Week 3 Executele
Leerdoelen:
Na week 3 kunt u aan de hand van boek 4 BW (en titel 3.7 BW) met de volgende begrippen, hun
onderscheidende kenmerken en de verbanden die tussen die begrippen gelegd kunnen worden,
Beheer, schulden voldoen, zeggenschap; executele; executele en bewind; executeur; taken en bevoegdheden
executeur; beheersexecuteur, uitvaartexecuteur, rekening en verantwoording, begin en einde executele;
overgangsrecht.
vanuit de grondslagen en systematiek van het vermogensrecht implicaties afleiden voor concrete
aspecten van het erfrecht in ruime zin voor zover het de onderwerpen van deze week betreft.
de toepassing van de behandelde erfrechtelijke leerstukken aan de hand van een voorbeeldcasus
illustreren.
met oog op de eigen aard van de rechtsbeoefening door de notaris de behandelde erfrechtelijke
leerstukken met elkaar in verband brengen.
erfrechtelijke rechtspraak en (ontwerp)wetgeving mede in het licht van de maatschappelijke
ontwikkelingen ontleden.
aan de hand van opgedane kennis en inzicht erfrechtelijke casusposities oplossen.
mondeling presenteren van een (juridisch) betoog in Henkrect en helder Nederlands.
een gefundeerde en beargumenteerde positie innemen in een maatschappelijk, juridisch debat.
met anderen samenwerken om een opdracht binnen een voorgeschreven termijn te voltooien.
Literatuur:
M.J.A. van Mourik, B.M.E.M. Schols, F.W.J.M. Schols, L.C.A. Verstappen, B.C.M. Waaijer, Handboek
erfrecht, hoofdstuk XIV
Jurisprudentie:
Hoge Raad, 21 november 2008, ECLI:NL:HR:2008:BD5985 (Bevoegdheid executeur) (nr. 187)
Hoge Raad, 22 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:99, (Gaat verplichting tot het afleggen van rekening en
verantwoording (art. 4:151 BW) bij overlijden van de executeur over op zijn erfgenamen? Art. 4:149
BW.) (niet in bundel)
Rechtbank Midden-Nederland, 27 augustus 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:7710 (Wanneer is het saldo
van de nalatenschap ruimschoots toereikend in de zin van art. 4:202 BW?) (niet in bundel)
*Als een executeur nog niet zijn benoeming heeft aanvaard, zijn de overige erfgenamen NIET
gezamenlijk bevoegd op grond van art. 4:145 lid 1 BW. Art. 3:170 is alleen van toepassing als
de executeur zijn benoeming niet aanvaard.
, Vraag 1
Gijs is gehuwd met Fatima, het echtpaar heeft twee meerderjarige kinderen, Merel en Esther. Esther is erg
wispelturig en heeft een gat in haar hand, zij kan totaal niet met geld omgaan en geeft alles uit wat zij heeft.
Merel is de modeldochter van het gezin, zij studeert met goede resultaten en wil arts worden. Vader Gijs
overlijdt op 26 juni 2020. Hij heeft een uiterste wilsbeschikking gemaakt en daarin onder andere zijn beste
vriend Justin tot executeur benoemd. Het is niet direct duidelijk of de nalatenschap negatief of positief is, Justin
is nog bezig een boedelbeschrijving op te stellen. Esther verheugt zich al op haar erfenis en kan niet wachten om
naar de winkels te kunnen gaan en eens flink geld uit te geven. Zij doet dit twee dagen na de begrafenis en
spreekt met de leveranciers af dat zij hun vorderingen voor haar aankopen uit de nalatenschap betaald krijgen.
1. ★ executeur uitvaart.
2. ★ ★ executeur beheer nalatenschap.
3. ★ ★ ★ executeur executeur + bewindvoerder.
a. Merel en Fatima hebben geen kennis van het erfrecht en naast alle verdriet levert deze houding van
Esther zoveel stress op dat zij beiden voor de zekerheid beneficiair aanvaarden. Heeft dit gevolgen voor
de bevoegdheden van een executeur? Maak hierbij onderscheid in uw antwoord voor elk van de drie
varianten van de executeur.
