Samenvatting Sociologisch Perspectief op Criminaliteit
Inhoudsopgave
HC1: inleiding: criminologie, criminaliteit en sociologisch perspectief daarop ................................ 2
H1 WHAT IS CRIMINOLOGY? ............................................................................................................ 2
H2 WHAT IS CRIME? ........................................................................................................................ 4
HC2: aard & omvang van criminaliteit & onveiligheid ..................................................................... 11
H3 MEASURING CRIME ...................................................................................................................11
HC3: verklaringen gericht op individuele kenmerken: economische & biologische benaderingen ... 16
H3 CLASSICAL NEOCLASSICAL AND RATIONAL-CHOICE THEORIES ................................................16
H4 BORN TO BE BAD ......................................................................................................................22
HC4: verklaringen: sociale leertheorieën ...................................................................................... 26
H6 LEARNING CRIMINAL BEHAVIOR ................................................................................................26
HC5: verklaringen: sociale controletheorieën ............................................................................... 31
H7 FAILED SOCIALIZATION .............................................................................................................31
HC6: verklaringen: labelling theorie, sociaal ecologische & culturele theorieën ............................. 35
H7 FAILED SOCIALIZATION .............................................................................................................35
H8 CRIMES OF PLACE ....................................................................................................................39
HC7: verklaringen: anomie- & spanningstheorie ............................................................................ 43
H9 THE SICK SOCIETY ....................................................................................................................43
HC8: verklaringen: conflict- & radicale theorieën .......................................................................... 49
H10 CAPITALISM AS A CRIMINOGENIC SOCIETY ..............................................................................49
HC9: verklaringen: kritische en radicale theorieën & victimologie .................................................. 55
H12 NEW DIRECTIONS IN CRITICAL CRIMINOLOGICAL THEORY ......................................................55
Gastcollege 1: WODC en witteboordencriminaliteit ...................................................................... 62
Gastcollege 2: environment crime and green criminology.............................................................. 64
Gastcollege 3: levensloope=ecten & intergenerationele overdracht van criminaliteit ..................... 69
Gastcollege 4: de schaduwkant van sociale media ........................................................................ 74
,HC1: inleiding: criminologie, criminaliteit en sociologisch perspectief daarop
H1 WHAT IS CRIMINOLOGY?
- De wereld is volledig verandert, dit wijst allemaal op toenemende en onderlinge
afhankelijkheid:
o Globalisering
o Communicatierevolutie, met name internet
o Privatisering en individualisering
o Wereldwijde verspreiding van ziekten
o Veranderde percepties van conflict en nationale veiligheid
o Internationalisering van terrorisme
Globalisering
- Globalisering is het proces waarbij mensen niet alleen meer denken in termen
van hun eigen land maar naar problemen kijken vanuit een wereldwijd
perspectief
- Door globalisering worden verschillende volkeren in de wereld opgenomen in een
enkele wereldsamenleving/mondiale samenleving
- Deze globalisering zorgt voor een paradox:
o Globalisering verbindt ons met elkaar
o Maar zorgt er tegelijkertijd voor dat mensen zich juist sterker
onderscheiden van elkaar (creeren een ‘wij’ ‘zij’ gevoel)
Communicatierevolutie
- Door het internet kunnen mensen wereldwijd met elkaar in contact komen
- Dit leidde ertoe dat banen vaak in de dienstensector, communicatie en
informatie zijn
o Deze banen hebben een opleiding nodig à veel mensen zijn werkloos
- Dit leidde ook tot nieuwe vormen van criminaliteit
o Bijvoorbeeld fraude, identiteitsdiefstal en drugshandel
o Nationale infrastructuren en overheden staan onder druk door
cyberterrorisme
Privatisering en individualisering
- Zien steeds vaker de “dood van de samenleving”: afname in collectieve actie en
sociaal beleid dat vereist dat sommigen een deel van hun rijkdom opgeven door
de armen
o Meer mensen blijven thuis door elektronica zoals televisie en komen
minder in contact met elkaar
o Meer privatisering van bedrijven
à Leidt tot onpersoonlijke samenleving met isolatie van andere mensen
(bowling alone)
Verspreiding van ziekten
- Idee altijd geweest dat door antibiotica en vaccins de wereldwijde verspreiding
van ziekten verleden tijd was
- Toch liet het heden zien (HIV/AIDS & ebola) dat dit nog steeds gebeurd
, o Echter kan een ziekte nu wereldwijd ingezet worden als een crimineel
aanvalsmiddel
Terrorisme en cyberbedreigingen
- De meest gevreesde gebeurtenis is een terroristische aanslag
o Neemt steeds meer toe en is een methode van oorlog geworden voor
groepen zonder politieke macht
- Een nog grotere dreiging is cybercriminaliteit:
o De online wereld domineert de moderne samenleving alleen er is geen
duidelijke wetgeving voor
Wat is criminologie?
