Samenvatting goederenrecht
Week 1
Hoorcollege 1
Artikel 7:1 BW (koopovereenkomst) – De een geeft de ander een zaak waardoor de ander een
geldbedrag verschuldigd is.
Artikel 3:1 BW – Goederen zijn alle zaken en alle vermogensrechten.
Artikel 3:2 BW – Zaken zijn de voor mensen vatbare stoffelijke objecten.
Artikel 3:2a BW – Dieren zijn geen zaken maar worden wel zo behandeld
Artikel 3:3 BW
Onroerend – Met de grond verwezen zaken die duurzaam zijn (ook schepen en vliegtuigen), de grond
en al haar bestanddelen, onroerende goederen zijn meteen ook registergoederen.
Roerend – alle niet onroerende zaken
Artikel 3:6 BW – vermogensrechten, zijn overdraagbaar en geven stoffelijk voordeel (bijvoorbeeld bij
aandelen en auteursrechten)
Artikel 3:10 BW – Registergoederen waarvoor inschrijving in een openbaar register nodig is om
overdracht te voltooien.
De voorwaarden van faillietverklaring staan in artikel 1 en 6 van de Faillisementswet. Faillissement is
het gerechtelijk beslag op het gehele vermogen van de schuldenaar, met als doel van het verdelen
van het vermogen on gezamenlijke schuldeisers (artikel 20 en 33 Fw). Na de faillissement verklaring
wordt er een curator en rechter-commissaris benoemd. Hun taken staan beschreven in artikel 64 en
68 Fw. De hoofdregel bij de verdeling onder gezamenlijke schuldeisers is gelijkheid (artikel 3:277
BW), echter is dit in de praktijk vaak anders.
Pand- en hypotheekhouders kunnen het recht uitoefenen alsof er geen faillissement is geweest, in
deze artikelen staat de voorrang geregeld (artikel 57 Fw en 3:278 BW).
week 1
Vermogen – het vermogen is iemands op geld waardeerbare rechten en plichten, het geheel van
goederen en schulden. Voorwaarden van wat een vermogensrecht is in artikel 3:6 BW
Duurzaam met de grond verenigd, voorwaarden onroerend goed? HR Portacabin arrest
- Doordat het naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven
- Er moet gekeken worden naar de bedoeling van de bouwer/opdrachtgever voor zover deze
kenbaar is. Het is niet van belang of het goed theoretisch verplaatsbaar is.
- De verkeersopvattingen kunnen NIET worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of het om een roerend of onroerend goed gaat. Zij kunnen wel in
aanmerking worden genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
Bestanddelen
Een auto bestaat uit meerdere bestanddelen die samen de auto vormen (stuur, wielen, uitlaat). Al
deze onderdelen zijn onzelfstandig. Artikel 3:4 BW geeft aan dat deze onderdelen dan ook
bestanddelen zijn, alle onzelfstandige onderdelen van een zaak zijn bestanddelen van deze zaak. Een
onderdeel van een auto zonder in de auto te zitten is namelijk nutteloos (bijv. een stuur). Volgens de
verkeersopvatting is een zaak een bestanddeel als twee of meer zaken met elkaar een zodanig
verband staan dat zij samen één zaak vormen. Om dit te toetsen geldt het criterium van
incompleetheid. De vraag hierbij is of de zaak incompleet is zonder het onderdeel. Is het antwoord ja
dan is het onderdeel een bestanddeel. (Bijvoorbeeld bij een auto)
1
, - Artikel 3:4, lid 2, BW
Hier geldt het fysieke criterium, dit bepaalt dat er iets een bestanddeel kan zijn op grond van een
hechte materiële band. Er wordt gekeken naar de feitelijke aard en geldt het criterium van
afscheiding. De vraag hierbij is of er afscheiding kan plaatsvinden zonder substantiële schade toe te
brengen aan de zaak of aan het bestanddeel. Is het antwoord nee dat is het onderdeel een
bestanddeel. Het fysieke criterium biedt meer houvast dan de verkeersopvatting.
