Alle colleges van blok 4: Gezondheid, voeding en beweging
Inhoudsopgave
Alle colleges van blok 4: Gezondheid, voeding en beweging ............................................................................ 1
College 1: Evolutie en voeding ............................................................................................................................ 2
College 2 – Obesitas, vetweefsel en ziekte ......................................................................................................... 6
College 3: Voeding en vertering ......................................................................................................................... 8
College 4: Fysieke activiteit .............................................................................................................................. 12
College 5: Leermechanismen ............................................................................................................................ 17
College 6: Sociale invloed op eten en bewegen ................................................................................................ 26
College 7: Eetstoornissen .................................................................................................................................. 30
College 8: smaken en koken ............................................................................................................................. 34
College 9: psychology van voeding ................................................................................................................... 36
College 10: voeding en ouderen ....................................................................................................................... 40
College 11: Bewegen en ouderen ..................................................................................................................... 44
Deel 1 college: ............................................................................................................................................. 44
Deel 2 college: ............................................................................................................................................. 46
,College 1: Evolutie en voeding
Descent with modification = afstamming met langzame aanpassing.
➢ Wij zijn product van evolutie in het verleden door middel van selectie. We zijn
aangepast aan dat genen wat vroeger goed heeft gewerkt, die hebben zich namelijk
voort kunnen planten.
Mensen lijken veel op apen, omdat:
- Hebben relatief korte neus;
- Veel verschillende soorten tanden;
- De ogen staan naar voren en naast elkaar (hierdoor diepte zicht);
- We hebben platte nagels;
- Mobiele duim (mensen hypermobiel, apen mobiel. Daardoor kunnen wij appen en
apen niet op hun telefoon);
- Allebei voeten (maar apen hebben grijpvoeten).
- Door schouders kunnen we zwieren (= branchiation)
Van vroeger eten uit jungle naar modern eten:
1. Overgang van mensapen (die lopen op 4 poten) naar mensen die recht oplopen.
2. Geëvolueerde mensapen gingen steeds meer eten (zaken die ook niet fruit waren).
3. De lichamen van onze voorouders (jagers en verzamelaars) zijn bijna identiek aan
onze lichamen nu.
4. Nog grotere hersenen en langzamer groeiende lichamen (mensen verspreiden zich
over de wereld.
5. Moderne mens ontwikkeld taal, cultuur en samenwerking (vandaag de dag).
6. Revolutie van de landbouw (tot 10.000 jaar geleden bestond dit niet).
Verandering in het vinden van eten:
Vroeger werd voornamelijk geur gebruikt, maar later kwam ook steeds meer zicht aan bod.
- Apen gingen ook steeds meer zien (van zwart wit (monochroom) naar een beetje
kleur (dichroom) en tot slot alle kleuren (poly(tri)chroom).
Door klimaatverandering in het verleden begon bos te verminderen, waardoor voorouders
groter en opener gebied hadden. Daardoor werd het moeilijker om voedsel te vinden.
➢ Hiermee heeft waarschijnlijk mee te maken dat zicht belangrijker wordt en geur
minder belangrijk.
Homo sapiens kregen grotere hersenen om na te kunnen denken, de andere evolutie lijn
kreeg grotere tanden om niet met kennis meer eten te vinden, maar door meer te kunnen
eten (zoals grotere dieren (hertjes)).
Menselijke evolutionaire boom:
- Vele verschillende typen mensen geweest, maar wij zijn de laatste versie.
- Na chimpansees 2 groepen, de groep die rechtop ging lopen en de groep die op 4
poten bleven lopen.
o Dieren konden wel sneller lopen, maar dit was maar voor korte tijd. Mensen
waren dus langzamer, maar door 2-benigheid hadden ze langer
, uithoudingsvermogen en op die manier konden ze vele verschillende dieren
vangen.
▪ Deze verandering werd mede gestimuleerd doordat het vinden van
eten veranderde (moeilijker, maar dit werd door 2 groepen op een
verschillende manier opgelost – rechtop open/grote tanden en kaken).