- Criminologie is een studie over de aard, omvang, oorzaak en beheersing van wet
overtredend gedrag
- Criminologen proberen misdaad te begrijpen, verklaren, voorspellen en
voorkomen en zo beleid te ontwikkelen
, H2 WHAT IS CRIME?
- De meeste mensen weten wat crimineel is, maar precies bepalen wat crimineel
is, is lastig
- Wat voor de een deviant (gedrag dat afwijkt van de norm) is, kan voor de ander
een misdrijf zijn
o Net zoals deviantie is misdaad een begrip met een diverse en
veranderende betekenis
- Misdaad is contextueel: het neemt verschillende vormen aan, afhankelijk van de
historische periode, specifieke context, sociale omgeving, locatie of situatie
waarin deze zich voordoet
- Verschillende definities die allemaal antwoord geven op de vraag ‘Wat is nou
wel/niet criminaliteit?’:
1. Wettelijke definitie
2. Consensus benadering
3. Constructivisme (vierde editie boek hedendaagse benadering)
4. Conflict-benaderingen
5. Integratieve benaderingen: Pyramide van criminaliteit, prisma van
criminaliteit
Legal definition
- Definieert criminaliteit door te kijken naar gedragingen die verboden zijn en
gestraft worden via het strafrecht
o Tappan’s (1947) klassieke definitie criminaliteit:
§ Iets doen of iets laten wat in strijd is met het strafrecht en door de
staat bestraft als misdaad of overtreding
- Zolang je niet opgepakt of gestraft wordt, word je dus niet als crimineel gezien
volgens deze benadering
o Crimineel gedrag krijgt dus dat karakter doordat je gestraft wordt
- De meeste criminologen houden zich nog bezig met waarom mensen de wet
overtreden en niet met de vraag waarom mensen andere mensen schade
aanbrengen à het is dus geen verouderde theorie maar er is wel heel veel kritiek
op deze theorie
Kritiek op wettelijke definitie: te beperkte benadering
1. Strafwet omvat niet schade die onder bestuursrecht valt
o Dus overtredingen die voortkomen uit regelgeving
o Dit is geen nieuwe discussie
o Sutherland (1949): deze definitie sluit veel wittenboordencriminaliteit uit,
maar is dat wel de bedoeling? à Dit zijn namelijk ook gedragingen die
schade aanbrengen
Inhoudsopgave
HC1: inleiding: criminologie, criminaliteit en sociologisch perspectief daarop ................................ 2
H1 WHAT IS CRIMINOLOGY? ............................................................................................................ 2
H2 WHAT IS CRIME? ........................................................................................................................ 4
HC2: aard & omvang van criminaliteit & onveiligheid ..................................................................... 11
H3 MEASURING CRIME ...................................................................................................................11
HC3: verklaringen gericht op individuele kenmerken: economische & biologische benaderingen ... 16
H3 CLASSICAL NEOCLASSICAL AND RATIONAL-CHOICE THEORIES ................................................16
H4 BORN TO BE BAD ......................................................................................................................22
HC4: verklaringen: sociale leertheorieën ...................................................................................... 26
H6 LEARNING CRIMINAL BEHAVIOR ................................................................................................26
HC5: verklaringen: sociale controletheorieën ............................................................................... 31
H7 FAILED SOCIALIZATION .............................................................................................................31
HC6: verklaringen: labelling theorie, sociaal ecologische & culturele theorieën ............................. 35
H7 FAILED SOCIALIZATION .............................................................................................................35
H8 CRIMES OF PLACE ....................................................................................................................39
HC7: verklaringen: anomie- & spanningstheorie ............................................................................ 43
H9 THE SICK SOCIETY ....................................................................................................................43
HC8: verklaringen: conflict- & radicale theorieën .......................................................................... 49
H10 CAPITALISM AS A CRIMINOGENIC SOCIETY ..............................................................................49
HC9: verklaringen: kritische en radicale theorieën & victimologie .................................................. 55
H12 NEW DIRECTIONS IN CRITICAL CRIMINOLOGICAL THEORY ......................................................55
Gastcollege 1: WODC en witteboordencriminaliteit ...................................................................... 62
Gastcollege 2: environment crime and green criminology.............................................................. 64
Gastcollege 3: levensloope=ecten & intergenerationele overdracht van criminaliteit ..................... 69
Gastcollege 4: de schaduwkant van sociale media ........................................................................ 74
,HC1: inleiding: criminologie, criminaliteit en sociologisch perspectief daarop
H1 WHAT IS CRIMINOLOGY?