Vruchten, artikel 3:9 BW
Vruchten zijn de opbrengsten die goederen met behoud van hun substantie genereren. Er zal naar
verkeersopvatting getoetst moeten worden of iets aangemerkt wordt als vruchten.
Lid 1 (natuurlijke vruchten) – vruchten die afkomstig zijn van zaken en derhalve van stoffelijke
objecten, bijvoorbeeld appels van bomen.
Lid 2 (burgerlijke vruchten) – Vruchten afkomstig van goederen, bijvoorbeeld het ontvangen van
huuropbrengsten door het verhuren van een woning.
Registergoederen en niet-registergoederen
Artikel 3:10 BW stelt dat registergoederen in voor de overdracht ingeschreven moeten zijn in de
daartoe bestemde openbare registers. Registergoederen zijn:
- Artikel 3:89 BW: alle onroerende zaken
- Artikel 8:199 en artikel 8:790 BW: zee- en binnenschepen
- Artikel 8:1306 BW: luchtvaartuigen
- Artikel 3:96 BW: aandelen in een registergoed
- Artikel 3:98 BW: beperkte rechten op een registergoed
Afhankelijke rechten en nevenrechten
Artikel 3:7 BW (afhankelijke rechten) – rechten die zodanig verbonden zijn aan een ander recht dat
zij zonder dat andere recht niet kunnen bestaan. Indien het hoofdrecht stopt, dan automatisch ook
het afhankelijke recht. Bijvoorbeeld hypotheekrecht, het recht van hypotheek is afhankelijk van het
vorderingsrecht dat de bank op de schuldenaar heeft. Betaalt de schuldenaar zijn hypotheek af van
gaat het recht van hypotheek weg, en daarmee ook het vorderingsrecht.
Artikel 6:142 BW (nevenrechten) – veel afhankelijke rechten zijn nevenrechten. Nevenrechten zijn
ook verbonden aan een hoofdrecht. Het verschil is dat nevenrechten altijd zijn verbonden aan een
vordering.
Volledige en beperkte rechten (belangrijk voor tentamen)
Je kunt op een zaak volledig recht hebben. Volledige rechten zijn de eigendom van zaken en het
toebehoren van vermogensrechten.
Beperkte rechten zijn een afgeleide uit een meer omvattend recht hetwelk met dat beperkte recht is
bezwaard (artikel 3:8 BW). Een omvattend recht = moederrecht, beperkte recht = dochterrecht. Er
zijn twee soorten beperkt recht, genotsrechten als vruchtgebruik, opstal en erfpacht en
zekerheidsrecht die bestaat uit pand en hypotheek.
Tegenwoordige en toekomstige goederen
Artikel 3:97 BW lid 1 - toekomstige goederen kunnen bij voorbaat worden geleverd. Maar wat is een
toekomstig goed? Er zijn vier categorieën toekomstige goederen:
- Absoluut toekomstige goederen, deze bestaan in het geheel niet (bijv. fruit opbrengst van
een boomgaard voor volgend jaar)
- Relatief toekomstige goederen, goederen die wel al bestaan maar nog niet tot het vermogen
van de ander behoren (bijv. een zaak die wel al gekocht is maar nog niet aan de koper is
overgedragen)
2
, - Enkel toekomstige vorderingen zijn vorderingen die niet bestaan, maar waar de
rechtsverhouding al wel voor bestaat. Bijvoorbeeld te ontvangen huur op grond van een
huurovereenkomst die wel al bestaat.
- Dubbel toekomstige vorderingen, het gaat om een vordering die nog niet bestaat terwijl de
rechtsverhouding ook niet bestaat. Het gaat dan om nog te ontvangen huur voor een nog
niet gesloten huurovereenkomst.
Goederenrechten zijn rechten die tegenover eenieder gelden (absoluut) en exclusief, dit betekent
dat men zich onthoudt van handelen en dat anderen kunnen worden uitgesloten van inmenging met
betrekking tot het goed. Het is een gesloten systeem, alle rechten zijn in de wet geregeld.
