Samenvatting LOI, Verzorgde IG
Hoofdstuk 1: Communicatie
Het ZBMO-model
-Communicatiemodel van Claude Elwood Shannon en Warren Weaver.
-Geeft weer hoe een boodschap tijdens het communicatieproces wordt vervormd of verloren gaat.
-Verdeeld in zes onderdelen van communicatie;
1.Zender 2.Ontvanger
3.Boodschap 4.Coderen
5.Decoderen 6.Ruis
Klassieke communicatiemodel of
de moeder van alle modellen
genoemd.
Ook wel ZBMO model
(zender, boodschap, middel,
ontvanger).
Zender Degene die de informatie via een door hem gekozen kanaal verstuurd naar de ontvanger.
Dit is de bron van de informatie.
Boodschap De informatie die de zender op de ontvanger wil overbrengen. Kan op verschillende
manieren overgebracht worden.
Kanaal (medium) Het medium dat de boodschap draagt. Oorspronkelijk bij dit model was het de
telefoon. Nu veel breder, bijvoorbeeld; verbale communicatie, schriftelijke communicatie, non-
verbale communicatie, maar ook muziek of dans.
De keuze van het kanaal kan de communicatie sterk beïnvloeden.
Coderen De zender moet de informatie coderen om het begrijpelijk te maken voor de ontvanger.
De zender zet zijn gedachten om in begrijpelijke woorden, klanken of beelden. Het doel is dat de
ontvanger het begrijpt. Coderen wordt ook wel encoderen genoemd. Coderen is per kanaal anders.
Decoderen Als de ontvanger de informatie ontvangt wordt dit gedecodeerd. Hij interpreteert de
informatie voor zichzelf en zet het om in gedachten. Variabel want iedereen heeft een ander
referentiekader. Referentiekader= wat iemand kent en weet, gevormd door opvoeding, religie,
cultuur, mensen in omgeving, ervaring, etc. Dezelfde boodschap kan bij verschillende ontvangers
heel anders overkomen.
Ruis Alle mogelijke verstoringen van de communicatie tussen mensen. We maken onderscheid
tussen drie soorten ruis;
1.Interne ruis= Verstoring binnen het communicatieproces zelf. Kan zowel bij zender als
ontvanger, en bij coderen en decoderen. Bv zacht praten, moeilijk taalgebruik, afgeleid, moe.
2.Externe ruis= Oorzaak van verstoring ligt buiten het communicatieproces. Bv
geluidsoverlast, onprettige omgeving, slecht bereik, externe prikkels zoals mensen die zitten
te praten of bellen.
3.Intentionele ruis= Ruis die expres veroorzaakt wordt. Alles wat gebruik wordt om de
feitelijke boodschap af te zwakken, te maskeren, pareren of overheen te praten. Bv door
iemand heen praten, niet uit laten praten, moeilijk taalgebruik, excuses, smoesjes, ander de
schuld geven.
, Ontvanger De persoon die de informatie ontvangt. De ontvanger geeft zijn eigen interpretatie aan
de ontvangen informatie. Verzonden boodschappen worden ontvangen als informatie.
Zevende factor; Feedback Dit wil zeggen dat de zender en ontvanger op elkaar kunnen reageren.
Dit gebeurt bewust en onbewust. Door het toevoegen van feedback is het model nu cyclisch ipv
lineair.
Eenzijdige en tweezijdige communicatie
Eenzijdige communicatie Eenrichtingsverkeer vanuit de zender, de ontvanger kan niet (meteen)
op de boodschap reageren. Het is ook niet perse de bedoeling van de zender dat de ontvanger
reageert. Bv mededeling of memo. Bevestiging afspraak.
Tweezijdige communicatie Tweerichtingsverkeer, de ontvanger kan meteen reageren en dat is
ook de bedoeling. Interactie tussen zender en ontvanger. Deze rollen wisselen ook af, dus beide
gesprekspartner zijn zowel zender als ontvanger. Bv een gesprek.
Tweezijdige communicatie is van groot belang. Actief betreken in gesprek zorgt voor veilig klimaat
waarin beide gehoord en gezien voelen. Het zorgt ervoor dat je rekening kan houden met de ander
en ruimte geeft voor inspraak.
Verbale en non-verbale communicatie
Verbale communicatie Woordelijk, mondeling, door middel van taal.
