Praktische keuzes in de thuiszorg: wondspoeling met kraanwater of NaCl 0,9%?
Naomi Kalubi 0956586 | OVK31AZS02 Deel 2 CAT 4 Resultaten (evidence tabel)
1 Aanleiding Selectie en beoordeling
Tijdens mijn thuiszorgstage kwam ik bij een patiënte met Uit de zoekstrategie zijn 6
een postoperatieve wond aan het onderbeen. Conform relevante artikelen geselecteerd:
het zorgplan moest de wond tweemaal daags gespoeld een Cochrane review (Fernandez
en opnieuw verbonden worden. In de thuissituatie is de et al., 2022), een meta-analyse
voorraad verpleegkundige materialen echter beperkt.
(Huang et al., 2019), drie RCT’s
Waar in het ziekenhuis een ruime werkvoorraad aanwezig
is, moeten verpleegkundigen vaak flexibel omgaan met (Weiss et al., 2013; Moscati et al.,
de middelen die beschikbaar zijn. 2007; Chan et al., 2016) en een
recente review (Holman, 2023).
Dit roept de vraag op of het spoelen van wonden met
steriele en NaCl 0,9% daadwerkelijk effectiever is dan
spoelen met lauw kraanwater. Als kraanwater even Waarom geselecteerd: alle
effectief blijkt, zou dit niet Alleen praktische voordelen onderzoeken vergelijken direct
hebben, maar ook bijdragen aan flexibiliteit en efficiëntie NaCl 0,9% met (lauw) kraanwater
in de thuiszorg praktijk. bij wondspoeling.
Niveau van bewijs: Cochrane en
meta-analyse = hoog; RCT’s =
2 Klinische vraag matig-hoog; review = aanvullend.
Bij patiënten met postoperatieve wonden die
wondspoeling nodig hebben, leidt het spoelen met NaCl Belangrijkste bevinding: in geen
0,9% in vergelijking met lauwwarm kraanwater tot een van de studies werd een hoger
betere wondgenezing en minder complicaties? infectierisico met kraanwater
gevonden. Genezing en
P (Population): Volwassen patiënten met postoperatieve
complicaties waren vergelijkbaar.
wonden die wondspoeling nodig hebben
I (Intervention): Spoelen met NaCl 0,9%
C (Comparison): Spoelen met lauwwarm kraanwater
Toepasbaarheid: resultaten zijn
O (Outcome): Betere wondgenezing, minder goed te vertalen naar de praktijk,
wondinfecties/complicaties, meer comfort en praktische mits schoon drinkwater
uitvoerbaarheid beschikbaar is en wondzorg
volgens protocol gebeurt.
Niet-geïncludeerde artikelen vielen
3 Zoekstrategie af door irrelevante populatie
(dieren, orale wonden), andere
Er is systematisch gezocht in PubMed, CINAHL en interventie (antiseptica,
Cochrane Library met de zoektermen ("normal saline" OR alternatieve middelen) of
"sodium chloride 0.9%") AND ("tap water" OR "potable
water") AND ("wound" OR "wound care" OR "wound
ontbreken van directe vergelijking.
irrigation").Filters: Engels, peer-reviewed,
volwassenen.Resultaten: PubMed (32 hits), CINAHL (22
5 Conclusie
hits), Cochrane (1 review).Na screening bleven 6
artikelen over die aansluiten bij de PICO Uit systematische reviews en RCT’s blijkt dat
6 Aanbevelingen
kraanwater niet minder effectief of veilig is dan NaCl Verpleegkundigen kunnen veilig kraanwater gebruiken bij spoeling van postoperatieve
0,9% voor het spoelen van postoperatieve wonden. Er wonden, mits dit schoon en lauwwarm is • Praktisch voordeel: direct beschikbaar, geen
werden geen hogere infectiecijfers gevonden en de logistieke vertraging of afhankelijkheid van apotheeklevering. • Randvoorwaarden:
wondgenezing verliep vergelijkbaar. Kraanwater biedt duidelijke protocollen, scholing van verpleegkundigen, aandacht voor hygiëne, en
daarbij praktische voordelen in de thuissituatie. afspraken binnen de organisatie. • Aanbeveling voor toekomstig onderzoek: meer studies
Gebruik NaCl bij patiënten met verhoogd infectierisico naar patiëntcomfort en kosteneffectiviteit in de thuiszorgcontext.
of bij twijfel over waterkwaliteit. In overige gevallen is
kraanwater een verantwoord alternatief..