- Droit de suite de rechten die je op een goed hebt kun je uitoefenen ongeacht hoever het
goed van je vandaan is, bijvoorbeeld door uitlenen.
- Recht van prioriteit de persoon die als eerste een goederrechtelijk recht op een goed
heeft, moet gerespecteerd worden door de persoon die late een goederrechtelijk recht op
een goed verkrijgt.
- Numerus clausus ook wel gesloten aantal van goederrechtelijke rechten. Er is dus een
limitatief aantal goederrechtelijke rechten vastgesteld bij wet.
Eigendom, bezit en houderschap
- Eigendom
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (artikel 5:1 BW).
De eigenaar mag de zaak gebruiken, vernietigen, haar aan andere vervreemden. Zover de wet toelaat
mag je er alles mee doen wat je wilt. Eigendom kan ook altijd opgeëist worden (artikel 5:2 BW).
Een bruiklener heeft geen recht op een zaak, maar een recht tegen de eigenaar om diens zaak te
gebruiken. Ook wel houder genoemd. De vruchtgebruiker heeft een sterker recht dan een bruiklener
maar is ook houder gezien het feit dat hij de zaak mag gebruiken maar niet vervreemden. Wel mag
hij het recht van het vruchtgebruik vervreemden, hij is daarvan rechthebbende.
- Bezit, 3:107 BW
Bezit is het houden voor zichzelf. Meestal is dit ook de eigenaar, maar ook een dief die geen eigenaar
van het gestolen goed is, houdt de zaak voor zichzelf.
- Blooteigendom
In het goederenrecht wordt vaak het eigendomsrecht bezwaard met een beperkt recht. In dat geval
is de persoon die het eigendomsrecht bezit niet meer geheel vrij in zijn doen en laten met betrekking
tot dat goed. De eigenaar bij de vestiging van een beperkt recht wordt dus de blooteigenaar
genoemd.
Eigenaar, rechthebbende, gerechtigde, toebehoren aan
Het meest volledige recht op een goed. Bij een zaak spreken we dan van de eigenaar. Beperkte
rechten en vorderingsrechten zijn geen zaken en daardoor spreken we over rechthebbende. is niet
hetzelfde als gerechtigde!
- Faillissement
Gerechtelijk beslag op en executie van het gehele vermogen van de schuldenaar ten behoeve van zijn
gezamenlijke schuldeisers. Het vermogen van de schuldenaar wordt verzameld en verdeeld onder
alle schuldeisers.
De schuldeiser moet faillissement aanvragen of beslag leggen op de voorraad (artikel 3:276 BW). In
artikel 1 van de faillissementswet staan de voorwaarden voor faillietverklaring. Je verliest dan van
rechtswege de beschikking en het beheer over het vermogen vanaf de dag dat het faillissement
3
, wordt uitgesproken. Er wordt dan een curator aangewezen die het beheer en de beschikking op zich
neemt.
Faillissement verloop in twee fasen:
1. Beheerfase, de curator beheert het vermogen en maakt een lijst van schuldeisers
2. Vereffeningsfase, de curator vereffent/verkoopt het vermogen en betaalt de opbrengst de
opbrengst aan de schuldeisers.
Week 2
Hoorcollege week 2
- Eigendom (artikel 5:1 BW)
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. De eigenaar is
absoluut beschikkingsbevoegd, je kan vervreemden en bezwaren, uitzonderingen enkel op grond van
de wet. Gaat het om je eigen drinkfles, dan heb je de feitelijke macht over de zaak maar dan ben je
ook eigenaar, je mag er alles mee doen zolang je niet in strijd bent met de wet (lid 2)
Nemo plus-regel niemand kan meer rechten overdragen dan dat hij zelf heeft
Beperkte rechten staan beschreven in artikel 3:8 BW. Een voorbeeld hiervan is een hypotheekrecht,
de bank geeft jou het recht op jouw huis. Het is een beperkt recht omdat het een specifieke
bevoegdheid geeft. Je geeft de bank namelijk het recht om jouw huis te verkopen op het moment dat
jij de hypotheek niet meer betaald.