-Woorden of geluid wordt gebruikt om boodschap over te brengen
-Ook gebarentaal is verbaal. Woorden worden uitgedrukt in bewegingen.
-Voorbeeld is een gesprek, of schriftelijk zoals een boek of artikel is verbale communicatie.
Non-verbale communicatie De toon waarop iemand iets zegt, gezichtsuitdrukkingen en
lichaamshouding.
-Grootste deel van communicatie vindt non-verbaal plaats.
-Bv ook verkeersborden of kleding (laten zien bij welke groep je hoort of hoe je je voelt).
Non-verbale communicatie kan krachtige manier zijn om boodschap over te brengen, dit kan zowel
bewust als onbewust zijn.
Soms komen verbale en non-verbale communicatie ook niet overeen. Bv in een droevige toon zeggen
dat het goed met je gaat.
Invloed van non-verbale communicatie op de verbale communicatie
De volgende soorten non-verbale communicatie hebben zowel bewust als onbewust invloed op onze
communicatie;
-Lichaamshouding -Gebaren
-Gezichtsuitdrukkingen -Oogcontact
-Stemklank en toonhoogte -Aanraking en nabijheidsgedrag
Iemand die we lichamelijk aantrekkelijk vinden wordt positiever door ons bekeken. Een grote
oorzaak hiervan zijn stereotypes. Dit is een vereenvoudigde opvatting van een groep mensen.
Mensen zijn geneigd te oordelen op basis van 1e indruk. Bv uiterlijk of gedrag.
Ons gedrag komt voort uit persoonlijkheid, ervaring, leeftijd, sociaal milieu en de situatie.
Onze interpretatie hoeft niet altijd de juiste te zijn. Bv iemand die een bril draagt is niet altijd nerd.
Bv de ene persoon reageert bij spanning stil, de ander gaat juist veel praten.
Communicatie kracht bijzetten met non-verbale communicatie
-Door bewust te zijn van non-verbale communicatie kun je de boodschap krachtiger maken.
-Bv niet friemelen tijdens zenuwen in gesprek, juist letten op rustig blijven ademen.
-Door non-verbale communicatie kan de gesprekspartner zich ook begrepen en gehoord voelen.
-Bv op je telefoon tijdens gesprek roept irritatie bij gesprekspartner op
Hoofdstuk 1: Communicatie
Het ZBMO-model
-Communicatiemodel van Claude Elwood Shannon en Warren Weaver.
-Geeft weer hoe een boodschap tijdens het communicatieproces wordt vervormd of verloren gaat.
-Verdeeld in zes onderdelen van communicatie;
1.Zender 2.Ontvanger
3.Boodschap 4.Coderen
5.Decoderen 6.Ruis
Klassieke communicatiemodel of
de moeder van alle modellen
genoemd.
Ook wel ZBMO model
(zender, boodschap, middel,
ontvanger).
Zender Degene die de informatie via een door hem gekozen kanaal verstuurd naar de ontvanger.
Dit is de bron van de informatie.
Boodschap De informatie die de zender op de ontvanger wil overbrengen. Kan op verschillende
manieren overgebracht worden.
Kanaal (medium) Het medium dat de boodschap draagt. Oorspronkelijk bij dit model was het de
telefoon. Nu veel breder, bijvoorbeeld; verbale communicatie, schriftelijke communicatie, non-
verbale communicatie, maar ook muziek of dans.
De keuze van het kanaal kan de communicatie sterk beïnvloeden.
Coderen De zender moet de informatie coderen om het begrijpelijk te maken voor de ontvanger.
De zender zet zijn gedachten om in begrijpelijke woorden, klanken of beelden. Het doel is dat de
ontvanger het begrijpt. Coderen wordt ook wel encoderen genoemd. Coderen is per kanaal anders.
Decoderen Als de ontvanger de informatie ontvangt wordt dit gedecodeerd. Hij interpreteert de
informatie voor zichzelf en zet het om in gedachten. Variabel want iedereen heeft een ander
referentiekader. Referentiekader= wat iemand kent en weet, gevormd door opvoeding, religie,
cultuur, mensen in omgeving, ervaring, etc. Dezelfde boodschap kan bij verschillende ontvangers
heel anders overkomen.
Ruis Alle mogelijke verstoringen van de communicatie tussen mensen. We maken onderscheid
tussen drie soorten ruis;
1.Interne ruis= Verstoring binnen het communicatieproces zelf. Kan zowel bij zender als
ontvanger, en bij coderen en decoderen. Bv zacht praten, moeilijk taalgebruik, afgeleid, moe.
