Psychologie tentamen toelating
Biopsychology
Chapter 1 Biopsychology of Emotion, Stress and Health
Biopsychology of Emotion: Introduction
Early Landmarks in the Biopsychological Investigation of Emotion
LO1.1 Summarize the major events in the history of research on the
biopsychology of emotion.
1848 case of Phineas Gage
Kreeg ‘tamping’ ijzer door zijn gezicht, schedel en brein. Kwam aan andere kant
weer uit -> overleefde het
Slimme, verantwoordelijke, vriendelijk, sociaal -> oneerbiedig, impulsief,
onbetrouwbaar
Na herstel was hij lichamelijk en intellectueel hetzelfde, persoonlijkheid en
emotionele leven veranderd.
Door onderzoek en x-rays (1994) -> voorspeld waar brein beschadigd: gebied
van plannen, besluiten nemen en emotie.
Darwin’s theorie van de evolutie van emotie (1872 boek):
Bepaalde emotionele reacties, bij een soort op dezelfde manier uiten
3 ideeën:
1. Uitingen emoties voor uit wat een dier waarschijnlijk gaat doen
2. Signalen bij dat gedrag voordeel geeft -> evolueren en communicatieve
functie versterken
3. Principle of antithes: Tegengestelde boodschap gesignaleerd door
tegengestelde beweging/houding -> door contrast met andere
beweging/houding kunnen we de emotie herkennen
Theorie threat displays: In gevecht houding van agressie herkennen -> vechten
was niet meer nodig, houding was al intimiderend en die evolueerde
Verschil tussen agressie en onderdanigheid moet groot -> neiging tegenstelde
richting evolueren (honden)
,James-Lange theorie (1884)
Autonome activiteit en gedrag veroorzaken het
gevoel van een emotie (niet andersom)
Emotie-inducerende sensorische stimuli ontvangen
-> geïnterpreteerd door cortex -> verandering in
viscerale organen via autonome zenuwstelsel en in
skeletspieren door somatische zenuwstelsel -> die
reacties activeren emotie in de hersenen
Cannon-Bard theorie (1915)
Emotionele prikkels 2 onafhankelijke effecten:
emotie in het brein en expressie van emotie in
autonome en somatische zenuwstelsel (parallel
proces, geen relatie)
Autonome zenuwstelsel = automatisch, hardslag
etc.
Somatische zenuwstelsel = controle over hebt,
spieren bewegen praten
Verschil rol feedback autonome en somatische
zenuwstelsel in emotionele ervaringen:
- James-Lange: volledig afhankelijk
- Cannon-Bard: volledig onafhankelijk
Beide inzichten onjuist ->
Moderne biologische visie: 3 factoren kunnen elkaar beïnvloeden
(waarnemen, reactie, emotionele ervaring)
Sham Rage (1929)
Decorticate cats: cortex (= buitenste laag hersenen, informatie ontvangen en
geanalyseerd) verwijderd -> agressief reageren kleine dingen: ongepast ernstig
en niet gericht bepaalde doelen
Sham Rage (= schijn woede) uitgelokt katten hersenhelft verwijderd, behalve
hypothalamus dan niet
Conclusie: hypothalamus cruciaal expressie agressieve reacties, functie cortex
deze te sturen
Papez (1937)
Emotionele expressieve wordt geregeld door
verschillende onderling verbonden kernen en kanalen
om de thalamus heen.
Emotionele toestanden komen tot uiting door werking
andere structuren van circuit op hypothalamus en
ervaren door actie cortex
Paul MacLean (1952) uitgebreid en herziend ->
“limbic system theory of emotion”
Klüver-Bucy Syndroom (1939)
Gedragspatroon apen geobserveerd waar temporale
kwabben (= deel hersenen oa hippocampus en amygdala) verwijderd -> eten
,alles, verhoogd seksueel activiteit, voorwerpen met mond onderzoeken en geen
angst
Sydroom ontstaat door schade aan de amygdala
Emotions and the Autonomic Nervous System
LO1.2 Summarize the research on the relationship between the
autonomic nervous system and emotions.
