Samenvatting Menstheorie B
2021 april
Les 1 ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = bestudeerd verandering bij toenemende leeftijd.
Ontwikkeling =
- Proces van groei en verandering dat wordt bepaald door de interactie tussen nurture en
nature (erfelijkheid en omgeving)
- Gaat je leven lang door, je leert altijd wel ook als je oud bent.
- De meeste aandacht gaat uit naar kindertijd en adolescentie
Pedagogiek = De wetenschap van opvoeden
Opvoeden = het proces waarin een kind wordt gevormd naar de normen en waarden van de
opvoeders en samenleving.
Relevantie sw’er
- Is belangrijk om te weten hoe je moet opvoeden als je werkt bij jeudgzorg, of ander
kinderwerk.
Nature = erfelijkheid en aangeboren. Zoals aanleg en genen
Nurture = aangeleerd en omgevingsinvloeden
Methoden om de effecten van nature en nurture te meten (erfelijkheid en omgeving)
- Tweeling onderzoek = 2 kinderen van een 1-eiige tweeling die toevallig uit elkaar zijn gehaald,
daaraan kun je merken welke eigenschappen hetzelfde zijn en die zijn dus aangeboren. En
wat anders is, is aangeleerd.
- Adoptieonderzoek = daarin kun je kijken wat hetzelfde is en wat anders is. Dit kun je dan
vergelijken met ouders of broertjes/zusjes.
- “de jongen die opgevoed was als meisje” = er was een jongen waarbij een operatie verkeerd
is gegaan, waardoor hij zijn geslachtsdeel miste. De psycholoog John Money, was heel erg
een voorstander voor “nurture” dus aangeleerd gedrag. Hij stelde aan ouders voor om de
jongen op te gaan voeden als meisje. Omdat hij dacht dat je gedrag kon aanleren, en hij vond
niet dat gedrag aangeboren was. Dit experiment ging mis, want deze jongen die opgevoed
werd als meisje is later alsnog door het leven gegaan als jongen omdat hij zich een jongen
voelde. Hij heeft op latere leeftijd zelfmoord gepleegd, omdat hij zo ongelukkig was. Hieraan
kan je zien dat aangeboren driften de overhand hebben.
Rijping en ontwikkeling
- Het proces waarin het genetische programma in de loop van de tijd tot uiting komt
(maturatie)
- Het is een biologisch tijdsschema.
Rijpen
- Zorgt ervoor dat je bepaalde dingen op een bepaalde leeftijd kunt doen. (dus wanneer je
lichaam er klaar voor is) een voorbeeld hiervan is seks. Rond je pubertijd (17 jaar) zijn de
meeste klaar voor seks en zijn jouw geslachtsdelen volgroeid.
- Hoewel je er niks aan kunt veranderen omdat het biologisch bepaald is, kun je het wel
versnellen of vertragen. Dit kan bijv. door omgevingsinvloed. Je kan bijvoorbeeld eerder
leren lopen of praten. Maar dan moet je lichaam hier wel voor in staat zijn (volgroeid)
,Samenvatting Menstheorie B
2021 april
Kritieke perioden
- Specifieke tijd in de ontwikkeling waarin een bepaalde gebeurtenis de grootste gevolgen
heeft.
- Aanwezigheid van bepaalde omgevings-stimuli zijn noodzakelijk voor een goede en normale
ontwikkeling,
- Het ontbreken hiervan heeft gevolgen die permanent zijn en onomkeerbaar.
- Een voorbeeld = tijdens zwangerschap heeft een baby bepaalde voedingsstoffen nodig. Dus
als een vrouw tijdens de zwangerschap drugs of alcohol gebruikt zijn de gevolgen
onomkeerbaar en permanent zoals een ontwikkelingsachterstand.
Gevoelige perioden
- Een periode waarin men extra gevoelig is voor bepaalde voor bepaalde soort stimuli in
omgeving .
- De gevolgen van het ontbreken zijn niet permanent.
- Een voorbeeld is je leert een kind een taal vanaf kleins af aan dit is dan zijn gevoelige
periode. Als je een tiener een taal gaat leren of dan pas leert praten, zal dit moeizaam gaan.
Ontwikkeling geleidelijk of in sprongen
- Continue ontwikkeling = geleidelijke ontwikkeling waarbij prestaties op een bepaald niveau
voortvloeien uit de vorige. Bijvoorbeeld taal, je leert elke keer weer nieuwe woorden. Deze
ontwikkeling is kwantitatief.