Literatuurlijst
Chan, M., Cheung, T., Lin, C., & Lin, M. (2016, Maart). Tap Water Versus Sterile Normal Saline in Wound Swabbing: A Double-Blind Randomized Controlled Trial. Huang, C.-Y., & Choong, M.-Y. (2019, Februari). Comparison of wounds' infection rate between tap water and normal saline cleansing: A meta-analysis of randomised
Retrieved from Journal of wound: https://doi.org/10.1097/won.0000000000000213 control trials. Retrieved from International Wound Journal: https://doi.org/10.1111/iwj.12980
Fernandez, R., Green, H., Griffiths, R., Atkinson, R., & Ellwood, L. (2022, September). Water for wound cleansing. Retrieved from Cochrane Database of Systematic Moscati, R., Mayrose, J., Reardon, R., Janicke, D., & Jehle, D. (2007, Mei). A multicenter comparison of tap water versus sterile saline for wound irrigation. Retrieved
Reviews: https://doi.org/10.1002/14651858.cd003861.pub4 from Academic Emergency Medicine: https://doi.org/10.1197/j.aem.2007.01.007
Holman. (2023, Augustus). Using tap water compared with normal saline for cleansing wounds in adults: a literature review of the evidence. Retrieved from J Wound Weiss, E., Oldham, G., Lin, M., Foster, T., & Quinn, J. (2013, Januari). Water is a safe and effective alternative to sterile normal saline for wound irrigation prior to
Care: https://doi.org/10.12968/jowc.2023.32.8.507 suturing: a prospective, double-blind, randomised, controlled clinical trial. Retrieved from BMJ Open: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2012-001504
Naomi Kalubi 0956586 | OVK31AZS02 Deel 2 CAT 4 Resultaten (evidence tabel)
1 Aanleiding Selectie en beoordeling
Tijdens mijn thuiszorgstage kwam ik bij een patiënte met Uit de zoekstrategie zijn 6
een postoperatieve wond aan het onderbeen. Conform relevante artikelen geselecteerd:
het zorgplan moest de wond tweemaal daags gespoeld een Cochrane review (Fernandez
en opnieuw verbonden worden. In de thuissituatie is de et al., 2022), een meta-analyse
voorraad verpleegkundige materialen echter beperkt.
(Huang et al., 2019), drie RCT’s
Waar in het ziekenhuis een ruime werkvoorraad aanwezig
is, moeten verpleegkundigen vaak flexibel omgaan met (Weiss et al., 2013; Moscati et al.,
de middelen die beschikbaar zijn. 2007; Chan et al., 2016) en een
recente review (Holman, 2023).
Dit roept de vraag op of het spoelen van wonden met
steriele en NaCl 0,9% daadwerkelijk effectiever is dan
spoelen met lauw kraanwater. Als kraanwater even Waarom geselecteerd: alle
effectief blijkt, zou dit niet Alleen praktische voordelen onderzoeken vergelijken direct
hebben, maar ook bijdragen aan flexibiliteit en efficiëntie NaCl 0,9% met (lauw) kraanwater
in de thuiszorg praktijk. bij wondspoeling.