- Revindicatie (artikel 5:2 BW) opeisen van je eigen goed op elk moment
Een voorbeeld is dat je fiets wordt gestolen, en later zie je de dief op jouw fiets, dan kan je
revindicatie instellen, je kunt de fiets terugeisen. De dief heeft de feitelijke macht maar niet het
eigendom.
HR 17 april 1970, NJ 1971/89 (grensoverschrijdende garage) samen met artikel 3:13 BW
In deze zaak bouwde Kuipers een garage en overschrijdt daarbij de erfgrens van zijn buurman, de
Jongh. De Jongh vordert het weghalen van de garage. Kuipers stelt dat hij ten goede trouw handelde
en hij in beginsel niet van te voren wist dat hij de erfgrens zou overschrijden. De Jongh heeft een
redelijke schadevergoeding aangeboden gekregen, daarnaast is het weghalen van de garage erg
duur. Het recht op weghalen vervalt wanneer de Jongh een flinke schadevergoeding aangeboden
krijgt en Kuiper ten goede trouw handelde. Sprake is van misbruik van recht wanneer het lijden van
Kuipers in verhouding tot het voldoen van de vordering van De Jongh disproportioneel is. De Jongh
zou misbruik maken van het recht als het niet redelijk zou zijn dat zij om verwijdering zou vragen. In
deze zaak moest Kuipers het gedeelte van de garage dat op het perceel van de Jongh is gebouwd,
verwijderen.
Verkrijging en levering van goederen
Bijzondere titel, verkrijging van goederen kan door:
- Overdracht
- Verjaring
Overdracht staat in artikel 3:84 lid 1 BW
- Geldige titel
Een titel is een rechtsgrond die aan de overdracht ten grondslag ligt en haar rechtvaardigt. Een
ongeldige titel zorgt voor nietigheid en vernietigbaarheid. Een voorbeeld van een geldige titel is
schenken of ruilen.
4
Week 1
Hoorcollege 1
Artikel 7:1 BW (koopovereenkomst) – De een geeft de ander een zaak waardoor de ander een
geldbedrag verschuldigd is.
Artikel 3:1 BW – Goederen zijn alle zaken en alle vermogensrechten.
Artikel 3:2 BW – Zaken zijn de voor mensen vatbare stoffelijke objecten.
Artikel 3:2a BW – Dieren zijn geen zaken maar worden wel zo behandeld
Artikel 3:3 BW
Onroerend – Met de grond verwezen zaken die duurzaam zijn (ook schepen en vliegtuigen), de grond
en al haar bestanddelen, onroerende goederen zijn meteen ook registergoederen.
Roerend – alle niet onroerende zaken
Artikel 3:6 BW – vermogensrechten, zijn overdraagbaar en geven stoffelijk voordeel (bijvoorbeeld bij
aandelen en auteursrechten)
Artikel 3:10 BW – Registergoederen waarvoor inschrijving in een openbaar register nodig is om
overdracht te voltooien.
De voorwaarden van faillietverklaring staan in artikel 1 en 6 van de Faillisementswet. Faillissement is
het gerechtelijk beslag op het gehele vermogen van de schuldenaar, met als doel van het verdelen
van het vermogen on gezamenlijke schuldeisers (artikel 20 en 33 Fw). Na de faillissement verklaring
wordt er een curator en rechter-commissaris benoemd. Hun taken staan beschreven in artikel 64 en
68 Fw. De hoofdregel bij de verdeling onder gezamenlijke schuldeisers is gelijkheid (artikel 3:277
BW), echter is dit in de praktijk vaak anders.