Ratio verandering van koolstof (C)
C13 is zwaarder dan C12. Planten nemen doordat 13 zwaarder is, meer 12 op. Hierdoor is
het verschil in voorkomen van C anders in de atmosfeer.
- Door glazuur in tanden kunnen we zien dat onze voorouders een gemixt dieet
hadden (zowel vlees als planten).
- Alles tot voor 4 miljoen jaar geleden, leek eten met op chimpansees eten. Er kwam
steeds meer grasachtig eten in het dieet, maar het ging meer over in wat op de
savanne beschikbaar was, maar we weten niet wat precies ze aten (geen echt idee
hoe ze het verzamelde en op aten).
Trade-offs:
- Tijd is gelimiteerd:
o (Nog opzoeken!)
- Voedsel (energie) is ook gelimiteerd:
o Tijd
o Ruimte
Inschatten voor optimale strategieën:
- Wat is cruciaal voor het lichaam;
- Wat is beschikbaar;
- Hoe snel is
Mensen en verzamelen:
- Geïntegreerde systeem:
o Planten verzamelen (en dingen die daaraan groeien);
o Voedselverwerking
o Jagen voor vlees;
o Intensieve samenwerking om eten te vangen/vinden.
Primaten = alle apen
Binnen primaten = monkeys (apen) en Great apes (mens apen – staan dichts bij ons (geen
staart, twee benen, enz.).
Wat is het probleem met plantenvoedsel?
Ongeveer 70% van dieet bestond bij voorouders uit planten.
- Voordeel: dit eten komt ieder jaar terug en is voorspelbaar (kun je doorgeven aan
bijv. je kinderen).
- Nadeel: er zit cellulose in, waardoor verteren zeer moeilijk is. Als je dat dan eet, heb
je veel moeite gedaan, terwijl er weinig energie uitgehaald kan worden (daarom
maag klein en darmen lang = langzaam verteren).
Inhoudsopgave
Alle colleges van blok 4: Gezondheid, voeding en beweging ............................................................................ 1
College 1: Evolutie en voeding ............................................................................................................................ 2
College 2 – Obesitas, vetweefsel en ziekte ......................................................................................................... 6
College 3: Voeding en vertering ......................................................................................................................... 8
College 4: Fysieke activiteit .............................................................................................................................. 12
College 5: Leermechanismen ............................................................................................................................ 17
College 6: Sociale invloed op eten en bewegen ................................................................................................ 26
College 7: Eetstoornissen .................................................................................................................................. 30
College 8: smaken en koken ............................................................................................................................. 34
College 9: psychology van voeding ................................................................................................................... 36
College 10: voeding en ouderen ....................................................................................................................... 40
College 11: Bewegen en ouderen ..................................................................................................................... 44
Deel 1 college: ............................................................................................................................................. 44
Deel 2 college: ............................................................................................................................................. 46
,College 1: Evolutie en voeding
Descent with modification = afstamming met langzame aanpassing.
➢ Wij zijn product van evolutie in het verleden door middel van selectie. We zijn
aangepast aan dat genen wat vroeger goed heeft gewerkt, die hebben zich namelijk
voort kunnen planten.
Mensen lijken veel op apen, omdat:
- Hebben relatief korte neus;
- Veel verschillende soorten tanden;
- De ogen staan naar voren en naast elkaar (hierdoor diepte zicht);
- We hebben platte nagels;
- Mobiele duim (mensen hypermobiel, apen mobiel. Daardoor kunnen wij appen en
apen niet op hun telefoon);
- Allebei voeten (maar apen hebben grijpvoeten).
- Door schouders kunnen we zwieren (= branchiation)
Van vroeger eten uit jungle naar modern eten:
1. Overgang van mensapen (die lopen op 4 poten) naar mensen die recht oplopen.
2. Geëvolueerde mensapen gingen steeds meer eten (zaken die ook niet fruit waren).
3. De lichamen van onze voorouders (jagers en verzamelaars) zijn bijna identiek aan
onze lichamen nu.
