Arbeid
H1. Een verkenning van de arbeidsmarkt
1.2 Vragers en aanbieders op de arbeidsmarkt
Arbeid: alle mogelijke prestaties die een bijdrage leveren aan het voortbrengen van producten.
Op de arbeidsmarkt gaat het alleen om betaald werk van minstens één uur per week.
• Werknemers: werkenden in loondienst.
- Vast contract: contract voor onbepaalde tijd, lastig om als werkgever deze mensen te ontslaan.
- Flexibel contract
- Via een uitzendbureau: werknemers kunnen elk moment hun baan verliezen
- Tijdelijk contract: de werkgever hoeft het contract niet te verlengen als het a oopt, als het
contract niet verlengd wordt betekent dit het ontslag van de werknemer.
• Zelfstandigen: werkenden die niet in loondienst zijn.
- zzp’ers: zelfstandigen zonder personeel
- zmp’ers: zelfstandigen met personeel
• Werklozen: mensen die willen en kunnen werken, maar geen baan kunnen vinden.
Loon: de beloning die de werkenden in loondienst ontvangen voor het ter beschikking stellen van
hun arbeidskracht. Bij het bepalen van de hoogte van het loon botsen de belangen van
werkgevers en werknemers: de werkgevers willen de kosten (het loon) zo laag mogelijk houden en
werknemers willen een hoog loon, omdat de koopkracht dan hoger is.
De arbeidsbemiddeling
Concrete markt: vragers en aanbieders ontmoeten elkaar in levende lijve op een bepaalde tijd op
een bepaalde plek.
Abstracte markt: er is geen aanwijsbare plaats waar vragers en aanbieders bij elkaar komen.
Werkgevers en werknemers kunnen op allerlei manieren met elkaar in contact komen: via
personeelsadvertenties, vacatures, een uitzendbureau of via het UWV Werkbedrijf.
Krappe arbeidsmarkt: er is een tekort aan arbeidskrachten.
- verkrappende arbeidsmarkt: de vraag naar arbeid groeit harder dan het aanbod: het aantal
vacatures neemt toe en er zijn weinig werklozen om ze te vervullen.
Ruime arbeidsmarkt: er is veel werkloosheid.
- verruimende arbeidsmarkt: het aanbod van arbeid groeit harder dan de vraag: er zijn weinig
vacatures en het aantal werklozen neemt toe.
Deelmarkten
De arbeidsmarkt bestaat uit veel deelmarkten, bijvoorbeeld de markt voor bouw, onderwijs of
zorg. Er is ook een geogra sche indeling mogelijk, bijvoorbeeld de arbeidsmarkt van de EU, van
Nederland of van de Randstad. De omstandigheden op deze deelmarkten kunnen erg verschillen.
De arbeidsmarkt kan ook worden ingedeeld naar functies:
fi fl
, • functies aan de onderkant: laaggeschoolde arbeidskrachten (basisonderwijs of vmbo)
• functies in het middensegment: personeel met mbo, havo of vwo als hoogst genoten opleiding.
• functies aan de bovenkant: werknemers met een hbo- of wo-diploma.
De arbeidsmarkt in de tijd
Periodes van algehele krapte op de arbeidsmarkt en periodes met hoge werkloosheid wisselen
elkaar af.
Vlak na de eeuwwisseling was er een krappe arbeidsmarkt. Bij het uitbreken van de kredietcrisis
in 2008 daalde de werkgelegenheid en was er een verruiming. Ouderen die met pensioen gingen
werden vaak niet vervangen en als er wel een vacature ontstond werd deze snel opgevuld.
H1. Een verkenning van de arbeidsmarkt
1.2 Vragers en aanbieders op de arbeidsmarkt
Arbeid: alle mogelijke prestaties die een bijdrage leveren aan het voortbrengen van producten.
Op de arbeidsmarkt gaat het alleen om betaald werk van minstens één uur per week.
• Werknemers: werkenden in loondienst.
- Vast contract: contract voor onbepaalde tijd, lastig om als werkgever deze mensen te ontslaan.
- Flexibel contract
- Via een uitzendbureau: werknemers kunnen elk moment hun baan verliezen
- Tijdelijk contract: de werkgever hoeft het contract niet te verlengen als het a oopt, als het
contract niet verlengd wordt betekent dit het ontslag van de werknemer.
• Zelfstandigen: werkenden die niet in loondienst zijn.
- zzp’ers: zelfstandigen zonder personeel
- zmp’ers: zelfstandigen met personeel
• Werklozen: mensen die willen en kunnen werken, maar geen baan kunnen vinden.
Loon: de beloning die de werkenden in loondienst ontvangen voor het ter beschikking stellen van
hun arbeidskracht. Bij het bepalen van de hoogte van het loon botsen de belangen van
werkgevers en werknemers: de werkgevers willen de kosten (het loon) zo laag mogelijk houden en
werknemers willen een hoog loon, omdat de koopkracht dan hoger is.
De arbeidsbemiddeling
Concrete markt: vragers en aanbieders ontmoeten elkaar in levende lijve op een bepaalde tijd op
een bepaalde plek.
Abstracte markt: er is geen aanwijsbare plaats waar vragers en aanbieders bij elkaar komen.
Werkgevers en werknemers kunnen op allerlei manieren met elkaar in contact komen: via
personeelsadvertenties, vacatures, een uitzendbureau of via het UWV Werkbedrijf.
Krappe arbeidsmarkt: er is een tekort aan arbeidskrachten.
- verkrappende arbeidsmarkt: de vraag naar arbeid groeit harder dan het aanbod: het aantal
vacatures neemt toe en er zijn weinig werklozen om ze te vervullen.
Ruime arbeidsmarkt: er is veel werkloosheid.
- verruimende arbeidsmarkt: het aanbod van arbeid groeit harder dan de vraag: er zijn weinig
vacatures en het aantal werklozen neemt toe.
Deelmarkten
De arbeidsmarkt bestaat uit veel deelmarkten, bijvoorbeeld de markt voor bouw, onderwijs of
zorg. Er is ook een geogra sche indeling mogelijk, bijvoorbeeld de arbeidsmarkt van de EU, van
Nederland of van de Randstad. De omstandigheden op deze deelmarkten kunnen erg verschillen.
De arbeidsmarkt kan ook worden ingedeeld naar functies:
fi fl
, • functies aan de onderkant: laaggeschoolde arbeidskrachten (basisonderwijs of vmbo)
• functies in het middensegment: personeel met mbo, havo of vwo als hoogst genoten opleiding.
• functies aan de bovenkant: werknemers met een hbo- of wo-diploma.
De arbeidsmarkt in de tijd
Periodes van algehele krapte op de arbeidsmarkt en periodes met hoge werkloosheid wisselen
elkaar af.
Vlak na de eeuwwisseling was er een krappe arbeidsmarkt. Bij het uitbreken van de kredietcrisis
in 2008 daalde de werkgelegenheid en was er een verruiming. Ouderen die met pensioen gingen
werden vaak niet vervangen en als er wel een vacature ontstond werd deze snel opgevuld.