- De wereld is volledig verandert, dit wijst allemaal op toenemende en onderlinge
afhankelijkheid:
o Globalisering
o Communicatierevolutie, met name internet
o Privatisering en individualisering
o Wereldwijde verspreiding van ziekten
o Veranderde percepties van conflict en nationale veiligheid
o Internationalisering van terrorisme
Globalisering
- Globalisering is het proces waarbij mensen niet alleen meer denken in termen
van hun eigen land maar naar problemen kijken vanuit een wereldwijd
perspectief
- Door globalisering worden verschillende volkeren in de wereld opgenomen in een
enkele wereldsamenleving/mondiale samenleving
- Deze globalisering zorgt voor een paradox:
o Globalisering verbindt ons met elkaar
o Maar zorgt er tegelijkertijd voor dat mensen zich juist sterker
onderscheiden van elkaar (creeren een ‘wij’ ‘zij’ gevoel)
Communicatierevolutie
- Door het internet kunnen mensen wereldwijd met elkaar in contact komen
- Dit leidde ertoe dat banen vaak in de dienstensector, communicatie en
informatie zijn
o Deze banen hebben een opleiding nodig à veel mensen zijn werkloos
- Dit leidde ook tot nieuwe vormen van criminaliteit
o Bijvoorbeeld fraude, identiteitsdiefstal en drugshandel
o Nationale infrastructuren en overheden staan onder druk door
cyberterrorisme
Privatisering en individualisering
- Zien steeds vaker de “dood van de samenleving”: afname in collectieve actie en
sociaal beleid dat vereist dat sommigen een deel van hun rijkdom opgeven door
de armen
o Meer mensen blijven thuis door elektronica zoals televisie en komen
minder in contact met elkaar
o Meer privatisering van bedrijven
à Leidt tot onpersoonlijke samenleving met isolatie van andere mensen
(bowling alone)
Verspreiding van ziekten
- Idee altijd geweest dat door antibiotica en vaccins de wereldwijde verspreiding
van ziekten verleden tijd was
- Toch liet het heden zien (HIV/AIDS & ebola) dat dit nog steeds gebeurd
, o Echter kan een ziekte nu wereldwijd ingezet worden als een crimineel
aanvalsmiddel
Terrorisme en cyberbedreigingen
- De meest gevreesde gebeurtenis is een terroristische aanslag
o Neemt steeds meer toe en is een methode van oorlog geworden voor
groepen zonder politieke macht
- Een nog grotere dreiging is cybercriminaliteit:
o De online wereld domineert de moderne samenleving alleen er is geen
duidelijke wetgeving voor
Wat is criminologie?
- Criminologie is een studie over de aard, omvang, oorzaak en beheersing van wet
overtredend gedrag
- Criminologen proberen misdaad te begrijpen, verklaren, voorspellen en
voorkomen en zo beleid te ontwikkelen
, H2 WHAT IS CRIME?
- De meeste mensen weten wat crimineel is, maar precies bepalen wat crimineel
is, is lastig
- Wat voor de een deviant (gedrag dat afwijkt van de norm) is, kan voor de ander
een misdrijf zijn
o Net zoals deviantie is misdaad een begrip met een diverse en
veranderende betekenis
- Misdaad is contextueel: het neemt verschillende vormen aan, afhankelijk van de
historische periode, specifieke context, sociale omgeving, locatie of situatie
waarin deze zich voordoet
- Verschillende definities die allemaal antwoord geven op de vraag ‘Wat is nou
wel/niet criminaliteit?’:
1. Wettelijke definitie
2. Consensus benadering
3. Constructivisme (vierde editie boek hedendaagse benadering)
4. Conflict-benaderingen
5. Integratieve benaderingen: Pyramide van criminaliteit, prisma van
criminaliteit
Legal definition
- Definieert criminaliteit door te kijken naar gedragingen die verboden zijn en
gestraft worden via het strafrecht
o Tappan’s (1947) klassieke definitie criminaliteit:
§ Iets doen of iets laten wat in strijd is met het strafrecht en door de
staat bestraft als misdaad of overtreding
- Zolang je niet opgepakt of gestraft wordt, word je dus niet als crimineel gezien
volgens deze benadering
o Crimineel gedrag krijgt dus dat karakter doordat je gestraft wordt
- De meeste criminologen houden zich nog bezig met waarom mensen de wet
overtreden en niet met de vraag waarom mensen andere mensen schade
aanbrengen à het is dus geen verouderde theorie maar er is wel heel veel kritiek
op deze theorie
Kritiek op wettelijke definitie: te beperkte benadering
1. Strafwet omvat niet schade die onder bestuursrecht valt
o Dus overtredingen die voortkomen uit regelgeving
o Dit is geen nieuwe discussie
o Sutherland (1949): deze definitie sluit veel wittenboordencriminaliteit uit,
maar is dat wel de bedoeling? à Dit zijn namelijk ook gedragingen die
schade aanbrengen