4. Nog grotere hersenen en langzamer groeiende lichamen (mensen verspreiden zich
over de wereld.
5. Moderne mens ontwikkeld taal, cultuur en samenwerking (vandaag de dag).
6. Revolutie van de landbouw (tot 10.000 jaar geleden bestond dit niet).
Verandering in het vinden van eten:
Vroeger werd voornamelijk geur gebruikt, maar later kwam ook steeds meer zicht aan bod.
- Apen gingen ook steeds meer zien (van zwart wit (monochroom) naar een beetje
kleur (dichroom) en tot slot alle kleuren (poly(tri)chroom).
Door klimaatverandering in het verleden begon bos te verminderen, waardoor voorouders
groter en opener gebied hadden. Daardoor werd het moeilijker om voedsel te vinden.
➢ Hiermee heeft waarschijnlijk mee te maken dat zicht belangrijker wordt en geur
minder belangrijk.
Homo sapiens kregen grotere hersenen om na te kunnen denken, de andere evolutie lijn
kreeg grotere tanden om niet met kennis meer eten te vinden, maar door meer te kunnen
eten (zoals grotere dieren (hertjes)).
Menselijke evolutionaire boom:
- Vele verschillende typen mensen geweest, maar wij zijn de laatste versie.
- Na chimpansees 2 groepen, de groep die rechtop ging lopen en de groep die op 4
poten bleven lopen.
o Dieren konden wel sneller lopen, maar dit was maar voor korte tijd. Mensen
waren dus langzamer, maar door 2-benigheid hadden ze langer
, uithoudingsvermogen en op die manier konden ze vele verschillende dieren
vangen.
▪ Deze verandering werd mede gestimuleerd doordat het vinden van
eten veranderde (moeilijker, maar dit werd door 2 groepen op een
verschillende manier opgelost – rechtop open/grote tanden en kaken).
Ratio verandering van koolstof (C)
C13 is zwaarder dan C12. Planten nemen doordat 13 zwaarder is, meer 12 op. Hierdoor is
het verschil in voorkomen van C anders in de atmosfeer.
- Door glazuur in tanden kunnen we zien dat onze voorouders een gemixt dieet
hadden (zowel vlees als planten).
- Alles tot voor 4 miljoen jaar geleden, leek eten met op chimpansees eten. Er kwam
steeds meer grasachtig eten in het dieet, maar het ging meer over in wat op de
savanne beschikbaar was, maar we weten niet wat precies ze aten (geen echt idee
hoe ze het verzamelde en op aten).
Trade-offs:
- Tijd is gelimiteerd:
o (Nog opzoeken!)
- Voedsel (energie) is ook gelimiteerd:
o Tijd
o Ruimte
Inschatten voor optimale strategieën:
- Wat is cruciaal voor het lichaam;
- Wat is beschikbaar;
- Hoe snel is
Mensen en verzamelen:
- Geïntegreerde systeem:
o Planten verzamelen (en dingen die daaraan groeien);
o Voedselverwerking
o Jagen voor vlees;
o Intensieve samenwerking om eten te vangen/vinden.
Primaten = alle apen
Binnen primaten = monkeys (apen) en Great apes (mens apen – staan dichts bij ons (geen
staart, twee benen, enz.).
Wat is het probleem met plantenvoedsel?
Ongeveer 70% van dieet bestond bij voorouders uit planten.
- Voordeel: dit eten komt ieder jaar terug en is voorspelbaar (kun je doorgeven aan
bijv. je kinderen).
- Nadeel: er zit cellulose in, waardoor verteren zeer moeilijk is. Als je dat dan eet, heb
je veel moeite gedaan, terwijl er weinig energie uitgehaald kan worden (daarom
maag klein en darmen lang = langzaam verteren).