- Discontinue ontwikkeling = ontwikkeling in stadia. Elk stadium levert gedrag op dat
kwalitatief anders is dan gedrag in eerdere stadia – je kunt het eerder of later leren of
terugvallen. Bijvoorbeeld je kan iets eerder of later leren. Deze ontwikkeling is kwalitatief.
, Samenvatting Menstheorie B
2021 april
Les 2 cognitie
Cognitie
- Processen die betrokken zijn bij het verwerven en verwerken van info.
Processen zijn
1. Denken
2. Waarnemen
3. Herinneren
4. Problemen oplossen
- Proces waarbij het denken in de loop van de tijd veranderd
- Cognitie is een bepaalde manier van bewerken.
Uitgangspunten Piaget
- Kinderen verwerken ervaringen actief.
- Ontwikkeling is een autonoom proces
- Kinderen hebben een rijke omgeving nodig om te ontwikkelen (nurture)
Cognitieve ontwikkeling verloopt in duidelijk te onderscheiden stadia die eigenlijk vastliggen (nature)
- Elk stadium heeft beperkingen in het begin en verworvenheden aan het eind.
Schema’s
- Mentale structuren die de ontwikkeling van het denken aansturen
- Raamwerken die helpen bij het denken of kennisclusters voor verwachtingen
- Structurerende en organiserende manier van denken. Denkwijze hoe een kind denkt.
- Fundamentele bouwstenen van de manier waarop we de wereld zien.
- In hokjes denken.
Sensomotorisch stadium 0-2 jaar
- Ontdekt zintuigen en motoriek en relaties tussen activiteiten en gevolgen.
- Objectpermanentie = het weten dat een object als het weg is toch blijft bestaan. Komt pas bij
8 maanden.
- Intentionaliteit = doelgerichtheid
- Innerlijke beelden van gebeurtenissen en objecten.
Pre-operationeel stadium 2-7 jaar
- Kinderen leren symbolisch denken, maar kunnen nog geen mentale operaties uitvoeren.
- Egocentrisme = denken vanuit zichzelf, kunnen zich niet in anderen inbeelden.
- Animistisch denken = magisch denken, fantasie.
- Centratie = focus op 1 ding, derest eromheen verdwijnt. Ze zien bijv. levenloze objecten als
echt.
2021 april
Les 1 ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = bestudeerd verandering bij toenemende leeftijd.
Ontwikkeling =
- Proces van groei en verandering dat wordt bepaald door de interactie tussen nurture en
nature (erfelijkheid en omgeving)
- Gaat je leven lang door, je leert altijd wel ook als je oud bent.
- De meeste aandacht gaat uit naar kindertijd en adolescentie
Pedagogiek = De wetenschap van opvoeden
Opvoeden = het proces waarin een kind wordt gevormd naar de normen en waarden van de
opvoeders en samenleving.
Relevantie sw’er
- Is belangrijk om te weten hoe je moet opvoeden als je werkt bij jeudgzorg, of ander
kinderwerk.
Nature = erfelijkheid en aangeboren. Zoals aanleg en genen
Nurture = aangeleerd en omgevingsinvloeden
Methoden om de effecten van nature en nurture te meten (erfelijkheid en omgeving)
- Tweeling onderzoek = 2 kinderen van een 1-eiige tweeling die toevallig uit elkaar zijn gehaald,
daaraan kun je merken welke eigenschappen hetzelfde zijn en die zijn dus aangeboren. En
wat anders is, is aangeleerd.
- Adoptieonderzoek = daarin kun je kijken wat hetzelfde is en wat anders is. Dit kun je dan
vergelijken met ouders of broertjes/zusjes.
- “de jongen die opgevoed was als meisje” = er was een jongen waarbij een operatie verkeerd
is gegaan, waardoor hij zijn geslachtsdeel miste. De psycholoog John Money, was heel erg
een voorstander voor “nurture” dus aangeleerd gedrag. Hij stelde aan ouders voor om de
jongen op te gaan voeden als meisje. Omdat hij dacht dat je gedrag kon aanleren, en hij vond
niet dat gedrag aangeboren was. Dit experiment ging mis, want deze jongen die opgevoed
werd als meisje is later alsnog door het leven gegaan als jongen omdat hij zich een jongen
voelde. Hij heeft op latere leeftijd zelfmoord gepleegd, omdat hij zo ongelukkig was. Hieraan
kan je zien dat aangeboren driften de overhand hebben.
