Samenvatting Social Work - kennislijn - 'De gemeenschap' - Samenlevingstheorie B / Sociale kwaliteit

Kennislijn Samenlevingstheorie B


1. Het gezin
Leerdoel: je weet wat sociale kwaliteit is en je weet wat de voorwaarden zijn voor sociale kwaliteit
(overstijgend leerdoel periode 2).
Leerdoel: je kan de juridische bevoegdheden herkennen die een ouder heeft.
Leerdoel: je weet hoe een mensbeeld van invloed is op de opvoeding.

Begrippen:
- Sociale kwaliteit = bevorderen kwaliteit van leven van een individu in relatie met de
omgeving. De sociale kwaliteit hangt samen met het welbevinden (subjectief) van mensen.
Wat bijdraagt aan het welbevinden / de sociale kwaliteit van mensen, is per persoon
verschillend. Sociale kwaliteit is heel dynamisch.

- Juridisch ouderschap = familierechtelijke betrekking.
o Achternaam geven
o Toestemming geven voor het huwelijk (als je onder je 18 e wilt trouwen)
o Recht op omgang (elkaar zien)
o Financieel verantwoordelijk (tot 21e)
o Het kind heeft recht om te erven (ook als het kind onterft is)
o Recht om de nationaliteit door te geven
- Wie is juridisch ouder?
o Moeder:
 Als ze het kind heeft gebaard.
 Als ze het kind heeft geadopteerd.
 Soms is duo moeder ook juridisch ouder.
o Vader:
 Als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap met de moeder.
 Als hij het kind heeft geadopteerd.
 Als hij het kind heeft erkend.
 Via gerechtelijk vaststelling van het vaderschap.
 Via vervangende toestemming van de rechtbank.

- Gezag = de plicht en het recht tot opvoeding en verzorging. Het beheren van het vermogen.
Wettelijk vertegenwoordiger in burgerlijke zaken (bijv. zwemles).
- Wie heeft er gezag?
o Moeder:
 Als ze het kind heeft gebaard.
 Als ze het kind heeft geadopteerd.
 Soms ook de duo moeder.
o Vader:
 Automatisch: als hij met de moeder is getrouwd of geregistreerd
partnerschap heeft.
 Automatisch: als hij het kind heeft geadopteerd.
 Via de rechter: hij heeft het kind erkend.
 Via de rechter: vaderschap gerechtelijk vastgesteld.

- Opvoeddoelen =
o Het begeleiden naar volwassenheid; begeleid naar een bepaald mensbeeld.

1

, Kennislijn Samenlevingstheorie B


o Dit beeld wordt bepaald door hoe jij naar de mens kijkt.
- Mensbeelden =
o Autonoom mensbeeld = mensen zijn zelfstandig en vrij om te beslissen. Vrijheid
belangrijker dan solidariteit. Zelf verantwoordelijk over je handelen. Bedreiging:
inmengen in de bestaansvrijheid.
o Zorgend mensbeeld = mensen zijn sociaal en relationeel. Erg betrokken. Zorg voor
jezelf en zorg voor de ander. Context is essentieel. Bedreiging: verlaten worden.

Toevoeging college:
- Verbeteren sociale kwaliteit:
o Bestaansminimum = sociaal economische zekerheid
o Mee mogen doen = sociale inclusie
o Verbondenheid = sociale cohesie
o Versterken = sociale empowerment
- Uitgangspunten bij ouderschap:
o Zoveel aansluiten bij de natuurlijke situatie: één vader en één moeder.
o Twee soorten ouderschap: gezag en juridisch ouderschap.
o Je kunt (bijna) géén afstand doen van juridisch ouderschap.
o Het gezag kan je wel ontnomen worden.

- Opvoeding (juridisch):
o Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te
verzorgen en op te voeden.
o Dat is de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn
en de veiligheid van het kind én het bevorderen van de ontwikkeling van zijn
persoonlijk.
o De ouder moet ook de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere
ouder bevorderen.




2