Niveau van bewijs: Cochrane en
meta-analyse = hoog; RCT’s =
2 Klinische vraag matig-hoog; review = aanvullend.
Bij patiënten met postoperatieve wonden die
wondspoeling nodig hebben, leidt het spoelen met NaCl Belangrijkste bevinding: in geen
0,9% in vergelijking met lauwwarm kraanwater tot een van de studies werd een hoger
betere wondgenezing en minder complicaties? infectierisico met kraanwater
gevonden. Genezing en
P (Population): Volwassen patiënten met postoperatieve
complicaties waren vergelijkbaar.
wonden die wondspoeling nodig hebben
I (Intervention): Spoelen met NaCl 0,9%
C (Comparison): Spoelen met lauwwarm kraanwater
Toepasbaarheid: resultaten zijn
O (Outcome): Betere wondgenezing, minder goed te vertalen naar de praktijk,
wondinfecties/complicaties, meer comfort en praktische mits schoon drinkwater
uitvoerbaarheid beschikbaar is en wondzorg
volgens protocol gebeurt.
Niet-geïncludeerde artikelen vielen
3 Zoekstrategie af door irrelevante populatie
(dieren, orale wonden), andere
Er is systematisch gezocht in PubMed, CINAHL en interventie (antiseptica,
Cochrane Library met de zoektermen ("normal saline" OR alternatieve middelen) of
"sodium chloride 0.9%") AND ("tap water" OR "potable
water") AND ("wound" OR "wound care" OR "wound
ontbreken van directe vergelijking.
irrigation").Filters: Engels, peer-reviewed,
volwassenen.Resultaten: PubMed (32 hits), CINAHL (22
5 Conclusie
hits), Cochrane (1 review).Na screening bleven 6
artikelen over die aansluiten bij de PICO Uit systematische reviews en RCT’s blijkt dat
6 Aanbevelingen
kraanwater niet minder effectief of veilig is dan NaCl Verpleegkundigen kunnen veilig kraanwater gebruiken bij spoeling van postoperatieve
0,9% voor het spoelen van postoperatieve wonden. Er wonden, mits dit schoon en lauwwarm is • Praktisch voordeel: direct beschikbaar, geen
werden geen hogere infectiecijfers gevonden en de logistieke vertraging of afhankelijkheid van apotheeklevering. • Randvoorwaarden:
wondgenezing verliep vergelijkbaar. Kraanwater biedt duidelijke protocollen, scholing van verpleegkundigen, aandacht voor hygiëne, en
daarbij praktische voordelen in de thuissituatie. afspraken binnen de organisatie. • Aanbeveling voor toekomstig onderzoek: meer studies
Gebruik NaCl bij patiënten met verhoogd infectierisico naar patiëntcomfort en kosteneffectiviteit in de thuiszorgcontext.
of bij twijfel over waterkwaliteit. In overige gevallen is
kraanwater een verantwoord alternatief..
Literatuurlijst
Chan, M., Cheung, T., Lin, C., & Lin, M. (2016, Maart). Tap Water Versus Sterile Normal Saline in Wound Swabbing: A Double-Blind Randomized Controlled Trial. Huang, C.-Y., & Choong, M.-Y. (2019, Februari). Comparison of wounds' infection rate between tap water and normal saline cleansing: A meta-analysis of randomised
Retrieved from Journal of wound: https://doi.org/10.1097/won.0000000000000213 control trials. Retrieved from International Wound Journal: https://doi.org/10.1111/iwj.12980
Fernandez, R., Green, H., Griffiths, R., Atkinson, R., & Ellwood, L. (2022, September). Water for wound cleansing. Retrieved from Cochrane Database of Systematic Moscati, R., Mayrose, J., Reardon, R., Janicke, D., & Jehle, D. (2007, Mei). A multicenter comparison of tap water versus sterile saline for wound irrigation. Retrieved
Reviews: https://doi.org/10.1002/14651858.cd003861.pub4 from Academic Emergency Medicine: https://doi.org/10.1197/j.aem.2007.01.007
Holman. (2023, Augustus). Using tap water compared with normal saline for cleansing wounds in adults: a literature review of the evidence. Retrieved from J Wound Weiss, E., Oldham, G., Lin, M., Foster, T., & Quinn, J. (2013, Januari). Water is a safe and effective alternative to sterile normal saline for wound irrigation prior to
Care: https://doi.org/10.12968/jowc.2023.32.8.507 suturing: a prospective, double-blind, randomised, controlled clinical trial. Retrieved from BMJ Open: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2012-001504
