Hoofdstuk 1:Structuur, evenwicht en prestaties
§1.1 Markt en marktstructuur
Een markt is het geheel van factoren waaronder vragers en aanbieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Concrete markt
Hier kunnen vragers en aanbieders elkaar ontmoeten. Bijv. een bloemenmarkt, marktplaats,
enz.
Abstracte markt
Hier is geen ontmoetingsplek. ‘markt’ wordt hiermee bedoeld als alle elementen die te
maken hebben met de verhandeling van producten. Bijv. auto’s, huizen, ruwe olie.
De belangrijkste kenmerken van marktstructuur zijn : aantal aanbieders,
toetredingsdrempels en de mate van productdifferentiatie.
Aantal aanbieders
Bij 1 aanbieder hoef je je geen zorgen te maken dat consumenten weglopen naar de
concurrent wanneer je de prijs verhoogd. Je moet er wel rekening mee houden dat wanneer
je de prijs verhoogd, minder mensen het product zullen kopen.
Toetredingsdrempels
Soms moet je in een fabriek investeren voordat je met je product op de markt kan. Dat is
een toetredingsdrempel. Als deze hoog is zijn er weinig producenten die er overheen
kunnen stappen. Bijv. een bedrijf die computerchips produceert moet miljoenen investeren in
een fabriek met machines. Een fietsenfabriek is daarentegen veel goedkoper.
Productdifferentiatie
Je hebt homogene en heterogene producten. Homogeen : de consument ziet het verschil
NIET tussen de producten van 2 verschillende aanbieders.(Bijv. elektriciteit).
Heterogeen : de consument ziet het verschil WEL tussen de producten van 2 verschillende
aanbieders.(Bijv. mobiel, fiets)
Als producten substitueerbaar zijn, maar in de ogen van de consument van elkaar
verschillen, spreek je van gedifferentieerde producten. Bijv. Sprite & Cola; allebei om de
dorst te lessen, maar met een andere smaak.
Hoe meer producten van elkaar verschillen, hoe sterker ze zijn gedifferentieerd. Producten
die onderling helemaal niet substitueerbaar zijn, zijn onafhankelijke producten.
, §1.2 Marktvormen
Aantal aanbieders Homogeen Heterogeen
Veel Volkomen concurrentie Monopolistische concurrentie
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Één Monopolie
Volkomen concurrentie
Het enige waar een producent hierbij invloed op heeft, is de hoeveelheid die hij produceert.
Deze marktvorm komt bijna niet voor. Het is een ideaaltype. Het gaat hierbij alleen om vraag
en aanbod.
Monopolistische concurrentie
Deze markt verschilt op 1 punt van de volkomen concurrentie : de producten zijn
heterogeen. Producenten hebben dus wel invloed op de prijs alleen kunnen consumenten
de producten nu ook bij andere aanbieders halen. Bijv. de markt van schoenen of voor het
uit eten gaan.
Monopolie
Een monopolist is prijszetter ; hij kiest een prijs waarbij de winst maximaal is. Een monopolie
komt nauwelijks voor. De markt voor besturingssystemen van pc’s lijkt op een monopolie.
Microsoft heeft met windows wereldwijd een marktaandeel van 90%. De overige 10% is in
handen van kleinere bedrijven zoals Apple en Linux.
Oligopolie
Op veel markten zijn er 5 to 10 producenten die gezamenlijk zo’n 80% van de totale
productie voortbrengen, dat is een oligopolie. Bij 2 producenten heb je een duopolie. Een
oligopolist heeft meer invloed op de prijs naarmate zijn product meer afwijkt van anderen.
Dan krijg je een heterogene oligopolie.
§1.1 Markt en marktstructuur
Een markt is het geheel van factoren waaronder vragers en aanbieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Concrete markt
Hier kunnen vragers en aanbieders elkaar ontmoeten. Bijv. een bloemenmarkt, marktplaats,
enz.
Abstracte markt
Hier is geen ontmoetingsplek. ‘markt’ wordt hiermee bedoeld als alle elementen die te
maken hebben met de verhandeling van producten. Bijv. auto’s, huizen, ruwe olie.
De belangrijkste kenmerken van marktstructuur zijn : aantal aanbieders,
toetredingsdrempels en de mate van productdifferentiatie.
Aantal aanbieders
Bij 1 aanbieder hoef je je geen zorgen te maken dat consumenten weglopen naar de
concurrent wanneer je de prijs verhoogd. Je moet er wel rekening mee houden dat wanneer
je de prijs verhoogd, minder mensen het product zullen kopen.
Toetredingsdrempels
Soms moet je in een fabriek investeren voordat je met je product op de markt kan. Dat is
een toetredingsdrempel. Als deze hoog is zijn er weinig producenten die er overheen
kunnen stappen. Bijv. een bedrijf die computerchips produceert moet miljoenen investeren in
een fabriek met machines. Een fietsenfabriek is daarentegen veel goedkoper.
Productdifferentiatie
Je hebt homogene en heterogene producten. Homogeen : de consument ziet het verschil
NIET tussen de producten van 2 verschillende aanbieders.(Bijv. elektriciteit).
Heterogeen : de consument ziet het verschil WEL tussen de producten van 2 verschillende
aanbieders.(Bijv. mobiel, fiets)
Als producten substitueerbaar zijn, maar in de ogen van de consument van elkaar
verschillen, spreek je van gedifferentieerde producten. Bijv. Sprite & Cola; allebei om de
dorst te lessen, maar met een andere smaak.
Hoe meer producten van elkaar verschillen, hoe sterker ze zijn gedifferentieerd. Producten
die onderling helemaal niet substitueerbaar zijn, zijn onafhankelijke producten.
, §1.2 Marktvormen
Aantal aanbieders Homogeen Heterogeen
Veel Volkomen concurrentie Monopolistische concurrentie
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Één Monopolie
Volkomen concurrentie
Het enige waar een producent hierbij invloed op heeft, is de hoeveelheid die hij produceert.
Deze marktvorm komt bijna niet voor. Het is een ideaaltype. Het gaat hierbij alleen om vraag
en aanbod.
Monopolistische concurrentie
Deze markt verschilt op 1 punt van de volkomen concurrentie : de producten zijn
heterogeen. Producenten hebben dus wel invloed op de prijs alleen kunnen consumenten
de producten nu ook bij andere aanbieders halen. Bijv. de markt van schoenen of voor het
uit eten gaan.
Monopolie
Een monopolist is prijszetter ; hij kiest een prijs waarbij de winst maximaal is. Een monopolie
komt nauwelijks voor. De markt voor besturingssystemen van pc’s lijkt op een monopolie.
Microsoft heeft met windows wereldwijd een marktaandeel van 90%. De overige 10% is in
handen van kleinere bedrijven zoals Apple en Linux.
Oligopolie
Op veel markten zijn er 5 to 10 producenten die gezamenlijk zo’n 80% van de totale
productie voortbrengen, dat is een oligopolie. Bij 2 producenten heb je een duopolie. Een
oligopolist heeft meer invloed op de prijs naarmate zijn product meer afwijkt van anderen.
Dan krijg je een heterogene oligopolie.