Emotionele specificatie van autonomische zenuwstelsel (ANS)
- James-Lange: verschillende emotionele prikkels wekken patronen in ANS -
> patronen zorgen voor emotionele ervaring
- Cannon-Bard: alle emotionele prikkels produceren eenzelfde patroon van
sympathische activiteit die zorgt voor actie
Waarheid ligt hiertussen -> niet alle emoties zelfde patroon van ANS, niet alle
emoties gekenmerkt een patroon van ANS
Polography (leugendetector)
= ondervragingsmethode door ANS-indexen van emoties te gebruiken om
antwoordwaarheid te achterhalen
-> zelden mogelijk 100% zeker
Mock-crime procedure = deelnemers nemen deel aan schijn bedrijf en daarna
onder leugentest
Technieken:
- Control-question techniek: fysiologische reactie op doelvraag
vergeleken met controle vraag, bij liegen grotere sympathische activering
(slagingspercentage 55%)
Probleem – ‘leugendetectie” kijkt naar ANS-activiteiten, niet naar leugens -
> minder waarschijnlijk leugens echt geïdentificeerd
- The guilty knowledge technique: polygraaf weet informatie over
misdrijf, beoordeelt reatie op feitelijke en verzonnen details
Oplossing – schuldige zal reageren op details, niet betrappen op leugen
(slagingspercentage 88%, niet schuldige niet veroordeelt)
Emotions and Facial Expression
LO1.3 Describe some research on the facial expression of emotions.
Ekman (2016)
In 1960s analyseren gezichtsuitdrukkingen met daar bijbehorende emoties
Universality of facial expression:
Verschillende culturen vergelijkbare gezichtsuitdrukkingen in vergelijkbare
situaties & emotionele betekenis gezichtsuitdrukkingen van ander culturen
herkennen (Nieuw-Guinea-stam voorbeeld)
Primary facial expressions:
6 emoties primair, andere emoties combinatie daarvan (angst, afkeer/walging,
boos, blij, geschrokken en verdriet)
Facial feedback hypothesis
, = hypothese dat gezichtsuitdrukkingen emotionele ervaring beïnvloeden (blijer
of minder boos werden als ze dat gezicht naar dia’s keken) (door Rutledge en
Hopka, 1985)
Recent bevestigd, effecten kleiner dan gedacht
Biopsychology
Chapter 1 Biopsychology of Emotion, Stress and Health
Biopsychology of Emotion: Introduction
Early Landmarks in the Biopsychological Investigation of Emotion
LO1.1 Summarize the major events in the history of research on the
biopsychology of emotion.
1848 case of Phineas Gage
Kreeg ‘tamping’ ijzer door zijn gezicht, schedel en brein. Kwam aan andere kant
weer uit -> overleefde het
Slimme, verantwoordelijke, vriendelijk, sociaal -> oneerbiedig, impulsief,
onbetrouwbaar
Na herstel was hij lichamelijk en intellectueel hetzelfde, persoonlijkheid en
emotionele leven veranderd.
Door onderzoek en x-rays (1994) -> voorspeld waar brein beschadigd: gebied
van plannen, besluiten nemen en emotie.
Darwin’s theorie van de evolutie van emotie (1872 boek):
Bepaalde emotionele reacties, bij een soort op dezelfde manier uiten
3 ideeën:
1. Uitingen emoties voor uit wat een dier waarschijnlijk gaat doen
2. Signalen bij dat gedrag voordeel geeft -> evolueren en communicatieve
functie versterken
3. Principle of antithes: Tegengestelde boodschap gesignaleerd door
tegengestelde beweging/houding -> door contrast met andere
beweging/houding kunnen we de emotie herkennen
Theorie threat displays: In gevecht houding van agressie herkennen -> vechten
was niet meer nodig, houding was al intimiderend en die evolueerde
Verschil tussen agressie en onderdanigheid moet groot -> neiging tegenstelde
richting evolueren (honden)
,James-Lange theorie (1884)
Autonome activiteit en gedrag veroorzaken het
gevoel van een emotie (niet andersom)
Emotie-inducerende sensorische stimuli ontvangen
-> geïnterpreteerd door cortex -> verandering in
viscerale organen via autonome zenuwstelsel en in
skeletspieren door somatische zenuwstelsel -> die
reacties activeren emotie in de hersenen
Cannon-Bard theorie (1915)
Emotionele prikkels 2 onafhankelijke effecten:
emotie in het brein en expressie van emotie in
autonome en somatische zenuwstelsel (parallel
proces, geen relatie)
Autonome zenuwstelsel = automatisch, hardslag
etc.
