Het jonge kind en zijn leefwereld.
Weblecture 1: de eerste 1000 dagen en Early Life Stress.
Jonge wereld: -9 maanden tot 4/5jaar oud
De eerste 1000 dagen.
- Beginnen bij de bevruchting –9 maanden tot 2e verjaardag.
- Tijdens eerste maanden van de zwangerschap worden alle organen
gevormd. Het hart is af na 8 weken.
- Invloeden vanuit de omgeving in deze periode zijn bepalend voor de
rest van het leven (alcohol/roken)
- Alcohol heeft een negatieve invloed op de hersenen. (FAS)
- Het is de slimste investering. Het brengt sociale, mentale en
psychische voordelen. Het vermindert verschillende risicofactoren.
Beschermende factoren bij een kansrijke start: stabiel inkomen en
groot sociaal netwerk.
Risicofactoren bij een kansrijke start: huiselijk geweld en stres.
1 op de 6 kinderen in Nederland maakt een minder goeie start in het
leven.
Early Life Stress
Early life stress: is chronische stress tijdens het opgroeien. Vooral
tijdens de extra gevoelige periode (zwangerschap, de eerste 2 jaren na de
geboorte en de adolescentie)
In deze perioden groeien de hersenen sterk en snel en ontwikkelen zij
zich, in een integraal proces waarin hersencellen (neuronen) ontstaan en
geprogrammeerd afsterven en waarin verbindingen tussen neuronen
aangelegd en gesnoeid worden. Dit proces wordt gestuurd door
genetische programma’s (DNA), maar ook sterk beïnvloed door
omgevingsfactoren, hormonen en door de werking van de hersenen zelf.
Verbindingen tussen neuronen die veel worden gebruikt, worden sterker,
terwijl verbindingen kunnen verdwijnen als zij weinig gebruikt worden.
Chronische stress interfereert op verschillende manieren met de
ontwikkeling van de hersenen, onder meer door de inwerking van
stresshormonen. Dat leidt tot langdurige, moeilijk omkeerbare gevolgen.
,Wear en tear = slijtage en scheuren
Homeostase: een evenwicht dat in zijn oorspronkelijke toestand hersteld
wordt.
Allostase: stabiliteit die bereikt wordt door verandering.
Lichamelijke stressoren: bijvoorbeeld giftig voedsel, vervuild water of
lucht, infecties, fysiektrauma
Psychische stressoren: bijvoorbeeld prestatiedruk, informatie overload.
Sociale stressoren: bijvoorbeeld emotionele verwaarlozing, pesten,
discriminatie en intolerantie.
Een te kort kan ook een stressor zijn: ondervoeding, te kort aan vitamines
en mineralen, geestelijke en lichamelijke verwaarlozing.
3 soorten stres:
Positieve stress: kortdurende, relatief zelden voorkomend en mild.
(Zorgzame omgeving)
Verdraagbare stress: ontstaat door zelden optredende stressoren. De
stressfactoren zijn matig tot ernstig. (Overlijden/ziekte van familie lid,
echtscheiding)
Chronische stress: frequent voorkomende en/of langdurige
aanhoudende stress gevolg langdurige activering van het stressnetwerk.
(Toxische stress) (allo statische overbelasting)
Soorten stressoren
Stressor: is elke invloed op het kind die het evenwicht kan bedreigen
(oorzaken van stress)
Acute stressoren: situatie die om een onmiddellijke reactie vraagt
(bijvoorbeeld een kind die valt)
Chronische stressoren: langdurige of steeds terugkerende situatie
(opgroeien in armoede, constant gepest of mishandeld worden,
voortdurend moeten presteren)
Concrete stressoren: grijpbare of feitelijke situaties (bijvoorbeeld als
een kind wordt uitgescholden, geslagen of aangevallen, giftig voedsel)
Abstracte stressoren: kun je moeilijk ontsnappen (angsten, zorgen,
gedachtes)
, Hoe Early Life Stress voorkomen:
1. Stressor
- Stressoren te stoppen, helpende hand bieden en samen plan
bedenken
- Investeren in veerkracht ontwikkeling van kind, (herkennen,
erkennen en toelaten) stress responsieve omgeving.
2. Kind
- Een kind heeft een volwassene nodig om emoties te regulieren.
Ouders leren helpen om hun eigen stressreactie te kunnen
regulieren zodat ze daarna hun eigen kind kunnen helpen.
3. Omgeving
- Gezonde leer en leefomgeving. Voldoende beweging en gezonde
voeding.
Window of tolerance
Het raam van stres tolerantie, wat een mens aankan en wat er
gebeurt als je uit het raam schiet.
Het kind heeft een volwassenen nodig om de tres weer te
verlagen.
Goed model voor kinderen en volwassenen met stress om inzicht
te krijgen. (Oorspronkelijk voor mensen die een trauma hebben
meegemaakt).
Zolang in je “raam” blijft kan je emoties normaal reguleren. Als
het stressniveau de bovengrens aanraakt kan diegene gaan
vechten, vluchten op verstijven. Bij een overactieve staat:
vechten of vluchten, bij een passieve staat: verstijven.
1 op de 12 kinderen in Nederland is psychisch ongezond (CBS)
Een kwart van de studenten hebben burn-outklachten.
1 op de 7 jeugdigen heeft last van ernstige angst- en
depressieklachten.