Pand- en hypotheekhouders kunnen het recht uitoefenen alsof er geen faillissement is geweest, in
deze artikelen staat de voorrang geregeld (artikel 57 Fw en 3:278 BW).
week 1
Vermogen – het vermogen is iemands op geld waardeerbare rechten en plichten, het geheel van
goederen en schulden. Voorwaarden van wat een vermogensrecht is in artikel 3:6 BW
Duurzaam met de grond verenigd, voorwaarden onroerend goed? HR Portacabin arrest
- Doordat het naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven
- Er moet gekeken worden naar de bedoeling van de bouwer/opdrachtgever voor zover deze
kenbaar is. Het is niet van belang of het goed theoretisch verplaatsbaar is.
- De verkeersopvattingen kunnen NIET worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of het om een roerend of onroerend goed gaat. Zij kunnen wel in
aanmerking worden genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
Bestanddelen
Een auto bestaat uit meerdere bestanddelen die samen de auto vormen (stuur, wielen, uitlaat). Al
deze onderdelen zijn onzelfstandig. Artikel 3:4 BW geeft aan dat deze onderdelen dan ook
bestanddelen zijn, alle onzelfstandige onderdelen van een zaak zijn bestanddelen van deze zaak. Een
onderdeel van een auto zonder in de auto te zitten is namelijk nutteloos (bijv. een stuur). Volgens de
verkeersopvatting is een zaak een bestanddeel als twee of meer zaken met elkaar een zodanig
verband staan dat zij samen één zaak vormen. Om dit te toetsen geldt het criterium van
incompleetheid. De vraag hierbij is of de zaak incompleet is zonder het onderdeel. Is het antwoord ja
dan is het onderdeel een bestanddeel. (Bijvoorbeeld bij een auto)
1
, - Artikel 3:4, lid 2, BW
Hier geldt het fysieke criterium, dit bepaalt dat er iets een bestanddeel kan zijn op grond van een
hechte materiële band. Er wordt gekeken naar de feitelijke aard en geldt het criterium van
afscheiding. De vraag hierbij is of er afscheiding kan plaatsvinden zonder substantiële schade toe te
brengen aan de zaak of aan het bestanddeel. Is het antwoord nee dat is het onderdeel een
bestanddeel. Het fysieke criterium biedt meer houvast dan de verkeersopvatting.
Vruchten, artikel 3:9 BW
Vruchten zijn de opbrengsten die goederen met behoud van hun substantie genereren. Er zal naar
verkeersopvatting getoetst moeten worden of iets aangemerkt wordt als vruchten.
Lid 1 (natuurlijke vruchten) – vruchten die afkomstig zijn van zaken en derhalve van stoffelijke
objecten, bijvoorbeeld appels van bomen.
Lid 2 (burgerlijke vruchten) – Vruchten afkomstig van goederen, bijvoorbeeld het ontvangen van
huuropbrengsten door het verhuren van een woning.
Registergoederen en niet-registergoederen
Artikel 3:10 BW stelt dat registergoederen in voor de overdracht ingeschreven moeten zijn in de
daartoe bestemde openbare registers. Registergoederen zijn:
- Artikel 3:89 BW: alle onroerende zaken
- Artikel 8:199 en artikel 8:790 BW: zee- en binnenschepen
- Artikel 8:1306 BW: luchtvaartuigen
- Artikel 3:96 BW: aandelen in een registergoed
- Artikel 3:98 BW: beperkte rechten op een registergoed
Afhankelijke rechten en nevenrechten
Artikel 3:7 BW (afhankelijke rechten) – rechten die zodanig verbonden zijn aan een ander recht dat
zij zonder dat andere recht niet kunnen bestaan. Indien het hoofdrecht stopt, dan automatisch ook
het afhankelijke recht. Bijvoorbeeld hypotheekrecht, het recht van hypotheek is afhankelijk van het
vorderingsrecht dat de bank op de schuldenaar heeft. Betaalt de schuldenaar zijn hypotheek af van
gaat het recht van hypotheek weg, en daarmee ook het vorderingsrecht.
Artikel 6:142 BW (nevenrechten) – veel afhankelijke rechten zijn nevenrechten. Nevenrechten zijn
ook verbonden aan een hoofdrecht. Het verschil is dat nevenrechten altijd zijn verbonden aan een
vordering.