Rijping en ontwikkeling
- Het proces waarin het genetische programma in de loop van de tijd tot uiting komt
(maturatie)
- Het is een biologisch tijdsschema.
Rijpen
- Zorgt ervoor dat je bepaalde dingen op een bepaalde leeftijd kunt doen. (dus wanneer je
lichaam er klaar voor is) een voorbeeld hiervan is seks. Rond je pubertijd (17 jaar) zijn de
meeste klaar voor seks en zijn jouw geslachtsdelen volgroeid.
- Hoewel je er niks aan kunt veranderen omdat het biologisch bepaald is, kun je het wel
versnellen of vertragen. Dit kan bijv. door omgevingsinvloed. Je kan bijvoorbeeld eerder
leren lopen of praten. Maar dan moet je lichaam hier wel voor in staat zijn (volgroeid)
,Samenvatting Menstheorie B
2021 april
Kritieke perioden
- Specifieke tijd in de ontwikkeling waarin een bepaalde gebeurtenis de grootste gevolgen
heeft.
- Aanwezigheid van bepaalde omgevings-stimuli zijn noodzakelijk voor een goede en normale
ontwikkeling,
- Het ontbreken hiervan heeft gevolgen die permanent zijn en onomkeerbaar.
- Een voorbeeld = tijdens zwangerschap heeft een baby bepaalde voedingsstoffen nodig. Dus
als een vrouw tijdens de zwangerschap drugs of alcohol gebruikt zijn de gevolgen
onomkeerbaar en permanent zoals een ontwikkelingsachterstand.
Gevoelige perioden
- Een periode waarin men extra gevoelig is voor bepaalde voor bepaalde soort stimuli in
omgeving .
- De gevolgen van het ontbreken zijn niet permanent.
- Een voorbeeld is je leert een kind een taal vanaf kleins af aan dit is dan zijn gevoelige
periode. Als je een tiener een taal gaat leren of dan pas leert praten, zal dit moeizaam gaan.
Ontwikkeling geleidelijk of in sprongen
- Continue ontwikkeling = geleidelijke ontwikkeling waarbij prestaties op een bepaald niveau
voortvloeien uit de vorige. Bijvoorbeeld taal, je leert elke keer weer nieuwe woorden. Deze
ontwikkeling is kwantitatief.
- Discontinue ontwikkeling = ontwikkeling in stadia. Elk stadium levert gedrag op dat
kwalitatief anders is dan gedrag in eerdere stadia – je kunt het eerder of later leren of
terugvallen. Bijvoorbeeld je kan iets eerder of later leren. Deze ontwikkeling is kwalitatief.
, Samenvatting Menstheorie B
2021 april
Les 2 cognitie
Cognitie
- Processen die betrokken zijn bij het verwerven en verwerken van info.
Processen zijn
1. Denken
2. Waarnemen
3. Herinneren
4. Problemen oplossen
- Proces waarbij het denken in de loop van de tijd veranderd
- Cognitie is een bepaalde manier van bewerken.
Uitgangspunten Piaget
- Kinderen verwerken ervaringen actief.
- Ontwikkeling is een autonoom proces
- Kinderen hebben een rijke omgeving nodig om te ontwikkelen (nurture)
Cognitieve ontwikkeling verloopt in duidelijk te onderscheiden stadia die eigenlijk vastliggen (nature)
- Elk stadium heeft beperkingen in het begin en verworvenheden aan het eind.
Schema’s
- Mentale structuren die de ontwikkeling van het denken aansturen
- Raamwerken die helpen bij het denken of kennisclusters voor verwachtingen
- Structurerende en organiserende manier van denken. Denkwijze hoe een kind denkt.
- Fundamentele bouwstenen van de manier waarop we de wereld zien.
- In hokjes denken.
Sensomotorisch stadium 0-2 jaar
- Ontdekt zintuigen en motoriek en relaties tussen activiteiten en gevolgen.
- Objectpermanentie = het weten dat een object als het weg is toch blijft bestaan. Komt pas bij
8 maanden.
- Intentionaliteit = doelgerichtheid
- Innerlijke beelden van gebeurtenissen en objecten.
Pre-operationeel stadium 2-7 jaar
- Kinderen leren symbolisch denken, maar kunnen nog geen mentale operaties uitvoeren.
- Egocentrisme = denken vanuit zichzelf, kunnen zich niet in anderen inbeelden.
- Animistisch denken = magisch denken, fantasie.
- Centratie = focus op 1 ding, derest eromheen verdwijnt. Ze zien bijv. levenloze objecten als
echt.
