Periode 3
, Theoretisch kader
Wat houdt patiëntenvoorlichting in? Patiëntenvoorlichting houdt in dat alle activiteiten zijn gericht
op het informeren van patiënten over een bepaalde aandoening, diagnostiek, preventie, behandeling
en mogelijke bijwerkingen. (Patiëntenvoorlichting site, 2016)
Voorlichting bereidt mensen voor op wat ze tegen kunnen komen en hoe ze hiermee om moeten
gaan. (Van der Burgt & Mol, 2020)
Wanneer voer je dit type gesprek? Als een patiënt zijn gedrag moet veranderen of aanpassen door
een ziekte of als iemand informatie nodig heeft over een ziekte of een bepaald onderzoek. Dit
gesprek voer je voornamelijk als je uitleg of informatie wil geven. Voorlichting draagt bij aan de
kennis en vaardigheden om met een gezondheidsprobleem om te gaan en angst te verminderen. Als
patiënten weten wat er gaat gebeuren en hoe ze iets zelf kunnen aanpakken, kunnen ze de situatie
of angst voor de situatie beter hanteren. (Van der Burgt & Mol, 2020)
Je hebt verschillende soorten voorlichtingen. Je hebt groepsvoorlichting en individuele voorlichting.
Individuele voorlichting is gericht op één persoon en verloopt anders dan groepsvoorlichting die
gericht is op meerdere personen.
Het grote verschil is het contact dat je maakt met degene waaraan je de voorlichting geeft. Bij een
individuele voorlichting zoek je veel meer contact met de persoon op zich, bij een groepsvoorlichting
is dit minder, omdat er meerdere mensen zitten. Hierbij is het lastiger om oogcontact te zoeken en
om op reacties van luisteraars te wachten. Bij een individuele voorlichting zal er minder tijd nodig
zijn, omdat je makkelijk gericht informatie kan geven en je aan kan passen op de reacties van die ene
persoon. (Mens-en-samenleving, z.d)
Hoe ondersteun je hierin als verpleegkundige? Als verpleegkundige kun je de zelfmanagement van de
patiënt ondersteunen. Bij zelfmanagement gaat het om gedrag en gedragsveranderingen. Je leert als
patiënt goed om te kunnen gaan met de ziekte en die zo goed mogelijk in je leefstijl op te nemen. Als
verpleegkundige ga je dan kijken vanuit de CanMeds-rollen:
1. De zorgverlener;
2. Communicator;
3. Samenwerkingspartner;
4. Reflectieve EBP-professional;
5. Gezondheidsbevorderaar;
6. Organisator;
7. Professional en kwaliteitsbevorderaar.
Zelfmanagement versterken maakt deel uit van de rol van de zorgverlener. Hierbij gebruikt de
verpleegkundige ook elementen vanuit andere rollen, zoals persoonsgerichte communicatie (rol
van communicator), een professionele relatie en gezamenlijke besluitvorming (rol van
samenwerkingspartner) en preventiegericht analyseren en gezond gedrag bevorderen (rol van
gezondheidsbevorderaar).
Als verpleegkundige hecht je ook grote waarde aan gelijkwaardigheid in de zorgrelatie en autonomie
van de patiënt. Belangrijk daarbij zijn een open en niet-oordelende houding, empathie en
respect. (Van der Burgt & Mol, 2020)