Aantekeningen inleiding recht
Publiekrecht:
Bestuursrecht Staatsrecht Internationaal publiek recht Strafrecht
/ \ / \
Materieel Formeel Materieel Formeel
Formeel gaat over de processen/verordening
Privaatrecht:
/ \
Materieel privaatrecht Formeel privaatrecht
/
-Vermogensrecht
-Personen- en familierecht
-Rechtspersonenrecht/Ondernemingsrecht
De hoogste wet gaat voor.
Als twee wetten op hetzelfde niveau zitten, gaat de bijzondere wet voor.
Wet in formele zin (van wie?):
Tot stand gekomen door de regering en de Staten-Generaal
Wet in materiele zin (voor wie?):
Eenieder verbindend algemeen voorschrift afkomstig van een bevoegd orgaan
Huwelijksvoltrekking in de Koninklijke familie: wel wet in formele zin, maar geen wet in
materiele zin.
Begrotingswet: wel een wet in formele zin, maar geen wet in materiele zin.
, Interpretatiemethodes
Wetshistorische: kijken naar de totstandkoming van de wet (parlementaire gs)
Rechtsvergelijkend: kijken naar andere (vergelijkbare) rechtsstelsels
Grammaticaal: kijken naar de betekenis van woorden en woordcombinaties
Teleologisch: kijken naar de bedoeling of het doel van de wet
Systematisch: kijken naar het systeem van de wet (plaats in het rechtssysteem, onderlinge
samenhang)
Redeneerwijzen
Naar analogie: gelijke of op elkaar gelijkende zaken worden op dezelfde wijze
geïnterpreteerd
A contrario: een redenering wordt in tegenovergestelde betekenis (negatie) voorgesteld om
te bevestigen dat deze negatie juist is. Als er een wettelijke regel is ‘indien A, dan B’, dan kan
daar de conclusie uit worden getrokken: ‘indien niet A, dan niet B’
Voorbeeld: In het algemeen klopt deze vorm van redeneren vaak niet:
Piet slaat Jan, Piet haat Jan;
Piet slaat Jan niet, dus Piet haat Jan niet
Maar in het juridisch gebruik is de redenering vaak kloppend:
Als je door rood rijdt, krijg je een boete
Als je niet door rood rijdt, krijg je geen boete
Formeel en materieel recht
Formeel recht: regelend van aard (procesrecht): hoe, wat, wie en wanneer
Materieel recht: inhoudelijk van aard: geboden en verboden
Publiekrecht:
Bestuursrecht Staatsrecht Internationaal publiek recht Strafrecht
/ \ / \
Materieel Formeel Materieel Formeel
Formeel gaat over de processen/verordening
Privaatrecht:
/ \
Materieel privaatrecht Formeel privaatrecht
/
-Vermogensrecht
-Personen- en familierecht
-Rechtspersonenrecht/Ondernemingsrecht
De hoogste wet gaat voor.
Als twee wetten op hetzelfde niveau zitten, gaat de bijzondere wet voor.
Wet in formele zin (van wie?):
Tot stand gekomen door de regering en de Staten-Generaal
Wet in materiele zin (voor wie?):
Eenieder verbindend algemeen voorschrift afkomstig van een bevoegd orgaan
Huwelijksvoltrekking in de Koninklijke familie: wel wet in formele zin, maar geen wet in
materiele zin.
Begrotingswet: wel een wet in formele zin, maar geen wet in materiele zin.
, Interpretatiemethodes
Wetshistorische: kijken naar de totstandkoming van de wet (parlementaire gs)
Rechtsvergelijkend: kijken naar andere (vergelijkbare) rechtsstelsels
Grammaticaal: kijken naar de betekenis van woorden en woordcombinaties
Teleologisch: kijken naar de bedoeling of het doel van de wet
Systematisch: kijken naar het systeem van de wet (plaats in het rechtssysteem, onderlinge
samenhang)
Redeneerwijzen
Naar analogie: gelijke of op elkaar gelijkende zaken worden op dezelfde wijze
geïnterpreteerd
A contrario: een redenering wordt in tegenovergestelde betekenis (negatie) voorgesteld om
te bevestigen dat deze negatie juist is. Als er een wettelijke regel is ‘indien A, dan B’, dan kan
daar de conclusie uit worden getrokken: ‘indien niet A, dan niet B’
Voorbeeld: In het algemeen klopt deze vorm van redeneren vaak niet:
Piet slaat Jan, Piet haat Jan;
Piet slaat Jan niet, dus Piet haat Jan niet
Maar in het juridisch gebruik is de redenering vaak kloppend:
Als je door rood rijdt, krijg je een boete
Als je niet door rood rijdt, krijg je geen boete
Formeel en materieel recht
Formeel recht: regelend van aard (procesrecht): hoe, wat, wie en wanneer
Materieel recht: inhoudelijk van aard: geboden en verboden
