biologie voor jou 3 havo samenvatting hoofdstuk 6 ecologie

Samenvatting 3 havo biologie hoofdstuk 6 ecologie
Paragraaf 1 wat is ecologie?
 Milieu invloed op organismen
o Organismen beïnvloeden milieu ook
o Planten geven zuurstof aan milieu
 Het deel van de biologie dat de relaties (betrekkingen) tussen
organismen en hun milieu onderzoekt, heet ecologie
o Ecologen onderzoeken bijv. waardoor het aantal vissen in
de Nederlandse wateren afneemt
 Invloeden uit het milieu zijn in 2 groepen te delen
o Invloeden die afkomstig zijn van de levende natuur noem
je biotische factoren
o Invloeden die afkomstig zijn van de levenloze natuur
noem je abiotische factoren


De niveaus van de ecologie
 In de ecologie is het vaak belangrijk om te weten welk niveau je
onderzoekt
o Je kunt de relaties tussen één individu (een organisme) en
het milieu onderzoeken
o Je kunt bijv. de invloed van de temperatuur op de groei
van één olifant onderzoeken
 Een individu behoort tot een bepaalde populatie
o Populatie is een groep individuen van dezelfde soort in
een bepaald gebied, die zich onderling voortplanten
o Relatie tussen populatie en milieu kun je ook bestuderen
o Je kunt bijv. de invloed van de hoeveelheid regen op een
populatie olifanten onderzoeken
 In een bepaald gebied leven populaties van verschillende
soorten

, o Deze populaties vormen samen een levensgemeenschap
o Abiotische factoren, zoals temperatuur, water en het
soort bodem hebben een belangrijke invloed in een bos
 Al de abiotische factoren in een bepaald gebied noem je de
biotoop
o In een bos vormt de levensgemeenschap samen met de
biotoop een eenheid
 Een ecosysteem is een bepaald gebied waarbinnen de biotische
en de abiotische factoren een eenheid vormen
o Voorbeelden van ecosystemen zijn een duingebied, bos,
sloot en weiland


Paragraaf 2 voedselrelaties
 Watervlooien zijn planteneters
o Eten algen
o Baarzen eten watervlooien, zijn vleeseters
o Snoeken eten onder andere baarzen
 Alg, watervlo, baars en snoek vormen een voedselketen
o Een voedselketen is een reeks soorten, waarbij elke soort
voedselbron is voor de volgende soort
o Alle voedselketens beginnen met een plantensoort
o Vervolgens gaat er een  naar de 2e schakel: een
planteneter
o Van de planteneter kan een  naar de 3e schakel gaan:
een vleeseter
 In een ecosysteem is er nooit sprake van één voedselketen
o elke soort kan tot voedsel dienen van veel andere soorten
o in een ecosysteem lopen dan ook meerdere voedselketens
door elkaar
 het geheel van voedselrelaties in een ecosysteem noem je een
voedselweb of voedselnet

, o in een voedselweb komen behalve planteneters en
vleeseters ook alleseters voor
o een merel is een alleseter


producten, consumenten en reducenten
 in planten vindt fotosynthese plaats
o je kunt de fotosynthese in een schema weergeven: water
+ koolstofdioxide + licht  glucose + zuurstof
o de glucose die bij de fotosynthese ontstaat, gebruikt de
plant om de stoffen te maken waaruit hij zelf bestaat
o hiervoor heeft de plant ook mineralen (voedingsstoffen uit
de bodem) nodig
 planten leveren het voedsel voor alle andere organismen
o we noemen planten daarom producenten
o producenten vormen altijd de 1e schakel van een
voedselketen
 dieren eten (consumeren) de stoffen die door planten zijn
gemaakt
o we noemen dieren daarom consumenten
o dieren bevinden zich in de 2e en volgende schakels van
een voedselketen
o planteneters vormen de 2e schakel van een voedselketen,
in de 3e en volgende schakels komen de vleeseters
 in een voedselketen worden de producenten gegeten door
consumenten van de 1e orde
o zij worden op hun beurt gegeten door consumenten van
de 2e orde, enzovoort
 de dode resten van planten en dieren worden als voedsel
gebruikt door afvaleters
o de resten die de afvaleters achterlaten, worden verder
afgebroken door bacteriën en schimmels