Samenvatting Rechtsgeschiedenis week 6 - Common Law England

Week 6: Het ontbreken van codificatie in Engeland, geschiedenis
van de common law

Hoofdstuk 9: In plaats van codificatie

Centrale begrippen
- Civil law: rechtssysteem gebaseerd op Justiniaanse wetgeving
(Corpus Iuris Civilis)
- Common law: rechtssysteem gebaseerd op gewoonterecht van de
koninklijke rechtbanken

Grote continuïteit common law
- Rechtsontwikkeling in civil-law landen kent twee grote cesuren
o Receptie van het Romeinse recht (15e-16e eeuw); snijdt
ontwikkeling inheems recht af
o Invoering codificaties (na 1750): nationalisering recht op
continent Europa
- Common law
o Ondanks eeuwenlange overheersing heeft Romeins recht geen
receptie gehad in Engeland
 Wel in Schotland, hoe kan dit?
 Het Romeinse recht heeft zich daar een
vooraanstaande positie kunnen veroveren door de
relatieve zwakte van het lokale recht die in het
bijzonder kwetsbaar maakte voor de invloed van
het geleerde Romeinse recht
 Geen rechtseenheid
o Engels recht kent grote mate van continuïteit:
 Geen receptie Romeins recht
 Geen Franse revolutie

Engeland te 1066
- Grondslag common law-systeem: hertog Willem veroverde
Engeland, een daad waardoor hij nu bekend staat als Willen de
veroveraar
- Dit koninkrijk was ontstaan uit een aantal kleinere Saksiche
koninkrijkjes die nog geen honderd jaar daarvoor onder 1 vorst
waren gebracht
o Geen eenheid van recht, rechtsgebieden:
 2 Saxische territoria
 Danelaw
 Normandisch
o Normandiërs introduceren feodo-vazaliteit
 Een opperste leenheer: de koning (alle landbezit in
Engeland bij hem geconcentreerd)
 Leenstelsel versterkt centraal bestuur
 Basis ontwikkeling common law
- Het recht ontwikkelde zich niet in de richting die op het continent en
in Schotland werd gevolgd

, o Oorzaak: de Koning van Engeland kon zich in zijn nieuw
verworven rijk een vrijheid van handelen veroorloven die op
het continent ondenkbaar was
o Daardoor kon hij op een veel vroeger tijdstip dan op het
continent geschiedde de rechtsverscheidenheid ecarteren die
tot het verschijnen van de moderne
o codificaties zo kenmerkend is geweest voor het privaatrecht
van de continentale staten of staatsverbanden

Centralisering van de Rechtspraak
- Hendrik II (1154-1189)
o Regeringsperiode van Hendrik II is van beslissende betekenis
geweest voor de ontwikkeling van de Engelse common law,
omdat hij begon met het uithollen van de competentie van de
lokale gerechten
- Justuces in Eyre: rondreizende rechters
o Deze rechters waren bevoegd om overal in het koninkrijk recht
te spreken namens de koning
o De koning had de competentie van de rondreizende rechters
vastgelegd in een aantal verordeningen  assizes
 Rondreizende rechtbanken werden later Courts of
Assizes genoemd
- Instelling van de rechtsprekende rondreizend rechters vormt het
begin van het common law-systeem
o Rechters werden door de koning benoemd en waren dus de
vertegenwoordigers van de centrale overheid en niet
verbonden aan de landstreken waarin zij rechtspraken
o De bevoegdheid (absolute competentie) van de rondreizende
rechters reikte oorspronkelijk niet verder dan een aantal
nauwkeurig omschreven gevallen; daarbuiten bleven de oude,
lokale gerechtshoven (county courts) bevoegd  lokaal recht
o Na verloop van tijd breidde de absolute competentie uit ten
koste van de lokale rechtbanken, omdat de koning hen in
steeds meer gevallen bevoegd maakte
 Dit mocht de koning doen omdat hij in ruil voor de
dienstbaarheid en feodale loyaliteit zijn onderdanen zou
beschermen

Eerste centralisatiepunt: Writ
- Door Chancery en lord Chancellor
o Kanselarij: afdeling aan een geestelijk of wereldlijk hof belast
met opstellen, schrijven en bezegelen van juridisch en
bestuurlijke stukken
o Kanselier: hoofd van de kanselarij, vaak grote politieke macht
- Definitie writ
o Bevel aan lokale gezagsdrager (sheriff)
o Onderdaan die koning om rechtsbescherming verzocht, kon de
koning een writ uitvaardigen
o Tenzij wederpartij voor Justices in Eyre wilde komen