2.Externe ruis= Oorzaak van verstoring ligt buiten het communicatieproces. Bv
geluidsoverlast, onprettige omgeving, slecht bereik, externe prikkels zoals mensen die zitten
te praten of bellen.
3.Intentionele ruis= Ruis die expres veroorzaakt wordt. Alles wat gebruik wordt om de
feitelijke boodschap af te zwakken, te maskeren, pareren of overheen te praten. Bv door
iemand heen praten, niet uit laten praten, moeilijk taalgebruik, excuses, smoesjes, ander de
schuld geven.
, Ontvanger De persoon die de informatie ontvangt. De ontvanger geeft zijn eigen interpretatie aan
de ontvangen informatie. Verzonden boodschappen worden ontvangen als informatie.
Zevende factor; Feedback Dit wil zeggen dat de zender en ontvanger op elkaar kunnen reageren.
Dit gebeurt bewust en onbewust. Door het toevoegen van feedback is het model nu cyclisch ipv
lineair.
Eenzijdige en tweezijdige communicatie
Eenzijdige communicatie Eenrichtingsverkeer vanuit de zender, de ontvanger kan niet (meteen)
op de boodschap reageren. Het is ook niet perse de bedoeling van de zender dat de ontvanger
reageert. Bv mededeling of memo. Bevestiging afspraak.
Tweezijdige communicatie Tweerichtingsverkeer, de ontvanger kan meteen reageren en dat is
ook de bedoeling. Interactie tussen zender en ontvanger. Deze rollen wisselen ook af, dus beide
gesprekspartner zijn zowel zender als ontvanger. Bv een gesprek.
Tweezijdige communicatie is van groot belang. Actief betreken in gesprek zorgt voor veilig klimaat
waarin beide gehoord en gezien voelen. Het zorgt ervoor dat je rekening kan houden met de ander
en ruimte geeft voor inspraak.
Verbale en non-verbale communicatie
Verbale communicatie Woordelijk, mondeling, door middel van taal.
-Woorden of geluid wordt gebruikt om boodschap over te brengen
-Ook gebarentaal is verbaal. Woorden worden uitgedrukt in bewegingen.
-Voorbeeld is een gesprek, of schriftelijk zoals een boek of artikel is verbale communicatie.
Non-verbale communicatie De toon waarop iemand iets zegt, gezichtsuitdrukkingen en
lichaamshouding.
-Grootste deel van communicatie vindt non-verbaal plaats.
-Bv ook verkeersborden of kleding (laten zien bij welke groep je hoort of hoe je je voelt).
Non-verbale communicatie kan krachtige manier zijn om boodschap over te brengen, dit kan zowel
bewust als onbewust zijn.
Soms komen verbale en non-verbale communicatie ook niet overeen. Bv in een droevige toon zeggen
dat het goed met je gaat.
Invloed van non-verbale communicatie op de verbale communicatie
De volgende soorten non-verbale communicatie hebben zowel bewust als onbewust invloed op onze
communicatie;
-Lichaamshouding -Gebaren
-Gezichtsuitdrukkingen -Oogcontact
-Stemklank en toonhoogte -Aanraking en nabijheidsgedrag
Iemand die we lichamelijk aantrekkelijk vinden wordt positiever door ons bekeken. Een grote
oorzaak hiervan zijn stereotypes. Dit is een vereenvoudigde opvatting van een groep mensen.
Mensen zijn geneigd te oordelen op basis van 1e indruk. Bv uiterlijk of gedrag.
Ons gedrag komt voort uit persoonlijkheid, ervaring, leeftijd, sociaal milieu en de situatie.
Onze interpretatie hoeft niet altijd de juiste te zijn. Bv iemand die een bril draagt is niet altijd nerd.
Bv de ene persoon reageert bij spanning stil, de ander gaat juist veel praten.
Communicatie kracht bijzetten met non-verbale communicatie
-Door bewust te zijn van non-verbale communicatie kun je de boodschap krachtiger maken.
-Bv niet friemelen tijdens zenuwen in gesprek, juist letten op rustig blijven ademen.
-Door non-verbale communicatie kan de gesprekspartner zich ook begrepen en gehoord voelen.
-Bv op je telefoon tijdens gesprek roept irritatie bij gesprekspartner op
