Media & Maatschappij Mediatheorieën
Fundamenteel- en toegepast onderzoek
Er zijn twee soorten onderzoek:
• Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek= Algemene kennis van de werkelijkheid
vergroten door hypothesen op te stellen die je vervolgens probeert te bevestigen of
onderuit te halen. Als je het onderuit haalt dan ontkracht je de bestaande theorie en
probeer je iets nieuws te bedenken, wat aanleiding voor nieuwe onderzoek is. Het is ‘weten
om te weten’.
• Praktijkgericht onderzoek/ toegepast onderzoek= ‘Weten om te doen’. Je gaat praktische
problemen oplossen en gaat inzichten toepassen op de beroepspraktijk van een
organisatie.
12.5 Vijf fasen in de theorievorming
Theorieën= systematisch geordende uitspraken en regels om de werkelijkheid te kunnen
beschrijven, verklaren en voorspellen.
De komst van een nieuw mediumtype gaf een impuls aan nieuwe theorievorming.
We onderscheiden 5 fasen in de theorievorming. Per fase worden de macht en invloed van media
op mens en samenleving verschillend gewaardeerd.
1. De almacht van de media=
• One-step-flow-theorie of de injectienaaldtheorie
1. Beperkte macht van de media: de invloed van de opinieleider=
• Two-step-flow-theorie (stap 1: van zender naar opinieleider, stap 2: van opinieleider naar
leden van publiek in omgeving van opinieleider)
• Multi-step-flow-theorie (meerdere stappen mogelijk met opinieleider als schakel)
2. Aandacht voor de ontvanger=
• Uses and gratifications (nut en beloningen)
• Zwamvlokmodel
3. Sturende macht van de media=
• Agendasetting
• Framing
4. Media in het informatietijdperk: de media-explosie
• Wederzijdse betrekkingen tussen zender en ontvanger staan in het middelpunt (interactie,
participatie, convergentie). Onderzoek naar de zes dimensies van de media-explosie: groei
van aantal en diversiteit van mediamiddelen, digitalisering van mediatechnologie,
convergentie, uitbreiding zintuiglijke ervaring, massazelf-communicatie en
professionalisering van communicatie- en mediaberoepen.
1
, Tijdlijn mediatheorieën
Fase 1= 1900 -> Tijdperk almachtige media
Fase 2= 1930 -> Tijdperk beperkt machtige media
Fase 3= 1950 -> Tijdperk ontvanger
Fase 4= 1965 -> Tijdperk sturend machtige media
Fase 5= 2000 -> Informatietijdperk
2
Fundamenteel- en toegepast onderzoek
Er zijn twee soorten onderzoek:
• Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek= Algemene kennis van de werkelijkheid
vergroten door hypothesen op te stellen die je vervolgens probeert te bevestigen of
onderuit te halen. Als je het onderuit haalt dan ontkracht je de bestaande theorie en
probeer je iets nieuws te bedenken, wat aanleiding voor nieuwe onderzoek is. Het is ‘weten
om te weten’.
• Praktijkgericht onderzoek/ toegepast onderzoek= ‘Weten om te doen’. Je gaat praktische
problemen oplossen en gaat inzichten toepassen op de beroepspraktijk van een
organisatie.
12.5 Vijf fasen in de theorievorming
Theorieën= systematisch geordende uitspraken en regels om de werkelijkheid te kunnen
beschrijven, verklaren en voorspellen.
De komst van een nieuw mediumtype gaf een impuls aan nieuwe theorievorming.
We onderscheiden 5 fasen in de theorievorming. Per fase worden de macht en invloed van media
op mens en samenleving verschillend gewaardeerd.
1. De almacht van de media=
• One-step-flow-theorie of de injectienaaldtheorie
1. Beperkte macht van de media: de invloed van de opinieleider=
• Two-step-flow-theorie (stap 1: van zender naar opinieleider, stap 2: van opinieleider naar
leden van publiek in omgeving van opinieleider)
• Multi-step-flow-theorie (meerdere stappen mogelijk met opinieleider als schakel)
2. Aandacht voor de ontvanger=
• Uses and gratifications (nut en beloningen)
• Zwamvlokmodel
3. Sturende macht van de media=
• Agendasetting
• Framing
4. Media in het informatietijdperk: de media-explosie
• Wederzijdse betrekkingen tussen zender en ontvanger staan in het middelpunt (interactie,
participatie, convergentie). Onderzoek naar de zes dimensies van de media-explosie: groei
van aantal en diversiteit van mediamiddelen, digitalisering van mediatechnologie,
convergentie, uitbreiding zintuiglijke ervaring, massazelf-communicatie en
professionalisering van communicatie- en mediaberoepen.
1
, Tijdlijn mediatheorieën
Fase 1= 1900 -> Tijdperk almachtige media
Fase 2= 1930 -> Tijdperk beperkt machtige media
Fase 3= 1950 -> Tijdperk ontvanger
Fase 4= 1965 -> Tijdperk sturend machtige media
Fase 5= 2000 -> Informatietijdperk
2