Somatische zenuwstelsel = controle over hebt,
spieren bewegen praten
Verschil rol feedback autonome en somatische
zenuwstelsel in emotionele ervaringen:
- James-Lange: volledig afhankelijk
- Cannon-Bard: volledig onafhankelijk
Beide inzichten onjuist ->
Moderne biologische visie: 3 factoren kunnen elkaar beïnvloeden
(waarnemen, reactie, emotionele ervaring)
Sham Rage (1929)
Decorticate cats: cortex (= buitenste laag hersenen, informatie ontvangen en
geanalyseerd) verwijderd -> agressief reageren kleine dingen: ongepast ernstig
en niet gericht bepaalde doelen
Sham Rage (= schijn woede) uitgelokt katten hersenhelft verwijderd, behalve
hypothalamus dan niet
Conclusie: hypothalamus cruciaal expressie agressieve reacties, functie cortex
deze te sturen
Papez (1937)
Emotionele expressieve wordt geregeld door
verschillende onderling verbonden kernen en kanalen
om de thalamus heen.
Emotionele toestanden komen tot uiting door werking
andere structuren van circuit op hypothalamus en
ervaren door actie cortex
Paul MacLean (1952) uitgebreid en herziend ->
“limbic system theory of emotion”
Klüver-Bucy Syndroom (1939)
Gedragspatroon apen geobserveerd waar temporale
kwabben (= deel hersenen oa hippocampus en amygdala) verwijderd -> eten
,alles, verhoogd seksueel activiteit, voorwerpen met mond onderzoeken en geen
angst
Sydroom ontstaat door schade aan de amygdala
Emotions and the Autonomic Nervous System
LO1.2 Summarize the research on the relationship between the
autonomic nervous system and emotions.
Emotionele specificatie van autonomische zenuwstelsel (ANS)
- James-Lange: verschillende emotionele prikkels wekken patronen in ANS -
> patronen zorgen voor emotionele ervaring
- Cannon-Bard: alle emotionele prikkels produceren eenzelfde patroon van
sympathische activiteit die zorgt voor actie
Waarheid ligt hiertussen -> niet alle emoties zelfde patroon van ANS, niet alle
emoties gekenmerkt een patroon van ANS
Polography (leugendetector)
= ondervragingsmethode door ANS-indexen van emoties te gebruiken om
antwoordwaarheid te achterhalen
-> zelden mogelijk 100% zeker
Mock-crime procedure = deelnemers nemen deel aan schijn bedrijf en daarna
onder leugentest
Technieken:
- Control-question techniek: fysiologische reactie op doelvraag
vergeleken met controle vraag, bij liegen grotere sympathische activering
(slagingspercentage 55%)
Probleem – ‘leugendetectie” kijkt naar ANS-activiteiten, niet naar leugens -
> minder waarschijnlijk leugens echt geïdentificeerd
- The guilty knowledge technique: polygraaf weet informatie over
misdrijf, beoordeelt reatie op feitelijke en verzonnen details
Oplossing – schuldige zal reageren op details, niet betrappen op leugen
(slagingspercentage 88%, niet schuldige niet veroordeelt)
Emotions and Facial Expression
LO1.3 Describe some research on the facial expression of emotions.
Ekman (2016)
In 1960s analyseren gezichtsuitdrukkingen met daar bijbehorende emoties
Universality of facial expression:
Verschillende culturen vergelijkbare gezichtsuitdrukkingen in vergelijkbare
situaties & emotionele betekenis gezichtsuitdrukkingen van ander culturen
herkennen (Nieuw-Guinea-stam voorbeeld)
Primary facial expressions:
6 emoties primair, andere emoties combinatie daarvan (angst, afkeer/walging,
boos, blij, geschrokken en verdriet)
Facial feedback hypothesis
, = hypothese dat gezichtsuitdrukkingen emotionele ervaring beïnvloeden (blijer
of minder boos werden als ze dat gezicht naar dia’s keken) (door Rutledge en
Hopka, 1985)
Recent bevestigd, effecten kleiner dan gedacht
