrouwbare test = een test die consistente uitkomsten geeft, bijvoorbeeld wanneer iemand een
paar keer dezelfde test maakt
Valide test = een test die meet wat hij hoort te meten
, Kritiek theorieën karaktertrekken vijf dimensies:
- Het is een momentopname van de persoonlijkheid
- Complexe aard wordt te simpel voorgesteld aan de hand van vijf dimensies
- Selffulfilling prophecy mensen die eenmaal een stempel van bepaald gedrag hebben
gekregen, worden belemmerd in hun pogingen om te veranderen
Drie procestheorieën:
1. Psychodynamische theorie richt aandacht op motivatie (met name onbewuste) en
invloed van ervaringen uit vroege jeugd op onze geestelijke gesteldheid
2. Humanistische theorie richt aandacht op bewuste en huidige, subjectieve realiteit: onze
overtuigingen en de manier waarop we onszelf zien in relatie tot anderen
3. Sociaal-cognitieve theorie onze persoonlijkheid wordt beïnvloed door leren, perceptie en
sociale interactie
Psychodynamische theorie
Freud is de grondlegger psychoanalyse. Het bewuste is de bron van alle impulsen, drijfveren en
conflicten in de persoonlijkheidsontwikkeling van de mens. Freud verklaarde angsten, fobieën en
depressies vanuit het onbewuste.
Eros = seksuele drijfveer
Libido = de energie achter een drijfveer (deze energie legt ook de basis voor werken,
vrijetijdsbesteding, creatieve activiteiten, dansen of lezen)
Thanatos = negatieve energie die zich uit in vernietigingsdrang en agressie
Psychosociale ontwikkelingsstadia:
1. Orale fase
2. Anale fase
3. Fallische fase
4. Latentie fase
5. Genitale fase
Fixatie = Freud verklaarde sommige gedragingen van volwassenen met de veronderstelling dat ze in
een bepaalde fase van psychoseksuele ontwikkeling zijn blijven steken
Freud geloofde dat de seksuele en agressieve krachten van het Id een voortdurende strijd voeren
tegen de moralistische krachten van het superego. Het altijd praktische ego dient als bemiddelaar bij
dit conflict.
Id = primitieve, onbewuste (het Id handelt altijd impulsief en streeft naar onmiddellijke bevrediging)
Superego = virtuele opvoeder in onze geest en houdt zich bezig met de naleving van de morele eisen
die het individu heeft overgenomen van zijn ouders, leraren en andere dominante figuren in de
maatschappij
Hoofdstuk 7 Persoonlijkheid
Persoonlijkheid = de psychologische eigenschappen die een zekere continuïteit verlenen aan het
gedrag van een individu in verschillende situaties en op verschillende momenten.
Sigmund Freud
- Verplaatsing of displacement van agressie mensen die onder druk staan, gaan
op zoek naar ‘vijand’ (aanwijzen zondebok)
- Alles wat we doen, komt voort uit een op seks gebaseerde overlevingsinstinct en neiging tot
verdediging en agressie
Beschrijvende persoonlijkheidstheorie = de nadruk ligt op betrekkelijk stabiele
persoonlijkheidskenmerken of karaktertrekken van een individu.
Procestheorieën = gaan verder dan beschrijven alleen en verklaren de persoonlijkheid in termen van
de interne persoonlijkheidsprocessen en op basis van bewuste en onbewuste processen
Vier temperamenten met lichaamssappen volgens Hippocrates
Humores Bron Temperament
Bloed Hart Optimistisch (monter)
Cholè (gele gal) Lever Cholerisch (licht ontvlambaar)
Melancholè (zwarte gal) Milt Melancholiek (depressief)
Flegma (slijm) Hersenen Flegmatisch (traag,
afstandelijk)
Temperament = de biologisch bepaalde disposities die al in de vroege jeugd waarneembaar zijn en
die de snelheid en intensiteit van emotionele reacties en de overheersende stemming van een
individu bepalen.
Tegenwoordig lichaamssappen = neurotransmitters
Suïcidale gedachten of een depressie tekort of overschot aan neurotransmitters
Wat is het verschil tussen karaktertrekken en temperament? temperament is de basis van
persoonlijkheid, diep in onze individuele biologische aard. Karaktertrekken is een meerdimensionale
structuur die op basis van het temperament rust, maar die zich later ontwikkelt en die sterk door
ervaringen en door psychologische processen in de persoon wordt beïnvloed.
De vijf grote karaktertrekken: de vijf-factorentheorie (OCEAN)
1. Open-nieuwsgierig vs. Gesloten-ongeïnteresseerd
2. Betrouwbaar-georganiseerd vs. Onbetrouwbaar-chaotisch
3. Dominant-extravert vs. Ondergeschikt-introvert
4. Warm-vertrouwend vs. Koel-achterdochtig
5. Gelijkmatig-zelfverzekerd vs. Nerveus-temperamentvol
Betrouwbare test = een test die consistente uitkomsten geeft, bijvoorbeeld wanneer iemand een
paar keer dezelfde test maakt
Valide test = een test die meet wat hij hoort te meten
, Kritiek theorieën karaktertrekken vijf dimensies:
- Het is een momentopname van de persoonlijkheid
- Complexe aard wordt te simpel voorgesteld aan de hand van vijf dimensies
- Selffulfilling prophecy mensen die eenmaal een stempel van bepaald gedrag hebben
gekregen, worden belemmerd in hun pogingen om te veranderen
Drie procestheorieën:
1. Psychodynamische theorie richt aandacht op motivatie (met name onbewuste) en
invloed van ervaringen uit vroege jeugd op onze geestelijke gesteldheid
2. Humanistische theorie richt aandacht op bewuste en huidige, subjectieve realiteit: onze
overtuigingen en de manier waarop we onszelf zien in relatie tot anderen
3. Sociaal-cognitieve theorie onze persoonlijkheid wordt beïnvloed door leren, perceptie en
sociale interactie
Psychodynamische theorie
Freud is de grondlegger psychoanalyse. Het bewuste is de bron van alle impulsen, drijfveren en
conflicten in de persoonlijkheidsontwikkeling van de mens. Freud verklaarde angsten, fobieën en
depressies vanuit het onbewuste.
Eros = seksuele drijfveer
Libido = de energie achter een drijfveer (deze energie legt ook de basis voor werken,
vrijetijdsbesteding, creatieve activiteiten, dansen of lezen)
Thanatos = negatieve energie die zich uit in vernietigingsdrang en agressie
Psychosociale ontwikkelingsstadia:
1. Orale fase
2. Anale fase
3. Fallische fase
4. Latentie fase
5. Genitale fase
Fixatie = Freud verklaarde sommige gedragingen van volwassenen met de veronderstelling dat ze in
een bepaalde fase van psychoseksuele ontwikkeling zijn blijven steken
Freud geloofde dat de seksuele en agressieve krachten van het Id een voortdurende strijd voeren
tegen de moralistische krachten van het superego. Het altijd praktische ego dient als bemiddelaar bij
dit conflict.
Id = primitieve, onbewuste (het Id handelt altijd impulsief en streeft naar onmiddellijke bevrediging)
Superego = virtuele opvoeder in onze geest en houdt zich bezig met de naleving van de morele eisen
die het individu heeft overgenomen van zijn ouders, leraren en andere dominante figuren in de
maatschappij