Volledige en beperkte rechten (belangrijk voor tentamen)
Je kunt op een zaak volledig recht hebben. Volledige rechten zijn de eigendom van zaken en het
toebehoren van vermogensrechten.
Beperkte rechten zijn een afgeleide uit een meer omvattend recht hetwelk met dat beperkte recht is
bezwaard (artikel 3:8 BW). Een omvattend recht = moederrecht, beperkte recht = dochterrecht. Er
zijn twee soorten beperkt recht, genotsrechten als vruchtgebruik, opstal en erfpacht en
zekerheidsrecht die bestaat uit pand en hypotheek.
Tegenwoordige en toekomstige goederen
Artikel 3:97 BW lid 1 - toekomstige goederen kunnen bij voorbaat worden geleverd. Maar wat is een
toekomstig goed? Er zijn vier categorieën toekomstige goederen:
- Absoluut toekomstige goederen, deze bestaan in het geheel niet (bijv. fruit opbrengst van
een boomgaard voor volgend jaar)
- Relatief toekomstige goederen, goederen die wel al bestaan maar nog niet tot het vermogen
van de ander behoren (bijv. een zaak die wel al gekocht is maar nog niet aan de koper is
overgedragen)
2
, - Enkel toekomstige vorderingen zijn vorderingen die niet bestaan, maar waar de
rechtsverhouding al wel voor bestaat. Bijvoorbeeld te ontvangen huur op grond van een
huurovereenkomst die wel al bestaat.
- Dubbel toekomstige vorderingen, het gaat om een vordering die nog niet bestaat terwijl de
rechtsverhouding ook niet bestaat. Het gaat dan om nog te ontvangen huur voor een nog
niet gesloten huurovereenkomst.
Goederenrechten zijn rechten die tegenover eenieder gelden (absoluut) en exclusief, dit betekent
dat men zich onthoudt van handelen en dat anderen kunnen worden uitgesloten van inmenging met
betrekking tot het goed. Het is een gesloten systeem, alle rechten zijn in de wet geregeld.
- Droit de suite de rechten die je op een goed hebt kun je uitoefenen ongeacht hoever het
goed van je vandaan is, bijvoorbeeld door uitlenen.
- Recht van prioriteit de persoon die als eerste een goederrechtelijk recht op een goed
heeft, moet gerespecteerd worden door de persoon die late een goederrechtelijk recht op
een goed verkrijgt.
- Numerus clausus ook wel gesloten aantal van goederrechtelijke rechten. Er is dus een
limitatief aantal goederrechtelijke rechten vastgesteld bij wet.
Eigendom, bezit en houderschap
- Eigendom
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (artikel 5:1 BW).
De eigenaar mag de zaak gebruiken, vernietigen, haar aan andere vervreemden. Zover de wet toelaat
mag je er alles mee doen wat je wilt. Eigendom kan ook altijd opgeëist worden (artikel 5:2 BW).
Een bruiklener heeft geen recht op een zaak, maar een recht tegen de eigenaar om diens zaak te
gebruiken. Ook wel houder genoemd. De vruchtgebruiker heeft een sterker recht dan een bruiklener
maar is ook houder gezien het feit dat hij de zaak mag gebruiken maar niet vervreemden. Wel mag
hij het recht van het vruchtgebruik vervreemden, hij is daarvan rechthebbende.
- Bezit, 3:107 BW
Bezit is het houden voor zichzelf. Meestal is dit ook de eigenaar, maar ook een dief die geen eigenaar
van het gestolen goed is, houdt de zaak voor zichzelf.
- Blooteigendom
In het goederenrecht wordt vaak het eigendomsrecht bezwaard met een beperkt recht. In dat geval
is de persoon die het eigendomsrecht bezit niet meer geheel vrij in zijn doen en laten met betrekking
tot dat goed. De eigenaar bij de vestiging van een beperkt recht wordt dus de blooteigenaar
genoemd.
