Thema 7 – Hormonaal stelsel
7.1. Het werkingsmechanisme vh hormoonstelsel
Niet elk hormoon wordt geproduceerd door een hormonale klier
- Bv meeste cellen kunnen prostaglandine aanmaken bij beschadiging
waardoor er een lokale ontstekingsreactie zal ontstaan. Hormonen
kunnen door elke cel aangemaakt worden behalve rode bloedcel
omdat die geen celkern heeft.
Voorbeelden van hormonale klieren
- Schildklier, bijnier, pancreas.
Hormoon stelsel en zenuwstelsel = regulerende functie maar werken op
een andere manier
, 7.2. Basiskennis over hormonale klieren en hun
hormonen
7.2.1. Controle over hormoonafgifte
We werken meestal via negatieve feedback
Voorbeeld: in de hypofyse wordt er onder andere TSH aangemaakt die in
de schildklier dan T4 en T3 stimuleert. Wanneer er teveel T4 en T3 is in
het bloed zal die een signaal sturen naar de hypofyse om die aanmaak of
stimulering te verminderen.
Zelden hebben we positieve feedback
Voorbeeld: bij weeën wordt er oxytocine vrijgegeven. Een beetje oxytocine
vrijkomt en de weeën in gang komen dan zal er meer en meer oxytocine
vrijgemaakt worden zodat dat snel verloopt.
Hormoonsecretie wordt geregeld op drie mogelijke manieren
Door zenuwstelsel
Bij ORTHO (fight flight) zal er door de bijniermerg
adrenaline vrijgegeven worden. Dan zal de doelcel de
hartcellen zijn. Effect zal zijn dat het hart krachtiger en
sneller contraheren.
Maar je hart mag ook niet te snel slaan dus dan is er terug
de terugkoppeling zodat het systeem ook niet tilt slaat.
Door andere hormonale klieren
Adenohypofyse zal TSH aanmaken in de schildklier en T3 en
T4 gaan stimuleren. Dus de er zijn heel veel doelcellen ook
bv hartcellen. Ook terug negatieve terugkoppeling naar die
eerste adenohypofyse (afbeelding)
Door veranderingen van de hoeveelheid van bepaalde
exogene of endogene stoffen
Hyperglycemie geeft signaal aan de pancreas om insuline aan
te maken. De doelcellen zijn de spier en de levercellen.
Negatieve, hoe meer insuline, hoe lager je glycemie en
anders is da ook veel te laag
7.1. Het werkingsmechanisme vh hormoonstelsel
Niet elk hormoon wordt geproduceerd door een hormonale klier
- Bv meeste cellen kunnen prostaglandine aanmaken bij beschadiging
waardoor er een lokale ontstekingsreactie zal ontstaan. Hormonen
kunnen door elke cel aangemaakt worden behalve rode bloedcel
omdat die geen celkern heeft.
Voorbeelden van hormonale klieren
- Schildklier, bijnier, pancreas.
Hormoon stelsel en zenuwstelsel = regulerende functie maar werken op
een andere manier
, 7.2. Basiskennis over hormonale klieren en hun
hormonen
7.2.1. Controle over hormoonafgifte
We werken meestal via negatieve feedback
Voorbeeld: in de hypofyse wordt er onder andere TSH aangemaakt die in
de schildklier dan T4 en T3 stimuleert. Wanneer er teveel T4 en T3 is in
het bloed zal die een signaal sturen naar de hypofyse om die aanmaak of
stimulering te verminderen.
Zelden hebben we positieve feedback
Voorbeeld: bij weeën wordt er oxytocine vrijgegeven. Een beetje oxytocine
vrijkomt en de weeën in gang komen dan zal er meer en meer oxytocine
vrijgemaakt worden zodat dat snel verloopt.
Hormoonsecretie wordt geregeld op drie mogelijke manieren
Door zenuwstelsel
Bij ORTHO (fight flight) zal er door de bijniermerg
adrenaline vrijgegeven worden. Dan zal de doelcel de
hartcellen zijn. Effect zal zijn dat het hart krachtiger en
sneller contraheren.
Maar je hart mag ook niet te snel slaan dus dan is er terug
de terugkoppeling zodat het systeem ook niet tilt slaat.
Door andere hormonale klieren
Adenohypofyse zal TSH aanmaken in de schildklier en T3 en
T4 gaan stimuleren. Dus de er zijn heel veel doelcellen ook
bv hartcellen. Ook terug negatieve terugkoppeling naar die
eerste adenohypofyse (afbeelding)
Door veranderingen van de hoeveelheid van bepaalde
exogene of endogene stoffen
Hyperglycemie geeft signaal aan de pancreas om insuline aan
te maken. De doelcellen zijn de spier en de levercellen.
Negatieve, hoe meer insuline, hoe lager je glycemie en
anders is da ook veel te laag