› Zodra er een erfgenaam beneficiair aanvaard is de hoofdregel dat de nalatenschap
moet worden vereffend op grond van art. 4:195 lid 1 BW. Alle erfgenamen zijn dan
tezamen vereffenaar (4:198 jo. 4:202 lid 1 onder a jo. 4:149 lid 1 onder d).
In art. 4:202 lid 1 onder a staat dat er geen vereffening plaats vindt als er een tot
voldoening van de opeisbare schulden een bevoegde executeur is en deze kan
aantonen dat de goederen der nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle
schulden der nalatenschap te voldoen.
1. Voor de 1 ster-executeur geldt dat hij of zij alleen de uitvaart regel. Zijn
bevoegdheid eindigt want hij kan niet aan de tenzij-regel voldoen. Hij kan géén
verklaring afleggen dat de goederen der nalatenschap ruimschoots voldoende
zijn om alle schulden te voldoen, hij mag immers alleen de uitvaart regelen.
2. Voor zowel de 2 als de 3-ster executeur geldt dat zij wel aan de tenzij-regel
kunnen voldoen. Zij hebben ook beheersbevoegdheden. Voor hun geld dus ook
dat zijn een verklaring kunnen afleggen dat de goederen der nalatenschap
ruimschoots toereikend zijn om alle schulden der nalatenschap te voldoen.
Voor zowel de 2 als 3 ster executeur geld dat vereffening leid tot einde van het beheer op
grond van art. 4:149 lid 1 sub d. Voor de 3 ster executeur leid dit ook tot beëindiging van het
bewind op grond van art. 4:180 BW. Dit is namelijk als het belang vervalt, en dat is het geval
bij vereffening.
*Let op art. 4:202 lid 3 BW: Wanneer de wettelijke verdeling van toepassing wordt in
afwijking van lid 1 onder a slechts vereffend volgens de wet wanneer de echtgenoot van de
erflater beneficiair aanvaard.
Leerdoelen:
Na week 3 kunt u aan de hand van boek 4 BW (en titel 3.7 BW) met de volgende begrippen, hun
onderscheidende kenmerken en de verbanden die tussen die begrippen gelegd kunnen worden,
Beheer, schulden voldoen, zeggenschap; executele; executele en bewind; executeur; taken en bevoegdheden
executeur; beheersexecuteur, uitvaartexecuteur, rekening en verantwoording, begin en einde executele;
overgangsrecht.
vanuit de grondslagen en systematiek van het vermogensrecht implicaties afleiden voor concrete
aspecten van het erfrecht in ruime zin voor zover het de onderwerpen van deze week betreft.
de toepassing van de behandelde erfrechtelijke leerstukken aan de hand van een voorbeeldcasus
illustreren.
met oog op de eigen aard van de rechtsbeoefening door de notaris de behandelde erfrechtelijke
leerstukken met elkaar in verband brengen.
erfrechtelijke rechtspraak en (ontwerp)wetgeving mede in het licht van de maatschappelijke
ontwikkelingen ontleden.
aan de hand van opgedane kennis en inzicht erfrechtelijke casusposities oplossen.
mondeling presenteren van een (juridisch) betoog in Henkrect en helder Nederlands.
een gefundeerde en beargumenteerde positie innemen in een maatschappelijk, juridisch debat.
met anderen samenwerken om een opdracht binnen een voorgeschreven termijn te voltooien.
