Handschrift JK
Handschriftdidactiek voor de pabo: p. 17-24. Vroeger: kinderen leren om
de letters één voor één te schrijven en daarna toepassen bij taal, spelling
en andere vakken. Tot de 19e eeuw: op een lei met griffel, vanaf 1950
werden letters aangeleerd met potlood en daarna met kroontjespen en
inkt. Hier is het verbonden schrift een overblijfsel van.
Onverbonden schrijven met een kroontjes pen is heel moeilijk. Het was
verplicht om met rechts te schrijven tot ongeveer 1980. Daarna mocht ook
met links geschreven worden.
1.Verbeterde Geheugenretentie: Onderzoek toont aan dat schrijven
met de hand de geheugenretentie en -verwerking bevordert. Het proces
van fysiek schrijven activeert verschillende hersengebieden die betrokken
zijn bij geheugen en leren. Het zelf opschrijven van notities helpt bij het
onthouden en begrijpen van informatie beter dan typen.
2.Dieper Begrip: Schrijven met de hand dwingt schrijvers om informatie
te verwerken en te herformuleren. Dit bevordert een dieper begrip en
helpt bij het leggen van verbanden tussen concepten.
3.Creatieve Verwerking: Handschrift stimuleert creatief denken doordat
het schrijvers aanmoedigt om hun gedachten visueel vast te leggen en te
organiseren. Dit kan leiden tot innovatievere ideeën en oplossingen.
4.Motorische Ontwikkeling: Het gebruik van pen en papier helpt bij de
ontwikkeling van fijne motorische vaardigheden. Het vereist
gecontroleerde bewegingen van de hand en vingers, wat de hand-
oogcoördinatie en motorische precisie bevordert.
Processen om te komen tot schrijven
Intentioneel niveau = plan (wat ga je schrijven?)
Linguistisch niveau = kennis van taal, grammatica, spelling
Lexicaal niveau = keuze van woorden
Auditieve analyse /Synthetische en visuele analyse = letters tot woorden
maken
Foneem-grafeemkoppeling = klank - tekenkoppeling
Motorprogrammering = ophalen van vorminfo over lettervormen vanuit het
brein
Parametrisatie = instellen grootte, druk, papier en pen in stelling brengen
Initiatie = je begint te schrijven. Je spieren worden aangestuurd vanuit het brein
, Elementen die een rol spelen bij schrijven:
Dit model hebben we vorige bijeenkomst besproken. In dit model uit de
Kennisbasis Handschriftonderwijs zijn alle aspecten van dit vak met elkaar in
verband gebracht.
Vragen aan studenten: Hoe is het toepasbaar op het aanvankelijk schrijven?
Waar ligt de nadruk?
Kinderen zijn nog heel nadrukkelijk met alle aspecten bezig. Als leerkracht bied je
nog veel ondersteuning en besteed je steeds aandacht aan de verschillende
aspecten (bijvoorbeeld: schrijfhouding, handhouding, pengreep, letterspoor,
plaats in de ruimte, schriftcriteria: lussen tot de luslijn, rompletters tussen de
grond- en romplijn, etc).
Schrijffasen in het onderwijs:
Voorbereidend schrijven (groep 1-2)
Aanvankelijk schrijven (groep 3-4)
Voortgezet schrijven (groep 5-8)
Voorbereidend schrijven – Tussendoelen beginnende geletterdheid
1. Boekoriëntatie
2. Verhaalbegrip
3. Functies van geschreven taal
Handschriftdidactiek voor de pabo: p. 17-24. Vroeger: kinderen leren om
de letters één voor één te schrijven en daarna toepassen bij taal, spelling
en andere vakken. Tot de 19e eeuw: op een lei met griffel, vanaf 1950
werden letters aangeleerd met potlood en daarna met kroontjespen en
inkt. Hier is het verbonden schrift een overblijfsel van.
Onverbonden schrijven met een kroontjes pen is heel moeilijk. Het was
verplicht om met rechts te schrijven tot ongeveer 1980. Daarna mocht ook
met links geschreven worden.
1.Verbeterde Geheugenretentie: Onderzoek toont aan dat schrijven
met de hand de geheugenretentie en -verwerking bevordert. Het proces
van fysiek schrijven activeert verschillende hersengebieden die betrokken
zijn bij geheugen en leren. Het zelf opschrijven van notities helpt bij het
onthouden en begrijpen van informatie beter dan typen.
2.Dieper Begrip: Schrijven met de hand dwingt schrijvers om informatie
te verwerken en te herformuleren. Dit bevordert een dieper begrip en
helpt bij het leggen van verbanden tussen concepten.
3.Creatieve Verwerking: Handschrift stimuleert creatief denken doordat
het schrijvers aanmoedigt om hun gedachten visueel vast te leggen en te
organiseren. Dit kan leiden tot innovatievere ideeën en oplossingen.
4.Motorische Ontwikkeling: Het gebruik van pen en papier helpt bij de
ontwikkeling van fijne motorische vaardigheden. Het vereist
gecontroleerde bewegingen van de hand en vingers, wat de hand-
oogcoördinatie en motorische precisie bevordert.
Processen om te komen tot schrijven
Intentioneel niveau = plan (wat ga je schrijven?)
Linguistisch niveau = kennis van taal, grammatica, spelling
Lexicaal niveau = keuze van woorden
Auditieve analyse /Synthetische en visuele analyse = letters tot woorden
maken
Foneem-grafeemkoppeling = klank - tekenkoppeling
Motorprogrammering = ophalen van vorminfo over lettervormen vanuit het
brein
Parametrisatie = instellen grootte, druk, papier en pen in stelling brengen
Initiatie = je begint te schrijven. Je spieren worden aangestuurd vanuit het brein
, Elementen die een rol spelen bij schrijven:
Dit model hebben we vorige bijeenkomst besproken. In dit model uit de
Kennisbasis Handschriftonderwijs zijn alle aspecten van dit vak met elkaar in
verband gebracht.
Vragen aan studenten: Hoe is het toepasbaar op het aanvankelijk schrijven?
Waar ligt de nadruk?
Kinderen zijn nog heel nadrukkelijk met alle aspecten bezig. Als leerkracht bied je
nog veel ondersteuning en besteed je steeds aandacht aan de verschillende
aspecten (bijvoorbeeld: schrijfhouding, handhouding, pengreep, letterspoor,
plaats in de ruimte, schriftcriteria: lussen tot de luslijn, rompletters tussen de
grond- en romplijn, etc).
Schrijffasen in het onderwijs:
Voorbereidend schrijven (groep 1-2)
Aanvankelijk schrijven (groep 3-4)
Voortgezet schrijven (groep 5-8)
Voorbereidend schrijven – Tussendoelen beginnende geletterdheid
1. Boekoriëntatie
2. Verhaalbegrip
3. Functies van geschreven taal