Weblecture 1: de eerste 1000 dagen en Early Life Stress.
Jonge wereld: -9 maanden tot 4/5jaar oud
De eerste 1000 dagen.
- Beginnen bij de bevruchting –9 maanden tot 2e verjaardag.
- Tijdens eerste maanden van de zwangerschap worden alle organen
gevormd. Het hart is af na 8 weken.
- Invloeden vanuit de omgeving in deze periode zijn bepalend voor de
rest van het leven (alcohol/roken)
- Alcohol heeft een negatieve invloed op de hersenen. (FAS)
- Het is de slimste investering. Het brengt sociale, mentale en
psychische voordelen. Het vermindert verschillende risicofactoren.
Beschermende factoren bij een kansrijke start: stabiel inkomen en
groot sociaal netwerk.
Risicofactoren bij een kansrijke start: huiselijk geweld en stres.
1 op de 6 kinderen in Nederland maakt een minder goeie start in het
leven.
Early Life Stress
Early life stress: is chronische stress tijdens het opgroeien. Vooral
tijdens de extra gevoelige periode (zwangerschap, de eerste 2 jaren na de
geboorte en de adolescentie)
In deze perioden groeien de hersenen sterk en snel en ontwikkelen zij
zich, in een integraal proces waarin hersencellen (neuronen) ontstaan en
geprogrammeerd afsterven en waarin verbindingen tussen neuronen
aangelegd en gesnoeid worden. Dit proces wordt gestuurd door
genetische programma’s (DNA), maar ook sterk beïnvloed door
omgevingsfactoren, hormonen en door de werking van de hersenen zelf.
Verbindingen tussen neuronen die veel worden gebruikt, worden sterker,
terwijl verbindingen kunnen verdwijnen als zij weinig gebruikt worden.
Chronische stress interfereert op verschillende manieren met de
ontwikkeling van de hersenen, onder meer door de inwerking van
stresshormonen. Dat leidt tot langdurige, moeilijk omkeerbare gevolgen.
,Wear en tear = slijtage en scheuren
Homeostase: een evenwicht dat in zijn oorspronkelijke toestand hersteld
wordt.
Allostase: stabiliteit die bereikt wordt door verandering.
Lichamelijke stressoren: bijvoorbeeld giftig voedsel, vervuild water of
lucht, infecties, fysiektrauma
Psychische stressoren: bijvoorbeeld prestatiedruk, informatie overload.
Sociale stressoren: bijvoorbeeld emotionele verwaarlozing, pesten,
discriminatie en intolerantie.
Een te kort kan ook een stressor zijn: ondervoeding, te kort aan vitamines
en mineralen, geestelijke en lichamelijke verwaarlozing.
3 soorten stres:
Positieve stress: kortdurende, relatief zelden voorkomend en mild.
(Zorgzame omgeving)
Verdraagbare stress: ontstaat door zelden optredende stressoren. De
stressfactoren zijn matig tot ernstig. (Overlijden/ziekte van familie lid,
echtscheiding)
Chronische stress: frequent voorkomende en/of langdurige
aanhoudende stress gevolg langdurige activering van het stressnetwerk.
(Toxische stress) (allo statische overbelasting)
Soorten stressoren
Stressor: is elke invloed op het kind die het evenwicht kan bedreigen
(oorzaken van stress)
Acute stressoren: situatie die om een onmiddellijke reactie vraagt
(bijvoorbeeld een kind die valt)
Chronische stressoren: langdurige of steeds terugkerende situatie
(opgroeien in armoede, constant gepest of mishandeld worden,
voortdurend moeten presteren)
Concrete stressoren: grijpbare of feitelijke situaties (bijvoorbeeld als
een kind wordt uitgescholden, geslagen of aangevallen, giftig voedsel)
Abstracte stressoren: kun je moeilijk ontsnappen (angsten, zorgen,
gedachtes)
, Hoe Early Life Stress voorkomen:
1. Stressor
- Stressoren te stoppen, helpende hand bieden en samen plan
bedenken
- Investeren in veerkracht ontwikkeling van kind, (herkennen,
erkennen en toelaten) stress responsieve omgeving.
2. Kind
- Een kind heeft een volwassene nodig om emoties te regulieren.
Ouders leren helpen om hun eigen stressreactie te kunnen
regulieren zodat ze daarna hun eigen kind kunnen helpen.
3. Omgeving
- Gezonde leer en leefomgeving. Voldoende beweging en gezonde
voeding.
Window of tolerance
Het raam van stres tolerantie, wat een mens aankan en wat er
gebeurt als je uit het raam schiet.
Het kind heeft een volwassenen nodig om de tres weer te
verlagen.
Goed model voor kinderen en volwassenen met stress om inzicht
te krijgen. (Oorspronkelijk voor mensen die een trauma hebben
meegemaakt).
Zolang in je “raam” blijft kan je emoties normaal reguleren. Als
het stressniveau de bovengrens aanraakt kan diegene gaan
vechten, vluchten op verstijven. Bij een overactieve staat:
vechten of vluchten, bij een passieve staat: verstijven.
1 op de 12 kinderen in Nederland is psychisch ongezond (CBS)
Een kwart van de studenten hebben burn-outklachten.
1 op de 7 jeugdigen heeft last van ernstige angst- en
depressieklachten.