Literatuur:
M.J.A. van Mourik, B.M.E.M. Schols, F.W.J.M. Schols, L.C.A. Verstappen, B.C.M. Waaijer, Handboek
erfrecht, hoofdstuk XIV
Jurisprudentie:
Hoge Raad, 21 november 2008, ECLI:NL:HR:2008:BD5985 (Bevoegdheid executeur) (nr. 187)
Hoge Raad, 22 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:99, (Gaat verplichting tot het afleggen van rekening en
verantwoording (art. 4:151 BW) bij overlijden van de executeur over op zijn erfgenamen? Art. 4:149
BW.) (niet in bundel)
Rechtbank Midden-Nederland, 27 augustus 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:7710 (Wanneer is het saldo
van de nalatenschap ruimschoots toereikend in de zin van art. 4:202 BW?) (niet in bundel)
*Als een executeur nog niet zijn benoeming heeft aanvaard, zijn de overige erfgenamen NIET
gezamenlijk bevoegd op grond van art. 4:145 lid 1 BW. Art. 3:170 is alleen van toepassing als
de executeur zijn benoeming niet aanvaard.
, Vraag 1
Gijs is gehuwd met Fatima, het echtpaar heeft twee meerderjarige kinderen, Merel en Esther. Esther is erg
wispelturig en heeft een gat in haar hand, zij kan totaal niet met geld omgaan en geeft alles uit wat zij heeft.
Merel is de modeldochter van het gezin, zij studeert met goede resultaten en wil arts worden. Vader Gijs
overlijdt op 26 juni 2020. Hij heeft een uiterste wilsbeschikking gemaakt en daarin onder andere zijn beste
vriend Justin tot executeur benoemd. Het is niet direct duidelijk of de nalatenschap negatief of positief is, Justin
is nog bezig een boedelbeschrijving op te stellen. Esther verheugt zich al op haar erfenis en kan niet wachten om
naar de winkels te kunnen gaan en eens flink geld uit te geven. Zij doet dit twee dagen na de begrafenis en
spreekt met de leveranciers af dat zij hun vorderingen voor haar aankopen uit de nalatenschap betaald krijgen.
1. ★ executeur uitvaart.
2. ★ ★ executeur beheer nalatenschap.
3. ★ ★ ★ executeur executeur + bewindvoerder.
a. Merel en Fatima hebben geen kennis van het erfrecht en naast alle verdriet levert deze houding van
Esther zoveel stress op dat zij beiden voor de zekerheid beneficiair aanvaarden. Heeft dit gevolgen voor
de bevoegdheden van een executeur? Maak hierbij onderscheid in uw antwoord voor elk van de drie
varianten van de executeur.
› Zodra er een erfgenaam beneficiair aanvaard is de hoofdregel dat de nalatenschap
moet worden vereffend op grond van art. 4:195 lid 1 BW. Alle erfgenamen zijn dan
tezamen vereffenaar (4:198 jo. 4:202 lid 1 onder a jo. 4:149 lid 1 onder d).
In art. 4:202 lid 1 onder a staat dat er geen vereffening plaats vindt als er een tot
voldoening van de opeisbare schulden een bevoegde executeur is en deze kan
aantonen dat de goederen der nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle
schulden der nalatenschap te voldoen.
1. Voor de 1 ster-executeur geldt dat hij of zij alleen de uitvaart regel. Zijn
bevoegdheid eindigt want hij kan niet aan de tenzij-regel voldoen. Hij kan géén
verklaring afleggen dat de goederen der nalatenschap ruimschoots voldoende
zijn om alle schulden te voldoen, hij mag immers alleen de uitvaart regelen.
2. Voor zowel de 2 als de 3-ster executeur geldt dat zij wel aan de tenzij-regel
kunnen voldoen. Zij hebben ook beheersbevoegdheden. Voor hun geld dus ook
dat zijn een verklaring kunnen afleggen dat de goederen der nalatenschap
ruimschoots toereikend zijn om alle schulden der nalatenschap te voldoen.
Voor zowel de 2 als 3 ster executeur geld dat vereffening leid tot einde van het beheer op
grond van art. 4:149 lid 1 sub d. Voor de 3 ster executeur leid dit ook tot beëindiging van het
bewind op grond van art. 4:180 BW. Dit is namelijk als het belang vervalt, en dat is het geval
bij vereffening.
*Let op art. 4:202 lid 3 BW: Wanneer de wettelijke verdeling van toepassing wordt in
afwijking van lid 1 onder a slechts vereffend volgens de wet wanneer de echtgenoot van de
erflater beneficiair aanvaard.