Eigenaar, rechthebbende, gerechtigde, toebehoren aan
Het meest volledige recht op een goed. Bij een zaak spreken we dan van de eigenaar. Beperkte
rechten en vorderingsrechten zijn geen zaken en daardoor spreken we over rechthebbende. is niet
hetzelfde als gerechtigde!
- Faillissement
Gerechtelijk beslag op en executie van het gehele vermogen van de schuldenaar ten behoeve van zijn
gezamenlijke schuldeisers. Het vermogen van de schuldenaar wordt verzameld en verdeeld onder
alle schuldeisers.
De schuldeiser moet faillissement aanvragen of beslag leggen op de voorraad (artikel 3:276 BW). In
artikel 1 van de faillissementswet staan de voorwaarden voor faillietverklaring. Je verliest dan van
rechtswege de beschikking en het beheer over het vermogen vanaf de dag dat het faillissement
3
, wordt uitgesproken. Er wordt dan een curator aangewezen die het beheer en de beschikking op zich
neemt.
Faillissement verloop in twee fasen:
1. Beheerfase, de curator beheert het vermogen en maakt een lijst van schuldeisers
2. Vereffeningsfase, de curator vereffent/verkoopt het vermogen en betaalt de opbrengst de
opbrengst aan de schuldeisers.
Week 2
Hoorcollege week 2
- Eigendom (artikel 5:1 BW)
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. De eigenaar is
absoluut beschikkingsbevoegd, je kan vervreemden en bezwaren, uitzonderingen enkel op grond van
de wet. Gaat het om je eigen drinkfles, dan heb je de feitelijke macht over de zaak maar dan ben je
ook eigenaar, je mag er alles mee doen zolang je niet in strijd bent met de wet (lid 2)
Nemo plus-regel niemand kan meer rechten overdragen dan dat hij zelf heeft
Beperkte rechten staan beschreven in artikel 3:8 BW. Een voorbeeld hiervan is een hypotheekrecht,
de bank geeft jou het recht op jouw huis. Het is een beperkt recht omdat het een specifieke
bevoegdheid geeft. Je geeft de bank namelijk het recht om jouw huis te verkopen op het moment dat
jij de hypotheek niet meer betaald.
- Revindicatie (artikel 5:2 BW) opeisen van je eigen goed op elk moment
Een voorbeeld is dat je fiets wordt gestolen, en later zie je de dief op jouw fiets, dan kan je
revindicatie instellen, je kunt de fiets terugeisen. De dief heeft de feitelijke macht maar niet het
eigendom.
HR 17 april 1970, NJ 1971/89 (grensoverschrijdende garage) samen met artikel 3:13 BW
In deze zaak bouwde Kuipers een garage en overschrijdt daarbij de erfgrens van zijn buurman, de
Jongh. De Jongh vordert het weghalen van de garage. Kuipers stelt dat hij ten goede trouw handelde
en hij in beginsel niet van te voren wist dat hij de erfgrens zou overschrijden. De Jongh heeft een
redelijke schadevergoeding aangeboden gekregen, daarnaast is het weghalen van de garage erg
duur. Het recht op weghalen vervalt wanneer de Jongh een flinke schadevergoeding aangeboden
krijgt en Kuiper ten goede trouw handelde. Sprake is van misbruik van recht wanneer het lijden van
Kuipers in verhouding tot het voldoen van de vordering van De Jongh disproportioneel is. De Jongh
zou misbruik maken van het recht als het niet redelijk zou zijn dat zij om verwijdering zou vragen. In
deze zaak moest Kuipers het gedeelte van de garage dat op het perceel van de Jongh is gebouwd,
verwijderen.
Verkrijging en levering van goederen
Bijzondere titel, verkrijging van goederen kan door:
- Overdracht
- Verjaring
Overdracht staat in artikel 3:84 lid 1 BW
- Geldige titel
Een titel is een rechtsgrond die aan de overdracht ten grondslag ligt en haar rechtvaardigt. Een
ongeldige titel zorgt voor nietigheid en vernietigbaarheid. Een voorbeeld van een geldige titel is
schenken of ruilen.
4
